Jo Nesbø - Het mes (2019)

Drie kapotte knokkels



(Door Peter Kuijt)

De belangrijkste exportproducten van Noorwegen zijn olie, gas en vis. Maar vlak daarna volgt Jo Nesbø. Wereldwijd verkocht de oud-profvoetballer, popmuzikant en beurshandelaar meer dan veertig miljoen van zijn thrillers over Harry Hole. Het mes is de twaalfde misdaadroman met de drankzuchtige rechercheur in de hoofdrol.

Harry Hole ligt ditmaal heel diep in de goot. Recent verlaten door zijn grote liefde Rakel Fauke, het is uitgesloten dat het tussen de twee nog goed komt. Geveld door whisky van Jim Beam of goedkopere merken.

Als Hole op een dag uit de diepste duisternis van dronkenschap ontwaakt, ontdekt hij drie kapotte knokkels en geronnen bloed langs de randen. Hij is besmeurd met bloed. Maar hij herinnert zich niet wat er is gebeurd.

 Ondertussen is Svein Finne vrijgekomen, de serieverkrachter met letterlijk een gat in zijn hand, die twintig jaar eerder door Hole in de cel belandde. Finne zint op wraak op de rechercheur, die tegelijkertijd te maken krijgt met iemand die hem een moord in de schoenen probeert te schuiven.

Jo Nesbø houdt op een respectabele wijze veel schotels in de lucht en levert een uitstekende thriller af, vol vaart en een flink aantal kleurrijke personages. Het verhaal mondt uit in een onvervalste whodunit.

En Hole blijft, ondanks zijn drankzucht, een aantrekkelijk karakter. Een man met – ook in nuchtere toestand – opmerkelijke gedachten. Hij houdt bijvoorbeeld niet van tatoeages omdat ze je dwingen vast te houden aan oude overtuigingen. ‘Een tattoo van Jezus is namelijk heel vreemd op de borst van een atheïst.’

Jo Nesbø - Het mes. Uitgeverij Cargo, 525 pag.

Deze recensie verscheen eerder in het AD.

Slag om Arnhem (nieuws, 2019)

Tomas  Ross viert 75ste verjaardag met omnibus 



Van 17 tot 25 september 1944 werd in en rond Arnhem fel gevochten tussen de Duitse bezetter en de geallieerden. Voor de laatste liep deze grootste militaire operatie op Nederlands grondgebied op een mislukking uit: ze konden de brug over de Rijn niet innemen. 

Aan de vooravond van deze veldslag, op 16 september, werd in het Zuid-Hollandse Den Bommel Willem Pieter Hogendoorn geboren. Hij zou onder de naam Tomas Ross uitgroeien tot de beste en meest productieve factionschrijver van Nederland.

Hogendoorn viert, zoals de rekenaars onder ons al hebben vastgesteld, over een kleine twee maanden zijn vijfenzeventigste verjaardag. Ter gelegenheid daarvan brengt zijn uitgeverij Cargo de drie thrillers die hij tussen 2004 en 2006 schreef over de militaire operatie Market Garden en dubbelspion King Kong uit in een omnibus onder de titel Voor koningin en vaderland. Het zijn in totaal 1216 pagina's, die door NRC Handelsblad destijds werden betiteld als 'verplichte kost voor oorlogsvorsers en historisch geïnteresseerden'. 

Het eerste boek, De dubbelganger uit 2004, begint op 9 mei 1940. In Den Haag komt het bericht door dat Hitler bij het aanbreken van de dag zal binnenvallen. Diezelfde nacht weet inlichtingenofficier Daan Kist een zending voor de Duitse spion Fuchs te onderscheppen, waarbij ook de beroemde dubbelspion King Kong is betrokken. Na het bombardement op Rotterdam ontkomt Kist naar Engeland en raakt betrokken bij een groep hooggeplaatste Britse politici en aristocraten die buiten Churchill om vrede willen sluiten met nazi-Duitsland.

In De Anjercode (2005) schrijft Ross over de opbouw van een 'geheim leger' in bezet Nederland als steun aan het verzet tegen de Duitsers. Nederlandse agenten werden op Nederlandse bodem gedropt, die radioverbindingen met Londen tot stand moesten brengen. Al vrij snel bleek echter dat er verraad in het spel was: tientallen agenten werden direct na aankomst opgepakt en gedwongen hun berichten door te geven aan Londen. Het was het begin van het zogenaamde Englandspiel.

