Keigo Higashino - De fatale toewijding van verdachte X (2012)

Kalverliefde, wiskunde en een fiets



(Door Hans Knegtmans)

Keigo Higashino is voorzitter van de organisatie Mystery Writers of Japan. Hij had al een lange schrijfcarrière achter de rug, toen hij in 2005 de literaire Naokiprijs kreeg toegekend voor het eerste deel van de zogenoemde Professor Galileoserie. Nu is het boek in het Nederlands vertaald als 'De fatale toewijding van verdachte X'.

De briljante geleerde Ishigami geeft les op een derderangs middelbare school. Hij vindt troost in het bedenken van wiskundige formules. En hij voelt zich een ander mens sinds hij verliefd is op buurvrouw Yasuko. Verliefd is misschien te platvloers. De auteur vergelijkt zijn gevoel met de liefde voor wiskunde: 'Alleen al de gelegenheid met sublimiteit te maken te hebben (was) voldoende voor geluk'.

Wanneer Yasuko uit zelfverdediging haar ex-man doodt, werpt Ishigami zich op als beschermer van haar en haar tienerdochter. Hij schrijft haar in detail voor wat ze bij wijze van alibi de politie op de mouw moet spelden. Wie schetst echter zijn schrik als hij ontdekt dat de politie zich laat assisteren door de natuurkundige Manabu Yukawa, bijgenaamd 'Professor Galileo'. De twee kennen elkaar nog uit hun studietijd. En jawel, als enige
ruikt Yukawa lont bij Yasuko's ingestudeerde getuigenis. Het doet hem verdriet dat zijn studievriend hier overduidelijk de hand in heeft.

Welbeschouwd is de dreigende teloorgang van de hervonden vriendschap tussen
de wetenschappers een stuk interessanter dan Ishigami's kalverliefde. Yasuko blijft een grijs muisje in de verwarrende grotemensenwereld waarin ze onware antwoorden moet geven op politievragen. Zelfs wanneer zich plotseling een andere bewonderaar aandient, kan de lezer daar niet warm of koud van worden. Verder moet men bedacht zijn op een onaangenaam hoog puzzelgehalte.

Vooral een fiets die op de plaats delict wordt gevonden, geeft aanleiding tot uitputtende speculaties van Yukawa en de politie. Dit bezwaar mag dan een kwestie van smaak zijn, serieuzer zijn de gaten in het leugenachtige scenario dat Ishigami heeft bedacht. Van een genie mag je wel iets beters verwachten. Hoe origineel het uitgangspunt ook is, bij ons zou het boek niet voor een Gouden Stropnominatie in aanmerking komen.

Keigo Higashino - De fatale toewijding van verdachte X. Vertaling: Luk Van Haute. Uitgeverij De Geus, 320 pag.

Toes & Hoeps - Het hoogste bod (2012)

Opnieuw een geslaagde Duits-Nederlandse coproductie



(Door Peter Kuijt)

Op de achterflap van de thriller 'Het hoogste bod' van het Nederlands-Duits schrijversduo Jac. Toes en Thomas Hoeps staat een foto waarop de gebolhoede auteurs schuin voor een foto van henzelf poseren. Daarboven staat de tekst 'Ceci ne sont pas les Hoeps & Toes', vrij naar 'Ceci n'est pas une pipe', de regel bij 'La Trahison des Images', het bekendste werk van René Magritte. De Belgische schilder wilde de toeschouwer herinneren aan het feit dat het hier gaat om een schilderij, en niet om een echte pijp. Het rokersattribuut is zogezegd eigenlijk een idee en heeft zijn oorsprong in de geest.

De foto van het auteursduo geeft stof tot nadenken: gaat het hier om een échte 'Toes & Hoeps' of juist niet? Of wilden de twee eigenlijk gewoon aantonen dat ze niet van gisteren zijn, hun kunstklassiekers kennen en wilden ze de lezer erop attenderen dat het hier niet om een simpel thrillertje gaat, maar om een geraffineerde misdaadroman?

In dit laatste deel van de trilogie rond de Duitse kunstrestaurateur Robert Patati en de Nederlandse ex-politievrouw Micky Spijker speelt Magritte sowieso een voorname rol. Op een veiling in Keulen brengt een onbekende het hoogste bod - enkele tientallen miljoenen - uit op het doek 'Sheherazade' van de Belgische meester. Patati krijgt de taak om het transport van het werk naar de nieuwe eigenaar in Maastricht te begeleiden. Onderweg gaat het op catastrofale wijze mis. Overvallers kapen de bestelwagen met het schilderij en Patati kan ze in zijn geleende Renault 5 slechts met moeite volgen. Het levert een spectaculaire achtervolging op in en rond de Limburgse hoofdstad, met een treinramp als apotheose.

Micky Spijker komt in beeld als zij de brand moet onderzoeken die het laboratorium van een bedrijf dat protheses maakt, in de as heeft gelegd. Daarbij is een dode gevallen. Bovendien was het een van de eigenaars van het bedrijf die de record-Magritte te koop heeft aangeboden. Spijker moet nagaan of de roof van het doek iets met de brand in het bedrijf heeft te maken en loopt zodoende haar ex Patati weer tegen het lijf.

Hun ontmoetingen zijn overigens niet eens de meest memorabele in 'Het hoogste bod'. Toes & Hoeps verhogen de leesvreugde met de introductie van een wellustige en heerszuchtige vrouwelijke restaurateur, de doortastende Duitse rechercheur Katja Hellriegel en twee beveiligingsbeambten, die liever schlagerzangers zouden zijn en zich Freddy en Heino laten noemen.

Talloos zijn de lijntjes die in 'Het hoogste bod' zijn verweven. Het boek vraagt dan ook de volle aandacht van de lezer. Maar in ruil daarvoor krijgt hij een geraffineerde thriller voorgeschoteld, vol humor, smakelijke dialogen, een doordacht plot waarin uiteraard hogere belangen zijn gemoeid, een flinke dosis actie en een knetterende finale in een Maastrichtse boekenkerk.

'Het hoogste bod' is na 'Kunst zonder genade' en 'Het leugenarchief' opnieuw een geslaagde coproductie van Toes & Hoeps. Het is te hopen dat de twee hun samenwerking zullen voortzetten.

Toes & Hoeps - Het hoogste bod. Uitgeverij De Geus, 347 pag.

Focus (nieuws, 2012)

MAAND VAN HET SPANNENDE BOEK MOGELIJK INGEKORT

De Maand van het Spannende Boek wordt mogelijk ingekort. Dat zegt adjunct-directeur Gijs Schunselaar in Boekblad. De reacties van de boekhandels op de afgelopen actiemaand waren overwegend positief. ,,Maar het blijft lastig om een maand lang campagne te voeren. De focus ligt op de eerste twee weken, daarna kalft het wat af.'' Schunselaar sluit daarom niet uit dat de Maand ingekort wordt, net als bij de Boekenweek gebeurt. ,,Maand van het Spannende Boek klinkt zo lekker, het is een begrip geworden. Maar we moeten ons wel de vrijheid gunnen om na te denken of dit de juiste vorm is.''

Overigens zorgde Juni - Maand van het Spannende Boek wederom voor een omzetpiek in de boekhandel. Volgens Schunselaar heeft de actiemaand qua effect nog lang niet aan belang ingeboet. ,,De piek was wel wat minder groot dan vorig jaar, over de gehele markt genomen daalde de omzet van spannende boeken in juni met 12,7 procent.'' Voor winkels die deelnamen aan de maand van het spannende boek is de gemiddelde daling in omzet van spannende boeken minder sterk: min 8,3 procent.

De oorzaak van de min vergeleken met 2011 zit niet eens zozeer in de afkalvende markt, maar doordat de Maand in 2011 heel erg succesvol was. De omzet bij de deelnemende boekhandels steeg dat jaar met 6,6 procent, in afzet was er sprake van een stijging van 6,2 procent. ,,Je ziet vaker bij vergelijkingen met succesvolle eerdere jaren dat je bijna niet anders kunt dan een min scoren.''

Daarnaast scoorden niet-thrillers als 'Gijp' en 'Vijftig tinten grijs' heel goed in juni, wat nadelige effecten kan hebben gehad op de spannende boeken, zegt Schunselaar.

Over 'De Ooggetuige', het actieboek geschreven door Simone van der Vlugt, kreeg de CPNB ook goede reacties uit het vak. Of boekhandels ook alle 693.000 exemplaren kwijt, zijn weet Schunselaar niet, maar hij verwacht grotendeels van wel. Van de e-boekversie zijn 14.000 exemplaren gedownload. ,,Dat is 2 procent van de papieren oplage, dat lijkt me een normaal percentage.''

