25 februari 2020

Geen ene mallemoer (column, 2020)



De thriller is ten dode opgeschreven 



(Door Peter Kuijt)

Aanvankelijk had hierboven een andere kop moeten staan. Zoiets als 'Breaking News! Het DWDD-boekenpanel bespreekt een thriller!' Eindelijk, na lange tijd, schonk het kwartet boekverkopers aan tafel bij Matthijs van Nieuwkerk weer eens aandacht aan een spannend boek. Hiep hoi en zo! Maar de blijdschap sloeg na een paar minuten om in frustratie. Deze boekhandelaren kan het thrillergenre werkelijk gestolen worden. 

Voor de voorlaatste keer waren ze naar de studio in Amsterdam getogen: boekverkopers Grietje Braaksma, Wouter Cajot, Ronnie Terpstra en Manda Heddema. Zij zouden weer vier opvallende boeken bespreken en uiteraard bejubelen. Heddema trapte af met warempel een thriller: De dood van Harriet Monckton van Elizabeth Haynes, hier al eerder gesignaleerd. 'Een boek zonder bloed', aldus de boekverkoopster uit Goes, die 'het heel leuk' vond dat ze weer een thriller in het stapeltje hadden.

'Is het een pageturner?', vroeg Matthijs van Nieuwkerk. 'Druipt de spanning van de pagina's af?' 'Nou, neuh, het was meer een boek zoals Joël Dicker schrijft', was het antwoord. Deze Zwitser schrijft overigens geen pure thrillers, maar romans met spanning.

Daarna volgde de anticlimax. Van Nieuwkerk vroeg de boekverkopers naar hun favoriete thriller aller tijden. Grietje Braaksma, de arme schat, kwam met In cold blood van Truman Capote. Van Nieuwkerk: 'Da's toch geen thriller?' 'Nee, nou ja, dan kies ik Patricia Highsmith', zei Braaksma. Wouter Cajot kwam met een onverstaanbare naam of titel, die na drie keer terugkijken nog steeds onverstaanbaar bleek. Ronnie Terpstra noemde De souffleur. 'Van ene Casardini of zoiets, nou ja, in ieder geval een Italiaan.' En Heddema moest van Van Nieuwkerk de beste legal thriller ophoesten. 'Eh, Scott Turow.' Van Nieuwkerk: 'Ja, maar het boek heet Presumed Innocent.'

Het was overduidelijk: thrillers interesseren deze vier boekhandelaren geen ene mallemoer. Boven de DWDD-tafel was de lucht zwanger van de minachting voor het genre.

En was het nu alleen maar dit viertal dat niets van thrillers moet hebben, dan viel de schade nog wel te overzien. Maar nee, ook de CPNB, de boekpromotor die alle genres - en niet alleen de literatuur - een opkontje moet geven, haalt sinds jaar en dag de neus op voor het spannende boek. Jaren geleden kaapte de club de Gouden Strop van het Genootschap van Nederlandse Misdaadauteurs, beloofde de thriller een gouden publicitaire toekomst, maar liet dat type boek al gauw vallen. Na enkele afleveringen werd de best leuke Power of Plots afgeschaft, de Maand van het Spannende Boek werd een veertiendaagse en de organisatie rond de Strop werd ook al afgestoten.

Vandaag kwam een persbericht van de CPNB binnen over de promotionele ondersteuning van boeken door twee bedrijven: JC Decaux die abri's van reclame voorziet en freecard-verspreider Boomerang. In het persbericht somde de CPNB haar 'merken' op: de Boekenweek, NS Publieksprijs, Griffels & Penselen en Nederland Leest. Geen woord over het spannende boek, want kennelijk niet het vermelden waard.

Van het Genootschap van Nederlandstalige Misdaadauteurs hoeven we het ook niet meer te hebben, want dat is opgegaan in een sectie van de Auteursbond. Je hoort er nauwelijks nog iets van. Af en toe komt de club met wat nieuws naar buiten, zoals laatst toen bleek dat het marktaandeel van de Nederlandse thrillerauteurs ietsiepietsie gestegen was. Je zou er de persen niet voor stilzetten.

Als het aan boekverkopers, promotors of belangenclub ligt, is de thriller ten dode opgeschreven. Het spannende boek zal het helemaal op eigen kracht moeten zien te rooien.

