Harlan Coben - Laat niet los (2017)

Op Harlan Coben staat geen maat

(Door Arno Ruitenbeek)

Op de thrillers van Harlan Coben staat geen maat. Laat niet los heet zijn nieuwe standalone - hoewel sportmakelaar Myron Bolitar kort opduikt – en opnieuw bewijst de Amerikaanse auteur hoe fabuleus hij is in intriges, wendingen en ontknopingen.


We volgen Nap Dumas, een rechercheur die vijftien jaar geleden zijn broer verloor bij een zaak die destijds is afgedaan als een ongeluk dan wel een dubbele zelfmoord. Want ook de vriendin van Leo, tevens de dochter van de plaatselijke politiechef, verliest het leven onder de trein. Boze tongen beweren dat het stel onder de drugs en drank zat.

Nap weet dat de waarheid heel anders is, en dat bijvoorbeeld de overheid (CIA, FBI) er alle belang bij heeft dat die niet naar boven komt. Er bestaat een relatie, aldus Dumas, tussen de moorden en de voormalige, streng beveiligde raketbasis in het stadje waar het drama zich afspeelt.

Leo leidde de Conspiratie Club. Twee leden van dit groepje samenzwerende tieners worden nu ook vermoord. Voor Nap een reden te meer om alles uit de kast te trekken. Hij stuit daarbij op zaken die hij, zeker weten, liever niet had ontdekt. De onaangename verrassingen rijgen zich aaneen, met een lichtpuntje: Naps toenmalige verkering Maura verschijnt weer ten tonele.

Coben gaat helemaal los op de ‘gesprekken’ die Nap met Leo heeft. Zoals altijd klopt alles, van de eerste tot de laatste pagina: dialogen, sfeerbeschrijving, plot, spanningsboog. Een absolute aanrader voor sint en kerst.

Harlan Coben - Laat niet los. Uitgeverij Boekerij, 352 pag.

Bron: NZG. Bespreking geplaatst met toestemming van de recensent.

Peter James - Schijndood (2013)

STALKER VAN PETER JAMES ZET DE NIRO OP ACHTERSTAND

(Door Arno Ruitenbeek)

Hoe gevaarlijk stalkers kunnen zijn, weten we uit topfilms als Fatal Attraction en Cape Fear. De belager uit Schijndood, de achtste thriller van Peter James met inspecteur Roy Grace in de hoofdrol zet Glenn Close en Robert de Niro echter op fikse achterstand.

De naar Madonna gemodelleerde rockdiva Gaia komt terug naar haar geboortestad Brighton om daar een filmrol te spelen. Grace, wiens hoofd al overloopt van zorgen over zijn hoogzwangere vriendin Cleo plus een onderzoek naar een in mootjes gehakt lijk in een kippenstal, krijgt de dubieuze eer leiding te geven aan de beveiliging van Gaia.

Dat moet mis gaan en dat doet het ook. Want de belager waarmee de afdeling zware misdrijven onder aanvoering van de aanstaande vader te maken heeft, is uitgekookt. De ernstig gestoorde Gaia-fan schrikt niet voor een moord terug, blijkt als het bijna te laat is. En als dat nou de enige bedreiging zou zijn. Maar nee, een verklaarde vijand van Grace is uit de gevangenis gekomen. Zijn tien jaar geleden spoorloos verdwenen echtgenote Sandy is toch niet dood.

De diverse verhaallijnen smelten ineen tot een daverende ontknoping met een rafelig randje. Peter James kan nog minstens twee boeken voort met zijn ijzersterke held, diens levensechte vrienden en vijanden. Dat er nog geen tv-serie over de lotgevallen van Roy Grace is gemaakt, valt me tegen.

Peter James - Schijndood. Vertaling: Lia Belt. Uitgeverij De Fontein, 399 pag.

Linwood Barclay - Geloof je ogen (2013)

SINT EN KERSTMAN: HIER EEN BOEK DAT IEDEREEN WIL LEZEN

(Door Arno Ruitenbeek)

Levensgevaarlijk is het, om verkleefd te raken met je computer. Dat geeft Geloof je ogen, de nieuwste thriller van Linwood Barclay, ons mee. Een hoogstandje, waarin het van de verrassingen wemelt.

Denk niet dat de Canadese journalist op zo’n typisch Nederlandse manier de zedenprediker uithangt over de verderfelijkheid van de digitale wereld. Als hij al de bedoeling heeft gehad een boodschap rond te sturen, heeft hij die razend knap verpakt in een prachtige roman over twee broers die diep in de problemen raken.

De ene, Thomas Kilbride, is schizofreen. Hij is dus degene die bijna 24 uur per dag op zijn slaapkamer achter zijn beeldschermen zit. Hij kijkt constant naar een soort streetview (beelden van een camera-auto zoals ze tegenwoordig ook door uw straat rijden), bestudeert zo steden over de hele wereld en leert de kaarten uit zijn hoofden. Daglicht ziet hij nauwelijks. Dan overlijdt zijn vader bij wie hij in huis woont. Broer Ray komt tijdelijk over om de begrafenis, erfenis en de mogelijk zorgelijke toekomst van Thomas te regelen.