De Thrillerglossy die de CPNB maakte voor de bibliotheken kreeg volgens Schunselaar ook veel positieve reacties. ,,Er zijn 69.000 exemplaren van gedrukt, dat is meer dan ze van het Boekenweek Magazine bestellen.'' Bibliotheken konden de Thrillerglossy gratis weggeven aan hun leden.

(Bron: Boekblad)

Wordt verwacht 309 (nieuws, 2012)

FINLAND-THRILLER VAN AMERIKAANSE EX-BARMAN

Je kon er op wachten: het succes van thrillerauteurs uit Zweden, Denemarken, Finland en Noorwegen lokt steeds meer schrijvers die niet uit het Hoge Noorden komen om het ook eens 'op z'n Scandinavisch' te proberen. Zo opereert de van oorsprong Duitse Jan Costin Wagner al enkele jaren niet onverdienstelijk vanuit Finland. En de Britse journalist Quentin Bates, die jarenlang in IJsland heeft gewoond, laat zijn thrillers zich afspelen op dit koude geisereiland.

Bij uitgeverij Karakter verschijnt in december 2012 'Engelen van sneeuw', het debuut van de in Finland woonachtige Amerikaan James Thompson (47). Volgens de uitgever uitermate geschikt voor de lezers van Arnaldur Indridason en Jussi Adler-Olsen. 'Engelen van sneeuw' is de eerste in een serie rond inspecteur Vaara.

Kaamos: de periode vlak voor Kerst, de meest sombere tijd van het jaar in Lapland. De niet-aflatende duisternis en extreme kou boven de Noordpool zorgen ervoor dat iedereen langzaam buiten zichzelf raakt... misschien wel net genoet om een moord te plegen.

Sufia Elmi, een Finse tv-persoonlijkheid van Somalische afkomst, wordt dood gevonden in een besneeuwd veld. Haar lichaam is op gruwelijke wijze verminkt en er staat een racistische spreuk in haar borst gekerfd. Aan het hoofd van het onderzoek staat Kari Vaara, hoofdinspecteur van het plaatselijke politiekorps. Vaara, eens een gelauwerd agent in de grote stad, heeft zich teruggetrokken in zijn geboortedorp om oude wonden te laten helen.

Vaara moet deze explosieve zaak zo snel mogelijk zien op te lossen, voordat er een schokgolf door Finland zal trekken, een land dat bang is om zijn eigen xenofobie onder ogen te zien. En alsof dat nog niet genoeg is, wordt Vaara zelf geplaagd door zijn heftige jeugd en zijn mislukte eerste huwelijk. Hij vermoedt dat de rijke man voor wie zijn ex hem heeft verlaten, de moord heeft gepleegd.

James Thompson, geboren en getogen in de Amerikaanse staat Kentucky, woont al ruim tien jaar in Finland. Voordat hij zich fulltime op het schrijven stortte, heeft hij Fins gestudeerd en werkte hij als barman, fotograaf, handelaar in zeldzame munten en militair.

Thompsons debuut werd genomineerd voor de Edgar, Anthony en Strand Critics award. De schrijver, getrouwd met een Finse vrouw, bespreekt boeken voor The New York Journal of Books.

Andere nieuwe titels:

Wouter van Mastricht - 'Het scherp van Ambon' (oktober 2012). Historische thriller, die zich afspeelt in de Gouden Eeuw. Evan Sharpe, rechterhand van de Rotterdamse admiraal Brasser, reist naar de Oost om zijn broer te vinden. Het wordt een tocht vol verschrikkingen.
Loes den Hollander - 'Bodemloos' (november 2012). Nieuwe thriller van veelschrijver Den Hollander. Tjeerd en Lizzie van Loon en Mies van Meekeren hebben een sterke familieband. Dan doet Hella, hun moeder en zus, een geslaagde zelfmoordpoging. En komt er een persoon opdagen, die meent dat er het een en ander af te rekenen valt.
Leighton Gage - 'Blinde haat' (oktober 2012). Brazilië wordt binnen een paar uur opgeschrikt door drie dodelijke aanslagen. Slachtoffers zijn onder anderen de Israëlische consul en zijn gezin. Inspecteur Silva en zijn team worden op de zaak gezet.
Corine Hartman - 'De ondergang' (december 2012). Bundel met zestal verhalen, onder meer over een succesvolle architect die in zijn luxe Franse villa in afwachting is van het einde der tijden en een oud-militair die een bloedbad aanricht.
Jeffrey B. Burton - 'De Schaakman' (februari 2013). Als er in Washington een aantal moorden wordt gepleegd waarbij er een schaakstuk in de wond van het slachtoffer wordt gestoken, gaan bij de FBI de alarmbellen af. Enkele jaren daarvoor is erop precies dezelfde manier een reeks moorden gepleegd, maar de zaak van 'De Schaakman' is nooit opgelost.
Larry Bond - 'Vluchtplan' (januari 2013). Een SEAL-team moet in Iran twee dissidenten oppikken die over gevoelige informatie omtrent Teherans nuclaire programma beschikken. Onderweg naar de kust vindt er in de mini-onderzeeër die ze aan land moet brengen, een explosie plaats. De overlevenden zien zich gedwongen naar de kust te zwemmen, maar stuiten daar op de Iraanse veiligheidsdienst.

'Hier is Johnny... weer?' (nieuws, 2012)

PLANNEN VOOR PREQUEL 'THE SHINING'

Filmmaatschappij Warner Bros is bezig met een prequel op de horrorfilm 'The Shining' uit 1980 van Stanley Kubrick. Dat schrijft de Los Angeles Times.

Warner Bros heeft scenarioschrijver en producent Laeta Kalogridis, bekend van de thriller 'Shutter Island' (naar het boek van Dennis Lehane) gevraagd om te bekijken of 'The Shining' kan worden verrijkt met een prequel. Ook haar partners Bradley Fischer en James Vanderbilt werken mee.

In 'The Shining', die door vele bioscoopbezoekers als de meest angstaanjagende film aller tijden wordt beschouwd, hoopt schrijver Jack Torrance zich als beheerder van het in de winter lege hotel te concentreren op zijn boek, maar hij wordt langzaam gek.

De prequel moet zich afspelen voordat Torrance, in 'The Shining' fenomenaal gespeeld door Jack Nicholson, met zijn vrouw en hun paranormale zoontje het Overlook Hotel betrekken.

'The Shining' is gebaseerd op het gelijknamige boek van Stephen King. In 2009 werd bekend dat hij werkt aan een vervolg op 'The Shining', getiteld 'Dr. Sleep'. Dat boek komt volgend jaar op de markt.

(Bron: Los Angeles Times)

Als de bom valt (nieuws, 2012)

CHARLES DEN TEX: 'E-BOOK BLAAST UITGEEFVAK OP'

Het e-book legt een bom onder de samenwerking tussen schrijver en uitgever. Dat stelt thrillerauteur en drievoudig Gouden Stropwinnaar Charles den Tex in een artikel in NRC Handelsblad.

Volgens Den Tex staat de oude keten van schrijver-uitgever-voorraad/distributie-boekhandel-lezer op springen. Van elke afzonderlijke schrijver moet elke boek via een groot netwerk van boekhandels zijn weg vinden naar de lezer. ,,De uitgever bedient dat hele netwerk met pallets vol papier, onderhandelingen, presentaties, verkoop, pr, acties en edities, om ervoor te zorgen dat het boek van zijn auteur in zo veel mogelijk winkels ligt.'' De schrijver heeft de uitgever een exclusieve licentie gegeven om dat boek te exploiteren. Die licentie is volgens Den Tex het fundament van het boekenvak.

Het e-book vaagt die oude keten weg, aldus de auteur. ,,Wat overblijft is dit: schrijver-internet-lezer. Elk individu kan zijn werk uploaden en via internet verkopen aan iemand die het downloadt.'' De uitgeverij wordt dan overbodig, tenzij zij snel en drastisch hervormt, aldus Den Tex.

Mizzi van der Pluijm, directeur-uitgever van Atlas Contact, ziet het niet zo somber als Den Tex. ,,Ik denk dat het e-book ook in de toekomst het papieren boek niet gaat vervangen maar ernaast zal blijven bestaan'', schrijft ze in NRC Handelsblad. ,,Het zal hooguit een flink deel van de pocketmarkt of andere goedkope uitgeefvormen vervangen, maar het zal zeker niet het papieren boek om zeep helpen.'' Volgens haar gaat het papieren boek door de komst van zijn digitale broeder juist meer waarde krijgen en mooier worden uitgevoerd. ,,Gebonden, goed papier, prachtige omslagen, een kwaliteitsverbetering die we allemaal zullen toejuichen.'' Van der Pluijm voorziet ook dat het e-book de verkoop van het papieren boek zal stimuleren. ,,Als meer mensen gaan lezen en zich via het net bedienen, dan zullen uiteindelijk ook meer papieren boeken worden verkocht.''

(Bron: NRC Handelsblad)