King Kong (2006) is het slotstuk van het drieluik. Daarin gaat Ross nader in op het Englandspiel en de mislukte slag om Arnhem. Nooit is de plotselinge concentratie van Duitse troepen bij de Gelderse hoofdstad volledig verklaard en wie wie heeft verraden. Vaststaat dat de Duitse Sicherheitsdienst twee dagen vóór de aanval was geïnformeerd door de Nederlandse verrader Chris Lindemans, alias King Kong. Ook is zeker dat Lindemans kort daarvoor te gast was in het hoofdkwartier van prins Bernhard, opperbevelhebber van de Nederlandse strijdkrachten. Maar waarom heeft Bernhard altijd volgehouden dat hij King Kong pas op 22 september 1944 voor het eerst heeft ontmoet?

Prins Bernhard was 'not amused' over de thrillers van Ross. In 2004 liet de prins een open brief in de Volkskrant afdrukken waarin hij liet weten dat Ross met zijn publicaties over hem te ver was gegaan. Ross heeft de prins twee keer ontmoet, vertelde hij in een interview op De Spanningsblog. Dat was op de première van de Tom Poes-tekenfilm, waaraan Ross had meegewerkt. Toen producent Rob Houwer Ross aan de prins voorstelde als de man die net een boek over de Lockheed-affaire had geschreven, draaide Bernhard zich meteen om en liep weg. De tweede keer was bij de presentatie van een documentaire over de Prinses Irenebrigade. Ross: 'Bernhard was de beschermheer. Irene zelf kwam niet, die was pacifistisch.'

Tomas Ross geeft, zoals bekend, zijn tekstverwerker zelden rust. Hij viert dit jaar 40 jaar schrijverschap én hij heeft inmiddels 75 boeken geschreven. In januari 2020 verschijnt zijn nieuwe thriller Indisch requiem.

foto auteur: Ben Kleyn

De donkere kant (nieuws, 2019)

Een warm lijk smaakt naar meer 



Met succes organiseerde schrijver Michael Berg in Het Glaspaleis, een voormalig warenhuis in Heerlen, de afgelopen twee jaar een goedbezochte thrilleravond onder de titel Het lijk was nog warm. En succes smaakt naar meer. Vandaar dat de Gouden Strop-winnaar een derde editie op touw zet die op zaterdag 16 november haar beslag moet krijgen.  

Op De Spanningsblog wordt regelmatig gemopperd dat er in Nederland nauwelijks initiatieven van de grond komen om een of meerdere avonden ter meerdere eer en glorie van het spannende boek te organiseren. In het buitenland weten ze er wel raad mee, kijk bijvoorbeeld naar het Verenigde Koninkrijk (Bloody Scotland) en Duitsland (Die Criminale).

Het is in Nederland magertjes gesteld met thrilleravonden. De Avond van het Spannende Boek is een paar jaar geleden al geëlimineerd en andere 'spannende' projecten sneuvelen al op de tekentafel.  Daarom verdienen de initiatieven die er wel zijn aandacht en respect. Dat geldt bijvoorbeeld voor het Nederlands Thrillerfestival in Zoetermeer, maar ook voor het 'geesteskindje' van Michael Berg.

De schrijver van het bekroonde Nacht in Parijs wist de afgelopen jaren illustere gasten als Roel Janssen, Isa Maron, Toni Coppers, Corine Hartman, Joyce Spijker en Charles den Tex naar Heerlen te lokken. En voor editie 3 ziet de lijst met invités er ook indrukwekkend uit en dat terwijl Berg in de tussentijd nog hard moet werken aan zijn nieuwe thriller Ik zie je die in oktober verschijnt. Wat te denken van de schrijvers Inge Ipenburg, Yvonne Franssen, Jo Claes en het schrijversechtpaar Peter Römer en Annet Hock? Speciale gast is de Limburgse cold case-expert Bob Willemsen.

De avond wordt gevuld met interviews over het schrijverschap, het schrijven van thrillers en, zoals Berg op het op Facebook verwoordt, 'de aantrekkingskracht van de donkere kant van het leven'. De schrijvers zullen ook voordragen uit eigen werk.

Voor wie de gasten niet goed kent, volgt hier een korte introductie:

Inge Ipenburg (Deventer, 1957) is vooral bekend als actrice, o.a. met haar rol als Martine Hafkamp in de beginjaren van GTST. In 2014 verscheen haar spannende debuutroman Het gerecht waarvan inmiddels een zesde druk is verschenen. Daarna schreef ze Een schitterend ongeluk. Dit jaar verschijnt het tweeluik Moordenaarsstorm (april) en De mannen vallen (september).

Jo Claes (Hasselt, 1955) won in 2015 de Gouden Strop voor De mythe van Methusalem. Claes schrijft zowel fictie als non-fictie, maar de grootste bekendheid geniet hij met zijn thrillers waarin de Leuvense politieman Thomas Berg de hoofdrol speelt. In de serie verschenen inmiddels dertien delen.

Yvonne Franssen (Tegelen, 1969) debuteerde in 2011 met de thriller Talio. Daarna volgden nog twee thrillers en een versjesbundel. In 2018 keerde ze weer terug naar het thrillergenre met Schaduwen. Haar 5e thriller heet Kamer 305 en verschijnt oktober dit jaar.

Peter Römer (Amsterdam, 1952) en Annet Hock (Amsterdam, 1960) zijn al zo’n 34 jaar getrouwd, Annet werkt sinds 1998 als zelfstandig trainer/coach in haar eigen bedrijf. Peter combineert een leven als acteur, regisseur en scenarioschrijver met het schrijven van spannende boeken. Hij heeft onder meer 15 Baantjer boeken op zijn naam. Samen schreven Annet en Peter twee psychologische thrillers, waarvan Oog om oog dit voorjaar is verschenen.

Bob Willemsen is leider van het Cold Caseteam Limburg, een van de tien cold case teams die Nederland telt. Landelijk gezien wachten ongeveer 1500 zaken op hun oplossing. Door wetswijziging kunnen cold cases niet meer verjaren en dankzij de wetenschap (DNA, AI) is de politie steeds meer in staat om de daders op te sporen.

De toegangsprijs voor de thrilleravond bedraagt 10 euro. Klik hier voor tickets.

Fel begeerd (nieuws, 2019)

Theakston-prijs voor rechtbankthriller



De Noord-Ierse schrijver Steve Cavanagh heeft met zijn rechtbankthriller Thirteen The Theakston Old Peculier Crime Novel of the Year Award gewonnen. De prijs is dit jaar voor de vijftiende keer uitgereikt en is een van de meest begeerde awards in het genre.  

Thirteen (Dertien in Nederlandse vertaling) is het vijfde deel in de serie rond advocaat en voormalig oplichter Eddie Flynn. Cavanagh kreeg vrijdag 19 juli de prijs overhandigd tijdens de openingsavond van het Theakston Old Peculier Crime Writing Festival in de Old Swan Hotel in Harrogate.

Cavanagh deelde de shortlist met vijf collega-auteurs. De longlist bestond uit achttien thrillers, geschreven door auteurs uit het Verenigd Koninkrijk of Ierland. De winnaar krijgt omgerekend ruim 3.300 euro op zijn bankrekening bijgeschreven. Ook een handgemaakt en gegraveerd biervat viel Cavanagh ten deel.

Steva Cavanagh (1976) is inmiddels al bestempeld als de 'John Grisham voor een nieuwe generatie'. Zijn boek gaat over een beroemd Hollywoodkoppel. Nu wordt de ene helft, filmacteur Robert Solomon, beschuldigd van het vermoorden van zijn bij leven en welzijn prachtige vrouw. De verdediging wil in 'dit proces van de eeuw' slechts één man in hun team hebben: Eddie Flynn. Alles wijst erop dat Robert schuldig is, maar tijdens het proces begint Eddie daaraan te twijfelen. En de uitgever neemt op de rest van het verhaal al een voorschot met een tekst op de cover die veel weggeeft: 'De moordenaar is geen verdachte. Hij zit in de jury.'

Cavanagh is het pseudoniem van mensenrechtenadvocaat Steve Mears. Hij schreef zijn debuut De verdediging in de avonduren. Vorig jaar won hij de CWA Gold Dagger voor zijn derde thriller The Liar.

Hoewel een Amerikaan viel ook James Patterson in de prijzen. Hij won de tiende Theakston Old Peculier Outstanding Contribution to Crime Fiction Award, kort gezegd een oeuvreprijs.

James Patterson is de meest uitgeleende auteur door Britse bibliotheken in de afgelopen elf jaar. Zijn boeken zijn wereldwijd 300 miljoen keer over de toonbank gegaan. De thrillerfabrikant schaart zich met zijn prijs in het rijtje tussen collega's als John Grisham, Lee Child, Val McDermid, Sara Paretsky, Lynda La Plante, Ruth Rendell, PD James, Colin Dexter en Reginald Hill.

Niet alleen Patterson bezocht het festival in Harrogate. Ook schrijvers als Jeffery Deaver, Harlan Coben, Ian Rankin, Jo Nesbo, Stuart MacBride, Val McDermid en Belinda Bauer stonden op de gastenlijst.

Simon de Waal - Systema (2019)

De lange arm van de USSR



(Door Peter Kuijt)

Simon de Waal verricht ongetwijfeld zegenrijk werk als rechercheur zware misdaad in Amsterdam. Maar gelukkig doet hij dat parttime. De rest van de tijd schrijft hij scenario’s waar de liefhebber van spannende films en tv-series blij van wordt. Hetzelfde doet hij met thrillers en politieromans waarmee hij inmiddels een indrukwekkend oeuvre heeft opgebouwd.

Cop vs Killer, Pentito en Nemesis zijn thrillers waar je een puntje aan kunt zuigen en dat geldt evenzeer voor zijn jongste boek Systema.

De titel slaat op het project in het geheime Sovjet-laboratorium Vector in Novosibirsk. Wetenschappers ontwikkelden dodelijke virussen van ziektes als cholera, tyfus en ebola om in te zetten als biologische oorlogsvoering tegen het Westen. Na de val van het communisme vluchtten vele onderzoekers naar het Westen en namen de ampullen met virussen mee als ‘wisselgeld’.

Maar de arm van de voormalige USSR reikt nog steeds ver. Geheim agenten zitten de wetenschappers achter de broek. In Edinburgh wordt de vader van Sookie Pavlik vergiftigd en in Amsterdam wordt de vader van Alex Koesman opgezocht. Sookie zint op wraak en ook Alex heeft zo zijn redenen om in actie te komen.

In het begin moet de lezer wat moeite doen om zich het verhaal eigen te maken, want Simon de Waal schakelt van Edinburgh regelmatig over naar Amsterdam, Moskou, Parijs en nog meer kleurrijk beschreven locaties. Maar daarna is het genieten geblazen van stevige actie, puike dialogen, actuele terzijdes (de brand in de Notre Dame), verrassende plotwendingen en een spectaculaire finale. Grote klasse!

Simon de Waal - Systema. Uitgeverij Lebowski, 255 pag.

Deze recensie verscheen eerder in het AD.

Peter James - Ultiem bewijs (2019)

Man met missie in geroutineerde plot 



(Door Hans Knegtmans)

Peter James is vooral bekend door zijn boekenserie over rechercheur Roy Grace. Zo nu en dan schrijft hij een standaloneroman. De meest recente is Ultiem bewijs. 'De beste what-if thriller sinds De Da Vinci Code', roept collega-auteur Lee Child blij op de voorflap.


Nou, zo'n vaart loopt het niet. Het uitgangspunt van het boek is ambitieus genoeg. Onderzoeksjournalist Ross Hunter wordt benaderd door de gepensioneerde hoogleraar kunstgeschiedenis Harry F. Cook. Deze zegt door toedoen van een tussenpersoon een oud manuscript in zijn bezit te hebben gekregen, waarin wordt verkondigd dat zeer binnenkort God levend en wel de aarde zal bezoeken. (De precieze uitleg is complexer, maar mag de lezer zelf ontdekken.)

Cook geeft hem het manuscript te leen, plus de coördinaten van de drie plekken waar het bewijs zich zou bevinden. Al snel moet Ross het zonder zijn tipgever stellen, die in koelen bloede vermoord wordt. Voorts blijkt de geruchtenmachine tientallen belangstellenden te genereren die, afhankelijk van hun maatschappelijke positie en levenswandel, de terugkeer van de Heiland te eigen bate willen gebruiken of juist dwarsbomen.

Alleen al met overleven maakt Ross vele overuren. En dan moet hij ook zijn gevoelens tegenover de dames kanaliseren. Hij mag dan met de lastige Imogen getrouwd zijn (zij verwacht zelfs een kind van hem), zijn hart gaat eigenlijk uit naar de spontane en goudeerlijke tv-presentatrice Selly. Anderzijds is hij geen versierder, zodat hij niet zonder meer de relationele oversteek maakt.

De auteur toont zich een geroutineerde plotter, en voor in het vliegtuig en/of het vakantiehuisje is dit boek geen slechte keus. Tenzij de lezer hecht aan doordacht en creatief taalgebruik, dan moet hij niet bij James wezen: 'Ik zal mijn neef bellen. Ik weet niet waarom je daarheen gaat, en daar wil ik ook niet naar vragen, maar ik voel aan dat het belangrijk is. Ik hoor het aan je stem, Ross, je bent een man met een missie.'

Ten slotte: de lezer die zich oprecht afvraagt of God nu wel of niet leeft, wordt in het ongewisse gelaten. Weliswaar suggereert de auteur dat een van de personages geen gewone aardbewoner is, maar dan nog. We kunnen niet iedereen tot God bombarderen.

Peter James - Ultiem bewijs. Uitgeverij De Fontein, 495 pag.

Deze recensie, met toestemming van de auteur overgenomen, verscheen eerder in het AD.