Maar aan die plichtplegingen komt Ray niet toe. Omdat Thomas iets vreemds heeft gezien achter een raam in een straat in New York: een hoofd in een plastic zak, of iets dergelijks. Ray moet tegen zijn zin in een kijkje nemen op het bewuste adres, waarna de beer los is. De ene na de andere moord heeft plaats, uiteindelijk om de carrière van een politicus te redden.

Dat is de hoofdverhaallijn, maar daarmee is de pret nog lang niet op. Zo zijn er vraagtekens te stellen bij de dood van pa Kilbride, en is er iets in het verleden met Thomas gebeurd dat tot op heden niet is opgehelderd. ‘Geloof je ogen’ zit heel goed in elkaar, kent louter stevige karakters, puntige dialogen en een bondige sfeerbeschrijving.

Al met al mogen sint en de kerstman blij zijn met dit boek. Daar kunnen ze iedereen een plezier mee doen. 

Linwood Barclay - Geloof je ogen. Vertaling: Nienke van der Meulen. Uitgeverij Boekerij, 397 pag.

R.J. Ellory - Een inktzwart hart (2013)

ELLORY OP ZIJN BEST

(Door Arno Ruitenbeek)

Vincent Madigan is een corrupte rechercheur die net zoveel uppers en downers neemt als Elvis in zijn slechtste periode. Een halfslachtige poging beter mens te worden, moet wel mislukken. Oftewel: R.J. Ellory op zijn best.

De wereld van deze Britse thrillerauteur kent alle tinten zwart en slechts af en toe een randje grijs. ‘Een inktzwart hart’ wijkt alleen door zijn veelzeggend sombere titel af van zijn schitterende voorgangers als ‘De helden van New York’ en ‘Een stil geloof in engelen’. Ellory geeft telkens weer invulling aan mijn overtuiging dat de mens slecht is en geneigd tot het slechte.

Madigans pillen- en drankverslavingen zijn maar een futiel deel van zijn dagelijkse problemen, die zich het beste laten verklaren door zijn schimmige relatie met de sadistische drugsbaron Sandia. Om zijn torenhoge schuld aan de aartsslechterik af te lossen, overvalt de speurder met drie huurlingen een groepje Sandia-vazallen van wie Madigan weet dat ze een hoop geld binnenbrengen.

Het wordt een bloedbad en brengt hem nog veel verder in moeilijkheden dan in zijn ergste nachtmerrie. Om het vege lijf, maar in elk geval zijn baan te redden, zet hij een ingenieuze val op voor een collega, zijn baas en z’n informant.

De lezer wordt via de talrijke monologues interieurs voortdurend op de hoogte gehouden van de kronkels in het meestal benevelde brein van de antiheld. Het is niet gemakkelijk om voor of tegen hem te zijn, om hen de hemel of de hel te wensen. Want net als je denkt dat Madigan toch niet zo verrot is als hij zich voordoet, flikt hij weer een smerig geintje.

R.J. Ellory - Een inktzwart hart. Vertaling: Kris Eikelenboom. Uitgeverij De Fontein, 383 pag.

Daniel O'Malley - De dame (2013)

GEMENE BELGEN IN MISLUKTE MIX VAN SPIONAGE EN FANTASY

(Door Arno Ruitenbeek)

Bij elke pagina hoop je dat de grap over is en Daniel O’Malley zijn onmiskenbare talenten louter en alleen inzet voor de thriller. Het heeft niet zo mogen zijn, en daarmee is wat mij betreft dit debuut mislukt.

Spionage en fantasy mengen met Britse humor? Het kan. Maar of het moet, verstandig is? Australiër O’Malley, wel met een Amerikaanse graad middeleeuwse geschiedenis op zak, vond van wel en ging opgewekt aan de slag.

Het resultaat is 'De dame', een complex verhaal over een ultra geheime dienst genaamd Checquy, afgeleid van het schaakspel. Daarom heten de medewerkers ook bijvoorbeeld pionnen, torens zoals hoofdrolspeelster Myfanwy Thomas en bisschoppen (oftewel lopers). De een beschikt over nog meer bovennatuurlijke krachten dan de ander.

Dat vraagt om tegenstand die ver uitstijgt boven de gebruikelijke vijanden zoals we die uit onder meer de boeken over de Koude Oorlog of Desert Storm kennen. De auteur komt op de proppen met een stel intens gemene Belgen die Grafters worden genoemd en linea recta uit het spookhuis op de kermis zijn gekomen om de Engelsen flink schrik aan te jagen.

O’Malley moet heel veel uitleggen en zijpaden bewandelen om het verhaal gaande te houden. Dat lukt dus niet. Ik meende net te snappen hoe de hiërarchie en onderlinge verhoudingen bij de Checquy waren, toen de met geheugenverlies kampende ik-persoon die zich Thomas noemt maar dat niet is, werd geconfronteerd met haar zusje dat (daarom) geen familie kan zijn.

Help!

Daniel O'Malley - De dame. Vertaling: Harmien Robroch. Uitgeverij Boekerij, 480 pag.

Marc Raabe - Kerf (2013)

GESMEERD LOPEND THRILLERDEBUUT

(Door Arno Ruitenbeek)

Een lekker vet, Duits thrillerdebuut, dat heel veel jeugdsentiment losmaakt. Voor de film die hiervan ongetwijfeld wordt gemaakt, zal het publiek in de rij staan. Jammer dat Horst Tappert niet meer leeft, voor de bijrol van de stinkend rijke vader van de moordenaar.

Geheime kelders onder afgelegen villa’s. Een ernstig verminkte, psychopatische moordenaar, oplichting, doofpotten. De Keulse filmproducent Marc Raabe heeft – net als ik – als kind ongetwijfeld de Duitse tv-films verslonden, gebaseerd op werk van Wallace en Durbridge. Want Kerf is de eenentwintigste-eeuwse versie van die zwart-witproducties, die zich weliswaar zogenaamd in Engeland afspeelden, maar Duitser dan Duits waren. Vaak met de bologige Klaus Kinski als de slechterik.

Dat was pas genieten in de donkere wintermaanden. Inmiddels zijn we vijftig jaar en talloze herhalingen op de regionale zenders als WDR en NDR verder. Kerf’ pakt de draad weer op met een gesmeerd lopend verhaal over de twee broers Naumann, die onwetend van elkaars ellende noodgedwongen moeten samenwerken tegen de ontvoerder van de zwangere vriendin van Gabriel, een van beiden.

Deze verachtelijke man blijkt een dertig jaar oude rekening met Gabriel te moeten vereffenen. Probleem is dat Gabriel zich het feit waarom het draait – en waarbij zijn ouders de dood vonden – niet meer kan herinneren. Verdringing van iets heel ergs, zegt de psycholoog van dienst. Getraumatiseerd als hij is, maakt Gabriel aanvankelijk meer kapot dan dat hij herstelt.

Marc Raabe - Kerf. Vertaling: Jeannet Dekker. Uitgeverij Boekerij, 400 pag.

C.J. Sansom - Mist over Londen (2013)

GESCHIEDVERVALSING VAN HOGE KWALITEIT

(Door Arno Ruitenbeek)

Vaderland van Robert Harris is al 21 jaar oud, realiseer ik me als ik deze recensie schrijf. Twee decennia verschil, maar de overeenkomsten zijn groot. Beide thrillers zijn van zeer hoge kwaliteit, goed gedocumenteerd en met oog voor detail geschreven. Aan karakters, dialogen en plot is niets af te dingen.

Zowel in 1992 als in 2013 heeft Hitler wél gewonnen, leeft hij nog steeds (bij Harris wordt hij in 1964 75, Sansom zet hem in 1952 neer als een doodzieke dictator) en dreigt het onmogelijke Duizendjarige Rijk mogelijk te worden. Duisternis is over Europa gevallen, angst regeert.

Om het ene boven het andere boek te verkiezen, is ondoenlijk. Vaderland is een policier die zich afspeelt in het door Speer geconcipieerde Berlijn. Rechercheur Xavier March moet een moord oplossen en stuit op corruptie. Lekker overzichtelijk.

Mist over Londen is een spionageroman, waarin nazi-vazalstaat Engeland het decor vormt voor een ideologische en politieke strijd. David Fitzgerald moet voor zijn omgeving verbergen dat hij Joods is en werkt voor het verzet. Met enkele andere amateurspionnen moet hij een in een psychiatrische inrichting opgenomen vriend helpen vluchten. Deze ‘patiënt’ weet, in tegenstelling tot de Britten en Duitsers, hoe je een atoombom maakt.

Omdat Sansoms werk gelaagd is, zijn er in feite ook meerdere ontknopingen. Daar komen een hoop namen aan te pas. Het is niet per se nodig, maar wel handig om te weten wie Churchill was, Mosley of Attlee. Complex dus, maar intrigerend.

Voorstel: lees ze allebei en prijs jezelf gelukkig dat WO II in 1945 ophield. Of?

C.J.Sansom - Mist over Londen. Uitgeverij De Fontein, 608 pag., 24,95 euro.

David Hewson - Gevallen engel (2013)

NEGENDE NIC COSTA FIKSE TEGENVALLER

(Door Arno Ruitenbeek)

Een fikse tegenvaller, deze nieuwe thriller van David Hewson. Na een zeer aangename Killing 2 zorgt het negende Nic Costa-avontuur bijna voor irritatie. Want de schoenmaker blijft niet bij zijn leest.

Costa viert gedwongen (door zijn politiebazen) vakantie, maar dat is op zich geen straf als je zoals hij in Rome woont. Als een Britse wetenschapper doodvalt voor zijn appartement, ziet de speurder een mogelijkheid de verveling te verdrijven.

Vanaf dat punt verzandt het boek in Hewsons liefhebberijtjes: Romeinse kunst en (kunst)geschiedenis. Geforceerd middel om zijn stokpaardjes te berijden, is de dochter van de gevallene. Tientallen pagina’s lang worden we meegetroond langs hoegenaamd belangwekkende schilderijen en architectonische hoogstandjes en geïnformeerd over historische figuren die er toe deden dan wel doen.

De intrige loopt daardoor een oplawaai op, die onherstelbaar is. Wie interesseert nog de vieze spelletjes die hebben geleid tot meer dan een dode? Wie wil weten wie slachtoffer en wie dader is, en vooral: waarom?

Uit een recent artikel heb ik begrepen dat Hewson na de tiende Costa zelf ook genoeg van heeft van Romeinse zaken. Hij komt begin 2014 met een reeks waarin Amsterdamse criminaliteit centraal staat. Hopen we dat het vizier dan weer scherp is en, niet in de laatste plaats, dat de Brit wegblijft van Baantjerachtige whodunits.

David Hewson - Gevallen engel. Vertaling: Willeke Lempens. Uitgeverij De Fontein, 432 pag.

Siska Mulder - Met zachte hand (2013)

KWALITEIT VAN NEDERLANDSE BODEM

(Door Arno Ruitenbeek)

Vier engelen der wrake en eentje van hen heeft een verborgen agenda. ‘Met zachte hand’ is een van de beste thrillers van 2013, wat ook de rest van het jaar nog brengt. Kwaliteit van Nederlandse bodem.

Een kwartet vrouwen dat mannen die vrouwen vernederen, slaan en verkrachten, een lesje wil leren. Ze gaan in hun zelf opgewekte en door veel drank nog eens aangewakkerde woede straal voorbij aan wat hun negentiende-eeuwse seksegenote Diane de Beausacq zei: ‘Het recht is de welopgevoede dochter van de wraak’.

In plaats van de autoriteiten hun werk te laten doen, plegen ze eigenrichting (wat gezien de zwakte van de opsporingsinstanties en de wankelmoedige zittende magistratuur in deze bananenrepubliek een steeds vaker voorkomende keuze is). Daarbij gaan ze creatief en intelligent te werk.

Een pedo, een Afghaanse vader die eerwraak wil plegen, een notoire zedendelinquent en een televisiehoofd met losse handjes legden op inventieve manier het loodje. De middelen des doods zijn prachtig afgebeeld in de binnenflap (zodat u niet zoals ik denkt: wat moet die cupcake in mijn spannende boek?).

Nadeel als je zo lekker gevieren bezig bent, is dat je niet in de gaten hebt dat niet al je nieuwe beste vriendinnen dat predicaat verdienen. Dat eentje niet slim, maar sluw is, niet met open vizier en spontaan maar volgens een zorgvuldig opgezet duivels plan werkt. Siska Mulders grootste kracht is dat ze het boek zo opbouwt, dat de lezer net zo verrast is over deze ontwikkeling als de andere drie hoofdrolspelers. Omdat ook karakters, dialogen, vaart en ontknoping dik in orde zijn, rest slechts de vraag: wanneer begint de verfilming?

Siska Mulder - Met zachte hand. Uitgeverij Boekerij, 304 pag.

Matthew Dunn - Sentinel (2013)

SOEPELE SPIONAGEROMAN

(Door Arno Ruitenbeek)

Na De rekruut heeft ex-geheim agent Matthew Dunn de juiste toon gevonden. De spionageroman Sentinel loopt en leest veel soepeler dan het houterige debuut.

Dubbel- en driedubbelspionnen doen een verwoede poging de Koude Oorlog te laten herleven. Dunns alter ego Will Cochrane moet namens de CIA en MI6 orde op zaken stellen in Rusland. Hij kwijt zich met verve van zijn schier onmogelijke taak. Hij kan niet verhinderen dat er veel dooien vallen aan ‘goede’ zijde, maar slaat twee keer zo hard terug.

James Bond is er niets bij, Ludlums helden verbleken bij deze knaap. Het is dat Dunn een grote jongen is geweest bij de Britse geheime dienst, anders zou je zeggen dat hij een rijke fantasie heeft. Hoe dan ook: als auteur heeft hij een grote stap voorwaarts gemaakt, door bijvoorbeeld de personages op een normale manier met elkaar te laten praten.

Een ander bezwaar tegen De rekruut was de overdreven hang naar details. Ook dit keer worden we overvoerd met (Russische) straatnamen en product- en typeaanduidingen van wapens. Dat irriteert nu echter niet, doordat de intrige en de ontknoping meer dan goed zijn. Blijft over dat het vreemd is dat we wel mogen weten dat er ‘reusachtige 9A52-2BM-30 Smerch 300 mm raketwerpers’ worden gebruikt, maar dat auto’s bij een wilde achtervolging slechts worden aangeduid met SUV. Merk, model, uitvoering: dat wil ik dan ook weten.

Matthew Dunn - Sentinel. Vertaling: Herman van der Ploeg. Uitgeverij Boekerij, 304 pag.

Pieter Aspe - Het laatste bevel (2013); Min 1 (2012)

GEZAPIG SUKKELEN WE NAAR DE ONTKNOPING 

(Door Arno Ruitenbeek)

De vorige van Pieter Aspe, ‘Min 1’, was een positieve uitschieter in het vrij constante repertoire van de Vlaamse auteur (zie onder).

In een poging Pieter Van In, Guido Versavel en Hannelore Martens uit het, wat intriges betreft kaal gegraasde Brugge te laten ontsnappen, plaatst Aspe zijn hoofdpersonen op een cruiseschip. 

Omdat in het eerste hoofdstuk de louche aannemer die Versavels boerderij verneukte het loodje legt, lijdt het geen twijfel dat er ook aan boord iets moet gebeuren dat met dat misdrijf te maken heeft. Niet verrassend dus dat de schoonzoon van slachtoffer nummer een tot visvoer verwordt. 

Gezapig en onder het genot van ettelijke Duvels koetelen we naar het enige hoogtepunt. Deze bloedige ontknoping had een betere aanloop verdiend.

Pieter Aspe - Het laatste bevel. Uitgeverij Manteau, 304 pag.

GOED OP DREEF

(Door Arno Ruitenbeek)

Met de aantekening dat het ‘Zuid-Afrikaanse avontuur’ van Van In en Versavel een totaal overbodig onderdeel van deze policier vormt, is Aspe toch zo goed op dreef dat hij drie sterren verdient. 

Zoals bij ‘Het laatste bevel’ opgemerkt: meestal blijft 'de Belgische Baantjer' steken op twee sterren. Omdat hij de ontknoping te snel weggeeft, de zaak oninteressant is of de personages saai en nietszeggend zijn. 

Niets van dit al dit keer, want de moord op een bankier met blauw bloed is het begin van een intensief onderzoek in internationale, financiële kringen. De Griekse ellende en de economische crisis vormen het uiterst actuele decor. De hoge heren met wie het speurdersduo te maken krijgen, maken gebruik van alle denkbare middelen. 

De nutteloze uitzending van Van In en Versavel naar Zuid-Afrika, waar de moordenaars zijn neergestreken, past daar in. Maar geloofwaardig is het niet.

Pieter Aspe - Min 1. Uitgeverij Manteau, 304 pag.

James Patterson - Moordweekend (2012); Hitte (2012)

GOOISCHE VROUWEN ONTMOETEN KEN FOLLETT

(Door Arno Ruitenbeek)

Gooische Vrouwen ontmoeten Ken Follett en Steve Martini. James Patterson schurkt met Moordweekend tegen de vijfde ster aan. Alles wat nodig is om een boek in een avond uit te lezen, is aanwezig en wordt in een TGV-tempo gepresenteerd. Mooie mensen, Monte Carlo, seks,overspel, geld, moorden, wraak, corruptie, een proces, gemene gevangenisbewakers. 

Het begint als een aflevering van Gooische Vrouwen. Abbie Elliot en drie vriendinnen gaan een weekeindje stappen zonder kredietlimiet. Je ziet Linda de Mol voor je. De dames gaan vreemd. 

Als ze wakker worden, zijn twee van hun bedpartners dood.  Een van die vermoorde types blijkt de (vermomde) president van Frankrijk te zijn. Het onschuldige kwartet wordt toch veroordeeld tot ellenlange straffen, oplopend tot levenslang in een bajes die je je grootste vijand niet toewenst. 

Abbie gaat op zoek naar de ware daders. De ontknoping is net iets te veel toeval; de enige reden om het bij vier sterren te houden.

James Patterson - Moordweekend. Vertaling: Waldemar Noë. Uitgeverij Cargo, 448 pag., 

EEN INTRIGE UIT DUIZENDEN

(Door Arno Ruitenbeek)

‘Ik had al die jaren nou juist mijn uiterste best gedaan het deksel dicht te houden van de pot met maden die ik mijn leven noemde’, bedenkt advocate Nina Bloom zich op het moment dat ze besluit dat ze toch een ten onrechte ter dood veroordeelde gaat bijstaan. 

Want de hausse aan publiciteit die deze bijna onmogelijke job met zich meebrengt, betekent dat Nina’s zorgvuldig opgebouwde nepidentiteit er aan gaat. 