24 februari 2020

Sinistere databeveiliging (nieuws, 2020)

Jens Vern tekent bij nog voor publicatie debuut 



Eind deze week verschijnt zijn thrillerdebuut. Maar nog voor de publicatie heeft schrijver Jens Vern bij uitgeverij Volt getekend voor een vervolg op De macht van K. De auteur en zijn uitgever laten zich leiden door de eerste reacties van auteurs en boekhandelaren. Overmoed of een uitgekiende strategie? 

Je zou kunnen beweren dat de uitgeverij een behoorlijke gok neemt met de bestelling van een nieuwe thriller bij een schrijver die zijn eerste proeve van bekwaamheid nog niet heeft verschijnen. De markt voor Nederlandstalige thrillers houdt namelijk niet over. Alleen vrouwelijke auteurs en schrijvende mannen die zich van een vrouwennaam bedienen timmeren tegenwoordig nog aan de weg.

Maar als je weet dat achter de naam van Jens Vern Hebban-baas Sander Verheijen schuilgaat, kan je er wellicht anders over gaan denken. Want Verheijen heeft een paar jaar geleden al bewezen met zijn non-fictieboek Ik kan er nét niet bij dat hij beter kan schrijven dan veel andere uit de klei getrokken auteurs. Bovendien bestiert hij de grootste boekencommunity van Nederland en Vlaanderen, welk beter vehikel kun je hebben om jouw pennenvrucht onder de aandacht te krijgen en te houden?

Daar komt nog bij dat niet de eerste de beste thrillerauteur zich al lovend heeft uitgelaten over Verns debuut De macht van K. Zo zegt drievoudig Gouden Stropwinnaar Charles den Tex: 'Jens Vern sleept je mee de wereld van de sinistere databeveiliging in, en daar is het levensgevaarlijk. Precies het soort plot waar ik van hou!'

'Nog voor de verschijning van mijn thrillerdebuut een contract kunnen tekenen voor een tweede thriller laat zien dat er veel vertrouwen is, en dat is geheel wederzijds. Ik kijk met veel vertrouwen en vooral plezier uit naar een lange samenwerking', laat Verheijen in een persbericht weten. Uitgever Eduard Richter is uiteraard erg blij met de samenwerking en steekt de auteur een grote veer in de bips: 'Ik ben een fan van het eerste uur, Sander weet op heel overtuigende wijze een actueel thema in een razend spannende pageturner te gieten. De macht van K. is een thriller met internationale allure en ik verheug me erop aan de slag te mogen gaan met het vervolg.'

In De macht van K. speelt de net afgestudeerde Tim Turner de hoofdrol. Hij wordt ingelijfd door een prestigieus IT-bedrijf dat op het eerste gezicht geweldig lijkt, maar later een duistere kant blijkt te hebben. Als Tim ontdekt dat hij gevaar loopt begint hij met een andere identiteit een nieuw leven in Den Haag.

23 februari 2020

Gesignaleerd 480 (nieuws, 2020)

Kim Faber & Janni Pedersen - Winterland



Bij uitgeverij HarperCollins Holland is onlangs het thrillerdebuut van het journalistenkoppel Kim Faber en Janni Pedersen verschenen. Winterland is volgens de uitgeverij 'een briljante, indringende en goed geschreven thriller over het kwaad, eenzaamheid en machteloosheid in de hedendaagse maatschappij'. 


Het verhaal: Door een misstap wordt inspecteur Martin Juncker naar een klein en saai provinciestadje gestuurd.

Als er vervolgens een bom ontploft in hartje Kopenhagen en Junckers voormalige partner, Signe Kristiansen, op de zaak wordt gezet, voelt hij zich volledig buitengesloten.

Ondertussen belandt er tot zijn verbazing een moordzaak op zijn bureau. Het lijkt een uit de hand gelopen overval, maar al snel blijkt er een link te zijn met Signes zaak. En de winter in Kopenhagen is pas net begonnen…

De filmrechten van Winterland zijn verkocht aan productiemaatschappij achter de populaire tv-serie The Bridge. Van het boek werden in Denemarken al meer dan 45.000 exemplaren verkocht. 

Kim Faber
is architect en journalist voor de Deense krant Politiken. Hij heeft eerder non-fictie geschreven.

Janni Pedersen
is presentator en misdaadjournalist op de Deense televisie. Ze werd in 2018 bekroond met de prijs voor nieuwslezer van het jaar.

Ragnar Jónasson - Sneeuwblind (2020)

Sneeuw, sneeuw en nog eens sneeuw



(Door Peter Kuijt)


In de lente van 2008 is het leven van Ari Thór Arason nog licht. Zijn vriendin Kristin is eindelijk bij hem ingetrokken in zijn flatje in Reykjavik. Maar de financiële crisis in IJsland is al voelbaar. Ari, die zijn studie theologie heeft afgebroken voor een opleiding aan de politieschool, gaat voor de zekerheid dan ook in op het aanbod van politiechef Tómas in Siglufjörður om er als agent te komen werken.

In dat 1200 zielen tellende stadje, een van de meest noordelijk gelegen plaatsen in IJsland, speelt Sneeuwblind, het debuut van Ragnar Jónasson, zich af. Het is een gehucht, slechts bereikbaar door één smalle tunnel, dat in barre winters regelmatig afgesloten raakt van de buitenwereld. Een dorp ook waar niemand de deur op slot doet, want er gebeurt toch nooit iets. Zegt Tómas.

Dat verandert als een in Siglufjörður wereldberoemde schrijver de dood vindt in het plaatselijke theater en niet veel later een half ontblote vrouw meer dood dan levend wordt aangetroffen in haar besneeuwde tuin.

Het is onder meer aan Ari, die gebukt gaat onder het gemis van zijn in Reykjavik achtergebleven vriendin, om uit te vinden wat er is voorgevallen.

 Soepel geschreven ontwikkelt Sneeuwblind zich tot een moderne Agatha Christie-achtige detective, met fraai geschetste personages en doordachte dialogen. En vooral veel sneeuw, die maar blijft vallen. De finale komt wat abrupt, maar doet wel de prettige belofte van meer avonturen van agent Ari. Het is te hopen dat die snel een Nederlandse vertaling krijgen.

Ragnar Jónasson - Sneeuwblind. Uitgeverij A.W. Bruna, 286 pag.

Deze recensie verscheen eerder in het AD.

20 februari 2020

Dierenvrienden (nieuws, 2020)

Dan Brown maakt prentenboek over dirigerende muis



Geen professor Robert Langdon en geen bijna niet te kraken puzzels in het volgende boek van de Amerikaanse bestsellerauteur Dan Brown. Wel veel kleurrijke plaatjes over een muis met een dirigeerstok.

Dan Brown
, schrijver van melkkoeien als De Da Vinci Code, Het Bernini Mysterie en Inferno, publiceert in september Wild Symphony. Het prentenboek komt op de eerste van die maand tegelijk uit in de Verenigde Staten en 26 andere landen.

De voormalig popzanger Brown, die wereldwijd zo'n 240 miljoen boeken verkocht, komt in september ook met een album vol klassieke muziek, die volgens de uitgever het beste tot zijn recht komt als die wordt afgespeeld terwijl aan kinderen het verhaal van Wild Symphony wordt voorgelezen. De muziek op het album wordt gespeeld door het Zagreb Festival Orchestra in Kroatië.

Wild Symphony vertelt het verhaal van de druk dirigerende Maestro Mouse als hij op bezoek gaat bij een groot aantal dierenvrienden, variërend van jachtluipaarden en kangoeroes tot olifanten en walvissen. De illustraties zijn gemaakt door Susan Batori en bevatten tal van puzzeltjes op de achtergrond. 

Brown, die aan het schrijven van een nieuwe Robert Langdon-thriller werkt, liet weten dat hij voor het maken van het prentenboek was geïnspireerd door boeken als Peter en de Wolf en andere plaatjesboeken uit zijn jeugd. Dat hij simultaan aan drie 'talen' - kunst, muziek en woorden - tegelijk kon werken, vond hij geweldig.

Bron: The Bookseller

18 februari 2020

Gezelschap (nieuws, 2020)

De Thuisassistent weet ervan



Niet alle technologische gadgets en hypermoderne snufjes maken het leven aangenamer. In de nieuwe thriller van S.K. Tremayne, De assistent, schuilt het kwaad in een huisrobot. 


'Ze is in je huis. Ze ziet alles, kent al je geheimen en beheerst je leven. En nu gaat ze het vernietigen.' Domestic noir in optima forma, als we deze teaser van uitgeverij Prometheus over De assistent van S.K. Tremayne serieus nemen.

Hoofdpersoon in de vierde thriller van de Britse auteur die op 19 maart in de winkel ligt, is Jo. Ze is net gescheiden en mag voor een heel zacht prijsje de logeerkamer van haar beste vriendin huren.

Het luxe hightechappartement in een bruisende wijk in Londen wordt beheerd door de uiterst nauwkeurige Thuisassistent Alexa, die de temperatuur en het licht controleert en regelt en Jo tijdens haar eenzame avonden gezelschap houdt.

Maar op een avond begint Alexa uit zichzelf te praten en zakt de grond onder Jo's voeten weg. 'Ik weet wat je gedaan hebt', zegt Alexa. Jo is doodsbang dat het grote geheim dat zij met zich meedraagt aan het licht komt. Maar twee mensen weten wat er gebeurd is, en ze zouden het nooit aan iemand vertellen. Toch?

Ondertussen brengt een gure winter Londen tot stilstand en Jo ervaart op angstaanjagende wijze dat de Assistent op de boekenplank niet alleen de controle wil hebben over Jo; ze wil haar vernietigen.

De Nederlandse uitgeverij laat nog steeds in het midden wie er achter het pseudoniem S.K. Tremayne schuilgaat. Het is 'een internationale bestsellerauteur die woont en werkt in Londen'. Tegen beter weten in houdt Prometheus de mythe in stand. Maar S.K. Tremayne is de schuilnaam van de Britse journalist en schrijver Sean Thomas (1963). De auteur werkt als journalist voor kranten als The Sunday Times, The Daily Mail en The Guardian. Onder de nom de plume Tom Knox heeft hij inmiddels vijf archeologische en religieuze thrillers op zijn naam staan. Zijn eigen naam prijkt op de cover van drie romans, waarvan de tweede, Kissing England, in 2000 werd bekroond met de Bad Sex Award.

De schrijver zelf doet weinig moeite om zijn identiteit verborgen te houden. Op de website van Tom Knox staat een link die naar de site van Tremayne verwijst. Tremayne doet het overigens goed: van zijn eerste boek, IJstweeling, werden alleen al in Nederland en Vlaanderen meer dan 90.000 exemplaren verkocht. Ook Vuurkind (2016) en Vlak voordat ik stierf (2018) werden wereldwijde bestsellers.

17 februari 2020

Koninklijke wichten (nieuws, 2020)

Breaking news! Arie Storm vertaalt thriller 



'Pulp is het en pulp blijft het.' Dat is een gevleugelde uitspraak van recensent, schrijver en vertaler Arie Storm. Hij liet zich weliswaar uit over de Nederlandse misdaadliteratuur, maar de criticus is verder nooit betrapt op een uiting van innige liefde voor het thrillergenre. Maar, het kan verkeren, want Storm is de vertaler van het nieuwste boek van Benjamin Black, de Ierse misdaadschrijver.

Op 25 februari dropt uitgeverij Querido de Nederlandse vertaling van The Secret Guests van Benjamin Black op de markt. Onder de titel De geheime gasten vertelt Black een verhaal over de Britse geheime dienst MI5.

Terwijl Londen nachtelijke Duitse bombardementen moet zien te doorstaan, neemt de Britse geheime dienst de Engelse prinsessen Elizabeth en Margaret onder zijn hoede; de meisjes worden in veiligheid gebracht in een oud landhuis in Ierland.

Intussen is Celia Nashe opgetogen wanneer ze eindelijk wordt overgeplaatst naar MI5. Maar wat ze zich ook had voorgesteld van haar bijdrage aan de oorlogsinspanningen, niet dit: kindermeisje spelen voor de twee verwende koninklijke wichten.

Haar opdracht blijkt algauw veel spannender te zijn. De plaatselijke bevolking vraagt zich af wie de meisjes die onder haar hoede vallen precies zijn. En wanneer er opeens een lijk ligt bij het toegangshek van het landhuis, moet alles in het werk worden gesteld om de waarheid te achterhalen én moet ze voorkomen dat het een en ander in de openbaarheid komt.

