Richard Doetsch - De sleutels van de hemel (2007)

Een mix van Baldacci, Ludlum en Faust

(Door Arno Ruitenbeek)

Kruis Baldacci met Ludlum en Faust en je krijgt De sleutels van de hemel. De Amerikaanse makelaar (dus nu eens geen advocaat) Richard Doetsch haalt letterlijk de duivel en, figuurlijk, zijn malle moer erbij om zijn debuutthriller te laten knallen. Hij krijgt vooralsnog het voordeel van de twijfel.

In Het recht van de macht' zet David Baldacci de ouder wordende beroepsinbreker Luther Whitney neer. Die breekt in een villa in Washington in en ziet tijdens de uitoefening van zijn professie hoe de stomdronken president van de Verenigde Staten poogt zijn minnares te verkrachten. Waarna een veiligheidsagent de vrouw doodschiet. Clint Eastwood speelde Luthter zeer overtuigend in de prachtige film Absolute Power.

Doetsch roept aanvankelijk datzelfde, beklemmende sfeertje op met zijn inbraakprofessional Michael St. Pierre. En waar Luther zijn dochter had om hem mores te leren, daar zorgt Michaels godsvruchtige vrouw Mary ervoor dat manlief het spoor niet bijster raakt. St. Pierre kan zijn reclasseringsagent Paul Busch zelfs recht in de ogen kijken, want in zijn proeftijd heeft hij een legale bron van inkomsten gevonden in een winkel in beveiligingsapparatuur! Tot het noodlot toeslaat in de vorm van kanker bij Mary en er geen geld is om de torenhoge ziekenhuisrekeningen te betalen.

Geluk bij een ongeluk is het aanbod aan Michael van de Duitse biljonair Finster om voor 250.000 dollar twee sleutels te stelen, die in een zwaar bepantserde ruimte van het Vaticaan liggen. Hoewel hij Mary en Paul heeft beloofd zich fatsoenlijk te gedragen, geven zijn liefde voor en zorg om de gezondheid van Mary de doorslag. Vanaf dat moment is Doetsch niet meer dé debutant van 2007, maar slechts een iets meer dan middelmatige navolger van Ludlum, Grisham en, wie kent hem nog, Dan - De Da Vinci Code - Brown.

'Finster' is Duits en staat voor duister in de betekenis van eng, onheilspellend donker. Ja, u raadt het al: Finster is Satan, die in een Beierse villa woont. Omdat de sleutels ook nog in een kerkje bij Jeruzalem blijken te liggen, krijgen we de gebruikelijke reis rond de halve wereld plus veel gepeins over de verkoop van de ziel aan de duivel. Om het nog spannender te maken, verzon Doetsch er een rancuneuze priester annex sluipschutter bij. Zwijg ik over de vette relisaus, dan houd ik net genoeg over voor een positieve aantekening.

Richard Doetsch - De sleutels van de hemel. Vertaling: Piet Verhagen. Uitgeverij Mynx, 384 pag.

Lieneke Dijkzeul - Koude lente (2007)

Magnifieke leeservaring

(Door Peter Kuijt)

Dat ze verdienstelijk kinderboeken kan schrijven, wisten we: ze heeft er al meer dan vijftig gepubliceerd. Maar vorig jaar verraste Lieneke Dijkzeul (1950) ook aangenaam met haar thrillerdebuut De stille zonde, dat vooral imponeerde door geraffineerd uitgewerkte personages en een ragfijne stijl. Nu haar tweede thriller, Koude lente, is verschenen, rijst de vraag: kan Dijkzeul de hooggespannen verwachtingen waarmaken?

Het antwoord is een duidelijk 'ja'. Sterker nog, met het formidabele Koude lente heeft ze een flinke stap voorwaarts gemaakt. Schreef ze in De stille zonde nog een aantal pagina's te ver door, in Koude lente gaat haar uitmuntende stilistisch vermogen gepaard met een intelligent en op de millimeter afgehecht spannend verhaal.

