30 april 2026

Zenuwen in het kwadraat (column, 2026)

 


Uitgever worden (2)




(Door Peter de Zwaan)

Daar liggen ze, je boeken, in dozen op de vloer en je kijkt ernaar met ingehouden adem. Dat hou je een seconde of twintig vol, want je hoofd wordt te rood en je moet aan het werk.


Als je niet van tevoren de namen en adressen van 250 lezers hebt die al hebben betaald, dan heb je een probleem, zie Uitgever worden deel 1. Misschien ken jij liefhebbers die als de bliksem betalen als ze zeker weten dat de boeken er daadwerkelijk zijn, maar dan ben je spekkoper. Mijn ervaring is: iemand die je boek wil lezen, komt snel of hij komt niet. Tussen wel en niet zit een groep aarzelaars, maar om die over de streep te krijgen heb je heel wat energie nodig.

Bovendien: het lucht ongelooflijk op als je weet dat je uit de kosten bent gekomen en die opluchting verdien je, want voor de boeken er zijn, heb je heel wat redenen om je in de zenuwen te storten. De drukker vergeet op jouw vraag over de afleverdatum te antwoorden: zenuwen. De enveloppen waarin ze moeten worden verstuurd dreigen niet op tijd te komen: zenuwen. De vraag ‘zullen de boeken er uitzien zoals ze er moeten uitzien’ dringt zich op: zenuwen in het kwadraat.

Als de boeken zijn gebracht en je jezelf hebt gefeliciteerd komt de tijd waarin je zweeft tussen tevredenheid en woede.

De tevredenheid zit in het aantal enveloppen dat je moet vullen, de woede in wat er soms uit de dozen van de drukker komt. Het komt zelden voor dat je alle boeken ook kunt versturen: een deel is daarvoor ongeschikt. Door pagina’s die ontbreken of zijn verwisseld, door pagina’s die te bleek zijn of te zwart, door omslagen met een kreukel of een vouw. Het kan op méér manieren fout gaan, maar ik wil je niet te veel ontmoedigen. In de jaren waarin ik in Nederland liet drukken kon gemiddeld 15 tot 20 procent terug naar de drukker met het verzoek of ze wat geld terug wilden storten. Eén keer moesten alle (je leest het goed: ALLE) boeken terug. Vorig jaar was, voor het eerst, 100 procent goed. Je weet het nooit van tevoren, wat dat betreft is zelf uitgeven net als beleggen: als je snel nerveus wordt, moet je er nog eens goed over nadenken.

Na een dag of wat heb je de bestellingen ingepakt en verstuurd. Daarna volgen nog een paar dagen van leven tussen hoop en vrees, want ik garandeer je dat je een aantal boeken terugkrijgt. Omdat de post beweert dat het adres niet bestaat, omdat een envelop vrijwel doormidden is gescheurd en je boek ook, omdat er vette vegen op het boek zitten, omdat het lijkt alsof je boek een vliegtuigongeluk heeft gehad, vervolgens door een tank is overreden en daarna in brand is gestoken. Overdrijf ik? Nou, vooruit, een beetje, maar dan wel een heel klein beetje.

Je hebt nog boeken over en wat moet je nu. Reclame blijven maken natuurlijk en ze aanmelden bij Bol. Dat is in het begin geen pretje, maar als je volhoudt dan lukt het. O ja, en ik weet dat ik het meteen had moeten zeggen: je boek heeft natuurlijk wel een ISBN-nummer nodig en een streepjescode voor de prijs. Ben je dat vergeten, dan volgt een maandje zelfhaat met veel spijt.

Je kunt ook naar Amazon en waarschijnlijk naar heel wat meer bedrijven, maar als je wilt dat een boekhandelaar een van je boeken verkoopt, dan zul je naar het CB moeten, het Centraal Boekhuis in Culemborg. Denk goed na voor je daar aan begint. Dik tien jaar geleden toen ik met Zwarte Zwaan begon waren de voorwaarden voor kleine uitgevers van het CB aantrekkelijk. Dat zijn ze nauwelijks meer en als je boek te lang op een plank ligt, moet je zelfs boete betalen. Zelf heb ik een beetje spijt van het CB en het was een opluchting toen ik besloot dat ik er niets meer mee te maken wilde hebben.

Samengevat: alles wat je aan een ander overlaat, kost geld. Alles wat je zelf doet, levert geld op en als je handig bent en hardnekkig dan heb je aan het einde van het jaar maar zo de eerste aanbetaling voor een Bugatti bij elkaar verdiend. Weliswaar een Bugatti van Lego, maar die is ook duur.

 Deze column is ook te lezen op www.peterdezwaan.nl

Geen opmerkingen: