Met wortel en tak (column, 2026)

 

Leeslust  



(Door Peter de Zwaan)

Kinderen lezen steeds minder. Nederland komt in Europa op de een na laatste plaats. Alleen Griekenland staat lager, maar dat is geen wonder. Kijk nou eens hoe ze de letters schrijven: geen touw aan vast te knopen.

Bijna onderaan dus en iedereen die een kind of kleinkind op een basisschool heeft, weet hoe het komt. En iedereen die lesgeeft, zal het langzamerhand ook wel weten. Dat er jaren geleden door leerkrachten werd gewaarschuwd, werd genegeerd. ‘Jaja, juf Annelien heeft weer wat, laat haar maar.’

Het komt, ik ben er samen met Annelien van overtuigd, door het vak Begrijpend lezen.

Toen ik hoorde dat mijn kleinzoon het kreeg, zei ik: ‘Niks van aantrekken. Je leest een boek en als je het verhaal niet begrijpt, dan ben je er misschien nog niet aan toe. Pak een ander boek, het gaat erom dat je leest.’

Sukkelige ik. Geen idee wat de Grote Didacten van dit Land bedoelden met Begrijpend lezen. Ze bedoelden: we gaan ervoor zorgen dat elke vorm van leeslust met wortel en tak wordt uitgeroeid en om dat te bereiken maken we van Begrijpend lezen een van de doorslaggevende vakken als het gaat om schoolkeuze.

Dat laatste kreeg ik pas door toen mijn kleinzoon het advies kreeg het eens te proberen op een niveau waarvan ik dacht: daar zullen pa en ma van opkijken.

Nu eerst voor de onwetenden een voorbeeld van Begrijpend lezen, dan weten zij ook waar we het over hebben.

‘Om te herstellen na een sportwedstrijd, is het belangrijk om wat water te drinken en even rustig te ontspannen.’

Wat doet de schrijver in deze zin?

1. Hij trekt een conclusie.
2. Hij geeft een verklaring.
3. Hij maakt een vergelijking.
4. Hij geeft een advies.

Kan het u een moer schelen wat de schrijver doet? Je sport, als je dorst hebt, drink je water, als je moe bent, ga je er even bij zitten. Met een boek graag.

Ik zeg u: kinderen kan het evenmin iets schelen, maar als ze het foute antwoord geven, kunnen ze regelrecht naar de LOM-school, nou ja, misschien niet helemaal, maar wat scheelt het nog.

Mijn kleinzoon scoorde slecht op het vak. Dat veranderde toen pa, ma en opa eindelijk te horen kregen dat Begrijpend lezen zowaar van belang was.

‘Toch even opletten, jongen, dat Begrijpend lezen blijken ze serieus te nemen, ongelooflijk maar waar en als je ooit echt bioloog wilt worden zul je minstens naar het vwo moeten.’

Hij zette twee tandjes bij en zit nu op het gymnasium, maar lezen doet hij nog steeds niet van ganser harte. Afgeleerd op school en voorzien van vriendjes die het ook hebben afgeleerd en de voorkeur geven aan Roblox.

Mijn advies: schaf dat verrekte Begrijpend lezen af, geef de leerlingen een boek en laat ze een uur met rust. Dikke kans dat we dan over een paar jaar niet ook nog onder Griekenland bungelen. 

Deze column is ook te lezen op www.peterdezwaan.nl

Wordt verwacht 672 (nieuws, 2026)

De moordenaar als een open boek



Bij uitgeverij HarperCollins Holland verschijnt op 6 oktober De bedrieger van LJ Ross. Als we de uitgever moeten geloven gaat het hier om 'een spannende psychologische thriller met een setting in Ierland'.

Wanneer bijna de hele eenheid voor daderprofilering wordt opgeheven vanwege een groot schandaal, blijft slechts één man overeind: forensisch psycholoog Alexander Gregory. Hij leest moordenaars alsof ze een open boek zijn, maar draagt zelf een groot geheim met zich mee.

In de afgelegen heuvels van County Mayo in Ierland jaagt een meedogenloze seriemoordenaar zijn slachtoffers op. Angst verstikt de gemeenschap en de tijd dringt.

Gregory heeft zichzelf voorgenomen het verleden achter zich te laten, maar wanneer de wanhopige plaatselijke politie zijn hulp vraagt, kan hij onmogelijk weigeren. Kan hij de moordenaar stoppen zonder zichzelf te verliezen?

Louise Ross (Northumberland, 1985), bekend onder haar pseudoniem LJ Ross, is een internationaal bestsellerauteur met al meer dan dertig thrillers op haar naam. Ze is de auteur van de thrillerseries van DCI Ryan, Summer Suspense en Doctor Gregory. Haar debuutroman, Holy Island, verscheen in januari 2015 en bereikte in mei de nummer één positie in de Britse Amazon-hitlijst. Wereldwijd verkocht ze 12 miljoen boeken. Voordat ze haar droom om schrijver te worden waarmaakte, werkte ze als advocaat. Ze woont met haar gezin in Northumberland in Engeland.