Erger: de media zullen haar moorddadige echtgenoot, voor wie ze is gevlucht met hun ongeboren baby, op haar spoor zetten. En dan zal ook uitkomen dat ze ooit met een dronken kop iemand heeft doodgereden. 

James Patterson en Michael Ledwidge hebben met Hitte Andrew Klavans True Crime (ga de film uit 1999 met Clint Eastwood zien) een meer dan waardig vervolg gegeven. 

Karakters, dialogen, decor en tempo om te zoenen. Passend bij een intrige uit duizenden, vol zeer verrassende ontwikkelingen.

James Patterson & Michael Ledwidge - Hitte. Vertaling: Atty Mensinga en Auke Leistra. Uitgeverij Cargo, 348 pag., 

David Hewson - De Killing 2 (2013)

DE MAAT UIT HET OOG VERLOREN

(Door Arno Ruitenbeek)

Tergend langzaam ontwikkelt zich een ijzersterk plot, waarin alles zit dat een thriller tot een topper maakt. Toch redt het tweede 'Killing'-boek, gebaseerd op de gelijknamige Deense tv-serie, dat niet.

Dat ligt niet alleen aan het gebrek aan tempo. David Hewson (en voor hem scenarist Søren Sveistrup) heeft helaas de maat uit het oog verloren. 

De basis is nog vrij simpel en overzichtelijk: blijkbaar heeft een groep Deense militairen tijdens hun uitzending naar Afghanistan een ‘onschuldig’ gezin uitgemoord. De afrekening met de soldaten heeft op niet zachtzinnige wijze plaats in hun geboorteland.

Omdat ook de moord op een vermeende oorlogsmisdadiger moord is, mag de politie het onderzoek  doen. En daar verliest Hewson zich in zijn manmoedige poging alle eindjes aan elkaar te knopen. Een rits hooggeplaatste figuren uit het leger en de politiek bemoeien zich met de uitdijende affaire; ze krijgen allemaal de ruimte op de ruim 500 pagina’s. Dan zijn er de vele moeilijke types, met voorop de van Killing 1 bekende rechercheur Sarah Lund, die ook allemaal hun zegje en kunstje moeten doen.

Je bent bijna blij als de moordenaar weer heeft toegeslagen, zodat al het gesomber en strategische ge-oh voor korte tijd voorbij is. Want het is prima hoor, een thriller met liefde, wraak, eerzucht, haat en andere menselijke tekortkomingen. Maar zoals Chico Marx al zei: ‘You know what a lot is? It’s a too much’. Dat was een komiek. Laat nu humor totaal ontbreken.

David Hewson - De Killing 2. Vertaling: Nienke van der Meulen. Uitgeverij Boekerij, 512 pag.

Clive Cussler - De saboteur (2012); De Stille Zee (2012)

SYMPATHIEKE DOORZETTER

(Door Arno Ruitenbeek)

De tweede aflevering van Clive Cusslers vierde reeks – de avonturen van privédetective Isaac Bell begin 20^e eeuw - is onderhoudend.  De auteur is voor zijn doen sober met de overtreffende trap (van rijkdom, doortraptheid, intelligentie, charme, voorkomen). 

Held Bell groeit uit tot een sympathieke doorzetter, die in opdracht van de eigenaar van een spoorwegmaatschappij er achter moet komen wie de onderneming kapot dreigt te maken. En waarom deze boef, natuurlijk de Saboteur genoemd, treinen laat ontsporen waardoor vele onschuldige personeelsleden en reizigers de dood vinden. 

Cussler maakt het zijn vele fans niet moeilijk; al snel wordt de identiteit van de slechterik duidelijk. Maar de wijze waarop hij te werk is gegaan, is knap bedacht. Zodat je tot het eind blijft puzzelen waarom die proloog zich afspeelt in 1934 in Garmisch-Partenkirchen.

Clive Cussler en Justin Scott - De saboteur. Vertaling: Pieter Kramer. Uitgeverij The House of Books, 431 pag.

HOOP GEDOE

(Door Arno Ruitenbeek)

Weer een typische Cussler, meer in het bijzonder een ‘echt’ Dossier Oregon. Dat gaat ongeveer zo: ‘het penthouse op een torenflat in Dubai was zo somptueus als een vijfsterrenhotel’. Het moet van nog dikker hout zaagt men planken, anders is het blijkbaar niet goed. 

Superman Juan Cabrillo neemt het bijna in zijn eentje op tegen een Argentijnse overmacht om een plutoniumcel uit de jungle in dat Zuid-Amerikaanse land zeker te stellen. Hij kan nauwelijks een douche nemen, of heeft een marsorder richting Antarctica te pakken. Daar is een wetenschappelijke groep gedecimeerd. 

En passant heeft de stoere Cabrillo een verloren gewaand Amerikaans luchtschip teruggevonden en worden we afgeleid door de zoektocht naar een schat op een eilandje in de staat Washington. Hoop gedoe, weinig wijzer geworden.

Clive Cussler en Jack Du Brul - De Stille Zee. Vertaling: Theo Horsten. Uitgeverij The House of Books, 351 pag.

Jeffery Deaver - De moordkamer (2013)

EEN SLANGENKUIL VAN JEWELSTE

(Door Arno Ruitenbeek)

De grofgebekte tv-chef Gordon Ramsay is een kleuter vergeleken bij huurmoordenaar annex hobbykok Jacob Swann. Die gebruikt zijn vlijmscherpe messen niet alleen bij de bereiding van een ribeye. Tot in het gruwelijkste detail doet Deaver verslag van Swanns ‘getuigeneliminatie’: mensen die mogelijk iets bezwarends kunnen zeggen over de daders van de politieke moord op Roberto Moreno.

Lincoln Rhyme, Amelia Sachs en hun team van bevriende experts aanvaarden de opdracht om de Moreno-affaire te onderzoeken. Een slangenkuil van jewelste, beseffen ze al snel.

Rhymes eerste bezoekje sinds jaren aan het buitenland – en nog wel aan de Bahama’s – draait uit op een bijna dodelijke ‘Dreadlock Holiday’.

Niet de eerste keer merken we op dat de schrijver wel heel graag wil tonen hoeveel hij weet van forensische opsporing. Ietsje minder (pagina’s) had meer (een vierde ster) opgeleverd.

Jeffery Deaver - De moordkamer.  Vertaling: Jan Mellema. Uitgeverij Van Holkema & Warendorf, 455 pag.

John Ajvide Lindqvist - Wolfskinderen (2013)

INKTZWARTE ROMAN OVER ONTSPOORDE MEISJES

(Door Arno Ruitenbeek)

‘Thank you for the music’ van ABBA is vanaf nu voor eeuwig gekoppeld aan dood en verderf. Dat hebben we te ‘danken’ aan deze inktzwarte roman over meisjes, die het begrip ‘ontspoord’ volkomen nieuwe inhoud geven.

Neem de beelden van ‘Rosemary’s Baby’, 'The Excorcist’ en ‘Zwart Water’, voeg daar boormachines en puntig geslepen schroevendraaiers of beitels aan toe. Dan kom je aardig in de buurt van Lindqvists gewelddadige wereld.

Heel sterk van de Zweed is dat hij ons niet doorlopend aan lijkengeur blootstelt, maar regelmatig goede parfum sprenkelt. En net als je gerustgesteld bent en graag meer wilt weten over Idols-talent Theres en haar songschrijfster Teresa, geeft Lindqvist je een oplawaai.

Dat blok ijs in je nek dwingt je net zo goed om verder te lezen wat deze kinderen uitspoken. En; berg je maar, wanneer Abba zingt:  ‘Thanks for all the joy they’re bringing’.

John Ajvide Lindqvist - Wolfskinderen. Vertaling: Edith Sybesma. Uitgeverij Signatuur Noir, 505 pag.

Becky Masterman - Route 66 Killer (2012)

Debuut dat er zijn mag



(Door Arno Ruitenbeek)

Een debuut dat er zijn mag, maar helemaal tevreden ben ik niet. Zwakste punt is hoofdpersoon Brigid Quinn. Deze gepensioneerde FBI-agente had natuurlijk de sterke intrige moeten dragen. Maar haar twijfels en privéproblemen die ze met de graagte van een vrouwenblaadje met ons deelt, zijn eerder storende factoren in een goedlopend verhaal.

Evenmin moeten we gelukkig zijn met Becky Mastermans opvatting van originaliteit. Om het uitgekauwde thema 'seriemoorden' nieuw leven in te blazen, heeft deze directeur van een uitgeverij voor medische en forensische literatuur ervoor gekozen de moordenaar in kwestie twee verkenners mee te geven.

De ene malloot moet de reeks moorden op en nabij de Route 66 bekennen om de opsporingsinstanties op een dwaalspoor en in verlegenheid te brengen. Nummer twee wordt er op uitgezonden met de boodschap om de slimme Quinn te verkrachten en te vermoorden. Erg geloofwaardig is deze constructie niet (al zal de Amerikaanse werkelijkheid wellicht gruwelijker zijn dan de Nederlandse fantasie).

Blijft de auteur bij de kern: wie is de man die eens per jaar een vrouw te grazen neemt in de buurt van de beroemde weg in de VS, dan is ze sterk. Aardige details als een pot met ingelegde varkenspootjes in café tonen aan dat Masterman niet over een nacht ijs is gegaan in de voorbereiding. Wat deze thriller doet uitsteken boven de middelmaat, is terug te voeren op de subthema's wraak en wroeging. Quinn meent dat het haar fout is dat een jonge vrouwelijke undercover ten offer is gevallen aan de Route 66 killer; de zoektocht naar de dader krijgt daardoor de vereiste intensiteit.

Becky Masterman - Route 66 Killer. Vertaling: Dieuwke van der Veen. Uitgeverij Luitingh-Sijthoff, 318 pag.

Henry de Hoon - Moorddate (2012)

Vrouwenhandel en illegalen: daar zit veel meer in



(Door Arno Ruitenbeek)

Een politieroman met potentie. Pianist Henry de Hoon schrijft ook niet onverdienstelijk, maar hij laat te veel opgelegde kansen liggen. Hij solliciteert toch niet bij het Nederlands voetbalelftal?

'Moorddate' (lelijk samengesteld woord, 'Moord op afspraak' of 'Afspraak met een moordenaar' was beter geweest) speelt zich af in en rond het Limburgse Vijlen. Duitsland kun je er ruiken. De auteur gebruikt de mogelijkheid van hedendaagse grensoverschrijdende misdaad ook, maar buit de mogelijkheden nauwelijks uit.

Louche types lokken Russische vrouwen naar Zuid-Nederland. De 'gelukkigen' onder hen mogen zich voor een paar rotcenten een hernia werken in een champignonkwekerij. Irina heeft minder geluk, zij moet de hoer spelen en ook nog de klanten afpersen. Daan Lindeboom is rijp voor zo'n uitkleedbehandeling, maar sterft met een grillspies in zijn nek.

De zoektocht naar de dader van deze bizarre moord is toevertrouwd aan de homoseksuele rechercheur Tom Vriens. Hij krijgt te maken met een dorp vol lui die een eigen reden hebben om Lindeboom liever dood dan levend te zien. Ook op dat vlak zat er veel meer in deze thriller. De Hoon blijft echter steken in goede bedoelingen en moet echt werken aan verdieping van karakters. Niet in de laatste plaats dienen de dialogen natuurlijker te worden. De ontknoping springt er in positieve zin uit.

Henry de Hoon - Moorddate. Uitgeverij TIC, 240 pag.

Pieter Aspe - Eiland (2012)

Steeds verknalt de schrijver het



(Door Arno Ruitenbeek)

Pieter Aspe is de meester van de gelijkmatigheid. Om het boek, zoals bij 'Erewoord' in 2010 en dit jaar 'Eiland' lijkt hij boven zichzelf uit te stijgen. Maar steeds verknalt de Bruggenaar het.

Twee jaar geleden knoeide commissaris Van In gelijk Johnny English raak met zijn mobieltje, dit keer geeft de schrijver de ontknoping amateuristisch snel weg. We zullen de vele fans niet onnodig pijnigen door hetzelfde te doen als wat we Aspe verwijten. We houden het er op dat 'de butler' het heeft gedaan.

Goed aan de nieuwste aflevering is de soepele wijze waarop de moord op een afperser, bedrog, overspel en kinderporno worden samengevoegd tot een, voor Aspes doen, vrij luchtig verhaal. Niet te veel politiek en lange tenen van notabelen en tweedehands rijken, daarentegen een stevige rol voor Van Ins vrouw, procureur Hannelore Martens.

Pieter Aspe - Eiland. Uitgeverij Manteau, 304 pag.

Philip Kerr - Praag fataal (2012)

Gunther kan alleen maar verliezen



(Door Arno Ruitenbeek)

Er zijn van die thrillers, die net dat beetje extra hebben. 'Vaderland' van Robert Harris, William Ryans 'Staat van terreur', bijvoorbeeld. Maar ook Philip Kerrs reeks rond Bernie Gunther, rechercheur in het Derde Rijk. Grote gemene deler: de speurder doet zijn werk onder onmenselijke omstandigheden.

Ik vind lang niet alle Gunther-avonturen even geslaagd: 'Een stille vlam' kreeg ik met moeite uit. Kerr revancheert zich dubbel en dwars met 'Praag fataal'.

Kommissar Gunther toont zich van zijn onverzettelijke, bijna overmoedige kant bij een onderzoek in opdracht van zijn hoogste baas, Reinhard Heydrich. Een adjudant van Heydrich alias 'Het Blonde Beest' is vermoord in een afgesloten kamer in het Tsjechische (toen: Boheemse) kasteel van de leider van het Reichssicherheitshauptamt (RSHA).

Opdrachtgever en -nemer zijn als water en vuur, wat schitterende dialogen oplevert. Tegen de achtergrond van een uitgehongerd Berlijn, een geknecht Tsjechisch volk en de ophanden zijnde Endlösung ontwikkelt zich een levensgevaarlijk spel, dat Gunther alleen maar kan verliezen. Zelfs als hij de moord oplost, of juist daardoor.

Enig zwakke punt is de rol van de minnares van de Kommissar. Ze voegt niets toe aan de krachtmeting tussen de nazi en de politieman. Bij de ontknoping blijkt dat nog maar eens.

Philip Kerr - Praag fataal. Vertaling: Herman van der Ploeg. Uitgeverij Boekerij, 384 pag.