Ook in deze tweede thriller moeten inspecteur Paul Vegter en zijn politieteam weer flink aan de bak. Een aparte man, die Vegter. Zijn voorliefde voor pianosonates van Chopin, zijn gedachten aan Mahlers Kindertotenlieder bij de begrafenis van een meisje en het feit dat hij het juiste aantal spelfouten in een dreigbrief ziet, maken van hem een politieman van bijkans buitenaardse proporties.

Toch krijgt hij met een uiterst aardse zaak te maken: de moord op een zesjarig meisje. Haar lichaam wordt aangetroffen in de struiken van een park. Het fietsje dat ze voor haar verjaardag heeft gekregen, ligt verderop op het pad. Een oudere buurman van het meisje wordt enkele dagen later in zijn flat ernstig gemolesteerd door een jeugdbende: niet alleen loopt hij zware verwondingen op, zijn trots, een houten scheepsmodel, wordt evenmin gespaard. En dan is er nog die slungelige, kansloze, pukkelige puber die van alles in het werk stelt om aansluiting te krijgen bij die jeugdbende. Je voelt aan je water dat al deze verhaallijntjes met elkaar te maken hebben, maar pas echt aan het einde worden die door Dijkzeul vakkundig aan elkaar geknoopt.

Wat Koude lente zo'n magnifieke leeservaring maakt, is de uitzonderlijke stijl van Dijkzeul. Alleen al de zin over joggers die met vermoeide, afgetrainde gezichten een verleden achternarenden dat niet meer in te halen was, blijf je herlezen. Ze laat de lezer kennismaken met vergeten woorden: ze noemt een paard damsteeg. Later laat ze Vegter in het woordenboek opzoeken wat dat betekent. Haar observaties zijn treffend en soms ook hilarisch. Ze beschrijft een vrouw in een vuurrode coltrui die haar laaghangende borsten onflatteus accentueert en laat Vegter daarop denken aan een bepaling in de voorwaarden van zijn ziektekostenverzekering: als de tepel zich bevindt ter hoogte van de elleboog, dan komt men in aanmerking voor borstcorrectie. Wat zal haar redacteur een plezier hebben gehad, toen hij of zij haar manuscript onder ogen kreeg.

Stuk voor stuk wekt Dijkzeul personages nauwgezet tot leven: de weduwnaar Vegter die voor zijn gemoedsrust een huis op het platteland koopt, zijn stugge collega Talsma wiens vrouw aan de chemokuur is, de puber met zijn alcoholische moeder, de buschauffeur die kinderen naar de sporthal vervoert, de allochtone uitbater van een snackbar.

Met'Koude lente heeft Lieneke Dijkzeul duidelijk gemaakt dat zij een grote aanwinst is voor het gilde van thrillerschrijvers. Ze steekt ver uit boven de andere misdaadauteurs uit de stal van uitgeverij Anthos. Haar boeken hebben dat malle stempel 'literaire thriller' niet nodig. De naam Lieneke Dijkzeul alleen is al genoeg.

Lieneke Dijkzeul - Koude lente. Uitgeverij Anthos, 285 pag.

Bob van Laerhoven (nieuws, 2007)

HERCULE POIROTPRIJS VOOR BOB VAN LAERHOVEN

Bob Van Laerhoven (54) heeft woensdag 31 oktober met zijn roman 'De wraak van Baudelaire' de Hercule Poirotprijs, de prijs voor de beste Vlaamse misdaadroman, gewonnen. Misdaadschrijver Jef Geeraerts werd bekroond voor zijn carrière.

'De wraak van Baudelaire' is de eerste misdaadroman van Van Laerhoven die naast reisboeken en toneel ook thrillers heeft gepubliceerd. Het boek gaat over twee politieagenten die in 1870 een moord moeten oplossen in Parijs. ,,We zijn staccatozinnen en oneliners van Van Laerhoven gewoon en krijgen dit keer klassiek klinkende volzinnen, compleet aangepast aan de periode waarin het verhaal zich afspeelt'', luidt het juryverslag. ,,Een mooi en geloofwaardig tijdsbeeld in een intelligent geconstrueerd misdaadverhaal.''