De Franse slag (nieuws, 2026)

John Grisham waagt zich aan spionageroman



Ooh la la. De op en top Amerikaanse thrillerauteur John Grisham slaat een voor hem nog onbekend pad in: hij publiceert binnenkort een spionageroman, waarbij hij hoopt in de voetsporen te kunnen treden van grote Britse auteurs van dit genre. 'Grisham blijft zichzelf opnieuw uitvinden', meldt uitgeverij A.W. Bruna die zich in soortgelijke bewoordingen uitliet over verkoopkanon Suzanne Vermeer (maar dit terzijde). De Franse illusie heet de nieuwste thriller van Grisham die eind september verschijnt.

Een huwelijksreis in Parijs loopt slecht af, maar hun ontvoering is nog maar het begin...

Wanneer Paul en Chelsea Tanner in Parijs arriveren voor hun huwelijksreis, verandert hun droom in een nachtmerrie als ze worden ontvoerd. Er wordt losgeld geëist en Chelsea’s ouders betalen grif de twee miljoen, waarna hun dochter wordt vrijgelaten.

Maar wanneer Pauls ouders hetzelfde doen, blijft het stil.

Geen Paul.

Geen bericht van de ontvoerders.

Als de Tanners contact opnemen met de FBI, blijkt dat dit al vaker is gebeurd: twee keer eerder werd een Amerikaans stel in Frankrijk ontvoerd, waarna de vrouw werd vrijgelaten, terwijl haar man spoorloos blijft. Om de daders op het spoor te komen wordt een jonge advocaat gerekruteerd om als lokaas te dienen…

‘Als ik geen legal thrillers lees, geniet ik van spionageverhalen', laat John Grisham weten. Als schrijver ben ik geïnspireerd door Ken Follett, John le Carré, Robert Ludlum en Len Deighton. Veel van de elementen die legal thrillers zo meeslepend maken – grote belangen, verborgen motieven, complexe plots en schimmige personages – vormen ook de drijvende kracht achter de beste spionageromans. De Franse illusie is mijn eerste poging om in de voetsporen te treden van enkele van de grote internationale thrillerauteurs.’

Zie hieronder een interview met John Grisham op CBS News over De Franse illusie.

Probleemwolf (nieuws, 2026)

Suzanne Vermeer viert jubileum op de Veluwe



Uitgeverij A.W. Bruna meldt dat Suzanne Vermeer, de godmother of the vakantiethriller, zichzelf blijft vernieuwen. Waaruit dat blijkt, laat de uitgever in het midden. Wij gissen dat het 'vernieuwende' 'm zit in het feit dat de auteur voor het eerst een kerstthriller schrijft. Het boek met de verre van originele titel Het kerstdiner verschijnt op 8 december. 

Het schappelijk geprijsde boekje is voor Vermeer, de erfenis van de in 2011 overleden auteur Paul Goeken, de afsluiting van een jubileumjaar. Want twintig jaar geleden verscheen de eerste vakantiethriller van Vermeer onder de titel All-inclusive. 

Suzanne Vermeer, of wie er zich dan ook achter dit pseudoniem verschuilt, is Nederlands bestverkopende thrillerauteur. Onder zijn/haar naam zijn inmiddels vijf miljoen boeken verkocht. En de Vermeer-trein dendert nog wel even door. Voor 2027 staan drie uitgaven op de planning: Siësta (13 april), Flamingo Beach en Hoogseizoen (beide verwacht op 9 juni).

Over Het kerstdiner dan maar: Op de Veluwe viert Melissa kerst met haar nieuwe schoonfamilie, maar ze voelt zich allesbehalve welkom. Wat wordt er zo hardnekkig voor haar verzwegen?

Melissa’s nieuwe vriend Job vraagt haar de kerst met zijn familie door te brengen in hun vakantiehuis op de Veluwe. Als ze ontdekt dat Jobs vorige relatie abrupt is verbroken, en op onderzoek uitgaat, slaat de sfeer om. Waarom wil niemand over zijn ex Denise praten?

Wanneer op het vakantiepark een probleemwolf wordt gesignaleerd, mag niemand meer naar buiten. Binnen lopen de spanningen hoog op en Melissa beseft dat ze niet alleen bang hoeft te zijn voor wat er buiten rondwaart. Want tijdens het kerstdiner loopt alles uit de hand…

• Suzanne Vermeer is een van de bestverkopende Nederlandse thrillerauteurs van dit moment. Alle titels hebben de bestsellerlijst gehaald en vier titels werden genomineerd voor de NS Publieksprijs.

• Lees hier een interview met Suzanne Vermeer uit 2008, toen nog niet algemeen bekend was wie zich van dit pseudoniem bediende. 

