10 september 2026

Vertroetel uw magnolia (column, 2026)


Bibliotheeklust 
 



(Door Peter de Zwaan)

Meteen terugslaan is het beste. De dag nadat werd gemeld dat de leesvaardigheid van kinderen nog maar net boven het nulpunt zweeft, kwamen de bibliotheken. Volwassenen lezen méér, er zijn enkele tientallen bibliotheken bijgekomen, het gaat goed.

Echt waar?

Dat mensen van achttien jaar en ouder meer zijn gaan lezen zou kunnen: hun plezier is niet verpest door het ellendige basisschoolvak Begrijpend lezen. Zij hoefden geen multiplechoicevraag te beantwoorden na de zin ‘Jan sloeg Piet met een hooivork tegen de neus’ (‘leg uit waarom Jan: a. niet tegen de kin sloeg, b. niet een vuist gebruikte, c. Piet niet gewoon in zijn kont prikte’). Ze lazen de zin en dachten hooguit: Jan zal wel boos zijn geweest op Piet en verderop lees ik waarom, dus ik ga snel verder.

Terzijde: multiplechoicevraag is één woord, kijk maar in het Groene Boekje. Ik vind één woord logisch, stel je voor dat matig geletterden zo maar alle woorden meteen onder de knie kunnen krijgen.

Hoe het komt dat meer achttienplussers lid worden van een bibliotheek werd snel verklaard: een deel is gratis, een deel geeft een korting van heb ik jou daar. Betekent dit ‘dus’ dat die achttienplussers meer gaan lezen? Vast, maar ik vraag u: in wát.

Ik woon in Meppel. Daar is een mooie bibliotheek. Met een website. Daarop staan de Faciliteiten: (Individuele) werk-/studieplekken, (oefen)computers/-laptops, cursus-/oefenruimte, expositieruimte, horecagelegenheid (café, eetcafé, leescafé, restaurant), inleverbrievenbus, internettoegang, Wifi, kopieerfaciliteiten, leestafel, printfaciliteiten.

Laat u niet weerhouden door de hoeveelheid -, /, ( en )’s, maar lees de faciliteiten nóg een keer. Vooruit: derde keer, het moet goed in uw bloed komen.

Mist u misschien iets?

Ik wel, maar ik ben een zeurpiet. Ik mis het woord BOEKEN.

Die hebben ze wel in Meppel, hoor, zo erg is het ook weer niet, maar ik kan niet zeggen dat op de website het accent er op ligt. Vroeger (ik weet het, opa wordt oud) waren in de Meppeler bibliotheek boeken, van boven naar beneden, van links naar rechts, veel boeken, zoveel boeken dat de ruimte zelfs te groot is voor het Grand Café dat nu in het prachtige gebouw is gevestigd. Ik herinner me vaag dat er ook wel eens een Meppeler Courant lag, maar die was dan meestal oud. Je kwam binnen, je zocht een stel boeken, je probeerde de bibliothecaresse te negeren die altijd kwaad werd als je vroeg waarom er geen Bob Evers-boeken waren (‘Die gaan over drie jongens die soms een grote mond hebben tegen volwassenen, dat soort boeken wil ik hier niet.’) en je ging naar huis. Ook als je nodig moest, want er was, geloof ik, wel een wc, maar die was niet voor snotneuzen van lagere school of lyceum. Nu is er Aangepast sanitair, rolstoeldoorgankelijk, rolstoeltoegankelijk. Dat is mooi, maar het zegt nog steeds weinig over boeken.

Nogmaals: ik wil best geloven dat meer mensen lezen. Kookboeken, vertroeteluwmagnoliaboeken, welkesauspastbijshitmetperenboeken en alsupijnhebtslikdaneentabletvandokterOetlulboeken. Maar echte? Belletrie zonder plaatjes, met soms lange zinnen en een verhaal?

Ik geloof er niks van. 

Deze column is ook te lezen op www.peterdezwaan.nl

Geen opmerkingen: