'Vakje dicht, ander vakje open, en schrijven maar'
De Spanningsblog is negentien geworden. De komende tijd vieren we dat op deze plek met uitspraken van thrillerauteurs. We filteren hun ervaringen, tips en adviezen uit de honderden interviews op deze site. Vandaag is de schijnwerper gericht op auteur Simon de Waal (1961).
Simon de Waal werkte sinds 1979 bij de politie en is onlangs met pensioen gegaan. In 1986 werd hij aan het rechercheteam dat zich met de zware criminaliteit in de Amsterdamse binnenstad bezighoudt, toegevoegd. De combinatie rechercheur-(scenario)schrijver vond hij perfect. 'Ik voel me nu toch wel in de eerste plaats schrijver', zei hij in een interview uit 2005. 'Dat is sinds ik parttime ben gaan werken, gekanteld. Maar het recherchewerk zou ik niet willen missen.'
'Het schrijven van boeken is een logisch vervolg geweest op het schrijven van scenario's', zei De Waal in een interview uit 2008. 'Volkomen uitgelokt door mijn uitgever, die zei 'Een goede scenarioschrijver is ook een goede boekenschrijver' en mij daar 2 jaar mee heeft achtervolgd. Toen dacht ik: laat ik het gewoon eens proberen en dat leverde juichende recensies op voor Cop vs Killer. Tijdens het schrijven van dat boek, vermaakte ik mij meer dan prima. Het werkte vrijer dan het schrijven van scenario's. Daarin ben je, qua eindproduct, afhankelijk van veel factoren waar je geen invloed op hebt: acteurs, regisseur, budget etc. Als je een boek af hebt, is het helemaal jouw werk, daar valt weinig op af te dingen. Dat voelde goed, zeker toen het boek gewaardeerd en genomineerd werd voor Gouden Strop en Diamanten Kogel.'
'Beide disciplines (want het is een vak), scenario's en boeken schrijven, zijn niet te vergelijken maar onvoorstelbaar leuk. Met schrijven is het nog steeds een doel om iets zo mooi mogelijk te maken. Leg de lat heel hoog en probeer daar overheen te komen. Lees de beste boeken, zie de beste films en neem die als uitgangspunt. Als dat lukt, of als je alleen maar in de buurt komt en er erkenning voor krijgt, voelt dat geweldig. Zie de nominatie Gouden Strop en het winnen van de Diamanten Kogel.
Dat voelt echt heel erg fijn. Het is geen therapie, noch een aanvulling of een geloofwaardige weergave van het recherchewerk neer te zetten. Als mijn boeken of scripts iets positiefs bijdragen aan het beeld van de politie, dan is dat prettig, maar het is geen doel op zich. Wat dat betreft zijn die werelden voor mij gescheiden.'
'Prijzen winnen, of genomineerd worden, is geweldig. De Diamanten Kogel staat trots naast het Gouden Kalf, natuurlijk. Maar ik wil graag mensen vermaken, raken, iets zo mooi, spannend, intrigerend mogelijk opschrijven. Een zeer persoonlijke mail die ik onlangs kreeg over Pentito, is voor mij bijvoorbeeld meer waard dan alle prijzen. Al was er van Pentito maar één boek verkocht, juist aan diegene die me die mail schreef, dan was het voor mij al alle moeite waard geweest.'
Als - inmiddels - ex-rechercheur weet De Waal hoe het eraan toegaat in de misdaadwereld. Of dat de film Cop vs Killer, die hij zelf regisseerde nadat de beoogde regisseur Hans Pos ernstig ziek werd, meer realistisch maakte dan andere, vindt hij moeilijk te zeggen. 'Ik hield de acteurs wel steeds voor: ga niet met pistolen lopen zwaaien, hou 'm langs je zij, en berg 'm dan weer op', aldus De Waal in 2012. 'Ik wilde geen criminelen die voortdurend met pistolen tegenover elkaar staan te wijzen en te schreeuwen. Hoe bedeesder, hoe kalmer je bent, hoe zachter je praat, hoe meer indruk het maakt. Het mooiste compliment kreeg ik van mensen die niets wisten wat er vooraf met Hans Pos was gebeurd. Zij zeiden: Je kunt zien dat er met visie is geregisseerd.'
'Ik ben niet afhankelijk van een creatieve bui. Ik ga zitten en ik schrijf. Ik kan ook 's morgens aan het ene project schrijven en 's middags aan wat anders. In mijn hoofd zit het allemaal opgeborgen in verschillende vakjes. Als ik klaar ben is het: vakje dicht, ander vakje open, en schrijven maar.'