• In september 2010 suggereerde De Spanningsblog voor het eerst dat Paul Goeken de auteur was van de Suzanne Vermeer-thrillers. 

• Een kleine week na zijn overlijden op 21 juni 2011 erkende uitgeverij A.W. Bruna dat Paul Goeken de geestelijk vader van Suzanne Vermeer was. 

Gesignaleerd 683 (nieuws, 2026)

Hjorth & Thorsson - De slapende vulkaan



Er heeft zich een nieuw thrillerduo aangediend: Hjorth & Thorsson. Hjorth is bekend van de Bergmankronieken, Thorsson heeft zijn sporen verdiend als acteur en regisseur. De slapende vulkaan, die verschenen is bij HarperCollins Holland, is volgens de uitgever 'van hoge kwaliteit' met een 'intrigerende setting op IJsland' en bovenal 'intelligent geschreven'.

Michael Hjorth schreef jarenlang samen met Hans Rosenfeldt onder de naam Hjorth Rosenfeldt de succesvolle Bergmankronieken. De reeks werd verkocht in 35 talen, in Nederlandse vertaling gingen meer dan 400.000 exemplaren over de toonbank.

Voor zijn nieuwe serie zocht en vond de Zweedse Michael Hjorth een andere schrijfcompagnon: de IJslandse Bjarni Thorsson is producent, regisseur en acteur. 

Een brute moord op een vrouw net buiten Reykjavik en de vermissing van haar tienjarige zoon: dat is de zaak waar politieagent Helga mee te maken krijgt. Ze vermoedt dat de jongen is gevlucht naar de grotten in het vulkaanlandschap, waar hij geen schijn van kans heeft.

Ze krijgt hulp van de zwijgzame Bjarki, die als lid van het elitereddingsteam de wildernis kent. Terwijl Helga en Bjarki wanhopig op zoek zijn naar de jongen, vinden er nieuwe moorden plaats.

 Helga realiseert zich dat ze op jacht zijn naar een meedogenloze seriemoordenaar. Eentje die het gemunt lijkt te hebben op alleenstaande moeders…

Michael Hjorth is scenarioschrijver, regisseur en een van de oprichters van het succesvolle productiebedrijf Tre Vänner. Hij heeft scripts geschreven voor film en televisie en was producent van een aantal speelfilms, waaronder Snabba Cash. Samen met Hans Rosenfeldt schrijft hij thrillers onder de naam Hjorth Rosenfeldt.

Bjarni Thorsson is schrijver, regisseur, producent en acteur. Hij heeft diverse toneelstukken geschreven en geproduceerd voor theater en televisie in IJsland, Zweden en Noorwegen. Zijn werk is vertaald in verschillende talen en opgevoerd in meer dan 25 landen.

Snel boos (nieuws, 2026)

Michael Robotham kiest geboorteland als decor nieuwe thriller



Eind deze maand verschijnt bij uitgeverij Cargo de thriller Vertel me iets wat waar is. Het is 23 jaar nadat Michael Robothams debuut De verdenking werd gepubliceerd. In zijn twintigse thriller laat de schrijver voor het eerst een verhaal zich afspelen in zijn geboorteland Australië. 

Vertel me iets wat waar is is volgens de uitgeverij een coming-of-ageverhaal over broederliefde en allesomvattende vriendschap. Waarbij in een stormachtige nacht een meisje de dood vindt, een familie wordt verwoest en een dorp voor altijd verdeeld raakt.

Twee broers, één eigenzinnig meisje, een onbeschrijflijke tragedie. 

Kleine gemeenschappen zijn snel boos en vergeven langzaam. Arlo Hackett verwacht dan ook geen vergeving als hij na zijn gevangenschap terugkeert naar zijn ouderlijk huis in Yulara, een dorp op een kruispunt van de Great Southern Road.

Twaalf jaar geleden werd zijn broer Luke hier veroordeeld voor een verschrikkelijke misdaad en Arlo voor medeplichtigheid.

Zijn terugkeer in het oude goudzoekersdorp doet de haat en agressie jegens hem weer oplaaien, bij Arlo komen daarentegen herinneringen boven aan de mensen van wie hij hield, en die hij niet kon redden.

De inwoners van Yulara willen dat Arlo zo snel mogelijk verdwijnt, maar elke poging daartoe brengt hem een klein stukje dichter bij wat er jaren geleden werkelijk is gebeurd.

Michael Robotham (Casino, New South Wales, november1960) reisde jarenlang als journalist de wereld rond. In 2003 debuteerde hij met De verdenking, waarin psycholoog Joe O’Loughlin als personage werd geintroduceerd. Vervolgens schreef hij een aantal succesvolle thrillerseries. Zijn werk is bekroond met de Ned Kelly Award en werd meermaals verfilmd. Lees hier een interview met Robotham uit 2004.