Van Laerhoven kreeg voor de prijs, naast een geldsom van 5000 euro, ook een gegraveerde pen overhandigd op de Boekenbeurs in Antwerpen. Behalve Van Laerhoven waren ook de schrijvers Patrick De Bruyn (met 'Verliefd'), Roger H. Schoemans ('Knapenmelk'), Rudy Soetewey ('Moord') en Lydia Verbeeck ('Toevluchtsoord') voor de prijs genomineerd. Vorig jaar won Herman Portocarero de Poirotprijs voor 'New Yorkse nachten'.

Jef Geeraerts (77) ontving de eerste Hercule Poirot Oeuvreprijs. De jury noemt hem 'de peetvader van de Vlaamse misdaadroman. Geeraerts schreef onder meer 'Zodiak .58' en de 'Gangreen'-reeks. Zijn boek 'De zaak Alzheimer' werd ook succesvol verfilmd.

(Bron: VRT Nieuws)

Jac. Toes & Thomas Hoeps (interview, 2007)

NEDER-DUITSE THRILLER OVER KUNSTWERELD

Een psychopaat die kunstwerken maakt van zijn slachtoffers. Daarover gaat de thriller 'Kunst zonder genade', een coproductie van de Nederlandse misdaadauteur Jac. Toes en zijn Duitse collega Thomas Hoeps. ,,De dader moordt op zeer wrede wijze en is ziek van geest. Ik schrok er zelf van dat we zoiets konden bedenken, zo bizar is het'', zegt Toes.
Hoeps: ,,We hebben kunst en misdaad echt samengebracht, zelfs zover dat kunst misdaad wordt.''

Twee schrijvers uit verschillende taalgebieden die samen een boek schrijven, dat komt niet vaak voor. Het is te danken aan Crossart, een samenwerkingsverband van tien musea voor moderne kunst in de Duits-Nederlandse grensstreek. Hoeps: ,,Crossart benaderde mij met het idee een misdaadroman te schrijven tegen het decor van de musea. Omdat het in beide landen moest spelen, leek het me handig er een Nederlandse auteur bij te zoeken.''

Hoeps kende Toes van een eerdere samenwerking. Ook speelde mee dat Toes ruime ervaring heeft in het thriller-genre - in 1998 won hij de Gouden Strop voor 'Fotofinish'. Voor Hoeps is 'Kunst zonder genade' (in het Duits verschenen als 'Nach allen Regeln der Kunst') zijn eerste Krimi.

Een gesprek met beide auteurs over hun boek verloopt grappig. Jac. Toes (links op de foto) uit Oosterbeek praat Duits op het niveau van Rudi Carell. Thomas Hoeps uit het Duitse Krefeld doet zijn best zo goed mogelijk Nederlands te spreken. ,,Zo doen we dat altijd als we elkaar ontmoeten'', zegt Toes.

Het schrijven van het boek hebben ze wel in de eigen moedertaal gedaan, om en om een hoofdstuk. ,,Maar eerst hebben we veel research gepleegd en alle acht musea bezocht waar het verhaal zich afspeelt'', zegt Toes. In Nederland zijn dat het Museum voor Moderne Kunst in Arnhem, museum Het Valkhof in Nijmegen en museum Van Bommel van Dam in Venlo. In dat laatste museum ontdekten ze ook de atoomschuilkelder die er onder is gevestigd en nu dienst doet als depot. Een aspect dat ook in de thriller een rol speelt.

Toes: ,,Het idee voor de gruwelijke moorden ontstond in het Wilhelm Lehmbuck Museum in Duisburg, waar enkele machineachtige kunstwerken staan van de Zwitserse kunstenaar Jean Tinguely. Zou je daar iemand mee kunnen vermoorden, vroeg ik me af. We zijn zelfs nog een stap verder gegaan: onze moordenaar maakt kunstwerken van zijn slachtoffers.''

Hoeps en Toes bedachten allebei een hoofdpersoon voor het boek. De Duitse restaurateur en kunstkenner Robert Patati is een creatie van Hoeps, Toes bedacht psychologe Micky Spijker, werkzaam bij de Arnhemse politie en deskundig op het gebied van daderprofielen. Hoeps: ,,Het was nog een hele kunst die twee personages in het boek samen te brengen. Jac. en ik hebben ze eerst letterlijk aan elkaar voorgesteld. Het is een mooie combinatie gebleken. Het zou best kunnen dat we met dit duo verdergaan in een tweede boek.''

Hoewel moderne kunst en de musea prominent aanwezig zijn in de thriller, benadrukken de auteurs dat het geenszins een 'reisgids voor de musea' is. ,,Het is ten eerste een spannende krimi. Daarnaast kun je zonder veel moeite iets leren over hedendaagse kunst. We zouden het leuk vinden als mensen naar de musea gaan om te zien over welke kunstwerken we hebben geschreven'', zegt Hoeps. ,,Maar na het lezen van dit boek kun je de machines van Tinguely nooit meer anders zien.''

Jac. Toes en Thomas Hoeps - Kunst zonder genade. Uitgeverij De Geus, 288 pag.

(Bron: De Gelderlander, Maarten Reith)

Wordt verwacht 17 (nieuws, 2007)

DE GEADOPTEERDE ZOON VAN LEONARDO DA VINCI

Op 12 november verschijnt 'De twijfel van Salaì', het eerste deel van een nieuwe serie historische thrillers van het Italiaanse schrijversduo Monaldi & Sorti. De bedeesde verteller Atto Melani uit de eerste reeks historische thrillers van het paar maakt plaats voor zijn boerse, brutale, leugenachtige en bijzonder praktische tegenhanger Salaì. Hij is de geadopteerde zoon en geliefde assistent van meesterschilder Leonardo da Vinci.

In 'De twijfel van Salaì' verhuizen vader en zoon in het voorjaar van 1501 van Florence naar Rome, waar de weelderige meisjes Salaì wel kunnen bekoren. Leonardo heeft een missie te vervullen voor een raadselachtige, machtige opdrachtgever. Hij weet echter niet dat Salaì ook een geheime opdracht heeft: Leonardo bespioneren.

Met 'De twijfel van Salaì' slaan Monaldi & Sorti volgens hun uitgever een andere toon aan: luchtiger dan hun eerste reeks, maar spannend en gebaseerd op uitgebreid bronnenonderzoek. Producent Dopplmeister heeft een korte documentaire gemaakt over dit boek. De thriller verschijnt bij uitgeverij Cargo en telt 416 pagina's.

Kelders (nieuws, 2007)

THRILLERAUTEUR DOET GOED

Of het boek de aanschaf waard is, kan niet worden gezegd. Maar het initiatief van schrijver Hans de Kok is prijzenswaardig: van elk verkocht exemplaar van zijn thrillerdebuut 'De kelders van Kisela Banja' gaat er één euro naar de organisatie War Child, de helft van zijn royalty's als auteur.

Hans de Kok is eigenlijk nog maar net begonnen met schrijven, meldt uitgeverij Free Musketeers. Toch kreeg hij al vrij snel een contract voor zijn eerste thriller. 'De kelders van Kisela Banja' wordt een verhaal genoemd 'op de scheidslijn van feiten en fictie'. ,,Over doofpotten en de marginale verschillen tussen de Nederlandse onder- en bovenwereld.'' Kisela Banja was een dorp met 20.000 inwoners, voornamelijk Albanese moslims, waar de oorlog destructief heeft huisgehouden.

Uitgeverij Free Musketeers verwijst voor meer informatie en verkooppunten naar de eigen website, maar daar is niets over de thriller en de auteur te vinden. Meer succes is te boeken via www.dekeldersvankiselabanja.nl . Daar kan ook het boek voor twintig euro worden besteld.