Volgens de uitgeverij heeft Benjamin Black goede redenen om aan te nemen dat de prinsessen zich inderdaad in Ierland bevonden gedurende de Duitse bombardementen. Querido noemt De geheime gasten 'een roman die even fascinerend als spannend is'.

Benjamin Black is het pseudoniem van John Banville, een van de grootste Ierse literaire schrijvers. Zijn werk werd onder meer bekroond met de Man Booker Prize, de Guardian Fiction Prize en de Irish Book Award. Black is ook de schrijver van de bestsellerreeks over rechercheur Quirke, in de traditie van Georges Simenon en Raymond Chandler, die werd verfilmd door de BBC. Hij woont in Dublin. Eerder schreef hij Praagse nachten, volgens NRC Handelsblad 'een vermakelijke historische thriller en schelmenroman'.

15 februari 2020

Leeg en vijandig (nieuws, 2020)

Direct onder Jo Nesbø




'Een nieuwe Noorse thrillerauteur meldt zich aan de top.' Dat schreef de Fædrelandsvennen, de regionale krant die in 1999 als eerste publiceerde over de ontluikende liefde tussen de Noorse kroonprins en zijn toekomstige vrouw Mette-Marit. En volgens het landelijke Dagbladet klopt alles aan het thrillerdebuut van psychologe Helene Flood. Of de kranten gelijk hebben kan de lezer in het Nederlandse taalgebied vanaf april zelf vaststellen wanneer De therapeut in print verschijnt.

'Het huis is leeg zonder haar man. Maar waarom heeft ze het idee dat ze niet alleen is?' Ziehier de teaser waarmee uitgeverij Cargo de lezer alvast probeert te enthousiasmeren.

De hoofdpersoon heeft hetzelfde beroep als de schrijfster. Sara is psychologe en werkt in haar praktijk vooral met getroebleerde tieners. In haar vrije tijd klust ze samen met haar man Sigurd aan het grote huis dat ze van zijn opa geërfd hebben. Het is een onmogelijk project dat veel langer duurt dan ze gehoopt hadden.

Dan verdwijnt Sigurd plots spoorloos, vlak nadat hij een lief berichtje aan Sara stuurde. Het grote, half gerenoveerde huis voelt opeens leeg en vijandig. Willekeurige dingen lijken verplaatst te zijn of te verdwijnen, en 's nachts klinken voetstappen op de lege zolder boven Sara's slaapkamer.

Wanneer ze erachter komt dat Sigurd vermoord is, verliest Sara de grip op haar eigen leven. Kan ze als psychologe haar eigen geheugen en gevoel wel vertrouwen? En is ze nog veilig?

Helene Flood (1982) is psycholoog en wetenschapper en volgde bovendien een acteursopleiding. Ze woont in Oslo met haar man en twee zoons. De therapeut is haar debuutthriller, die al voor verschijnen aan meer dan 20 landen werd verkocht en de absolute hit was op de London Book Fair. In Noorwegen stond De therapeut al in de eerste week van verschijnen op nummer 2 in de bestsellerlijsten, direct onder haar landgenoot Jo Nesbø.

13 februari 2020

Aandacht (nieuws, 2020)

Nederlandse inbreng op thrillermarkt stijgt licht



Nederlandse auteurs boekten vorig jaar een marktaandeel van 22 procent op de thrillermarkt.  Dat blijkt uit onderzoek van KVB-SMB/GfK in opdracht van de sectie Misdaadauteurs van de Auteursbond. In 2018 bedroeg dat marktaandeel nog 20 procent.


Ook al is de stijging gering, Peter Römer, thrillerauteur en voorzitter van de Misdaadauteurs van de Auteursbond, is opgetogen. ‘We zijn heel erg blij met deze winst. Het bewijst dat de boekhandel, waar de tafel ‘spanning’ vooral bezet wordt door buitenlandse misdaadauteurs, best meer ruimte mag inruimen voor onze nationale auteurs.’

Nederland telt zo’n 175 serieuze en actieve thrillerauteurs. Het overgrote deel wordt uitgegeven door commerciële en literaire uitgevers. In 2019 verkochten de Nederlandse thrillerauteurs 610.000 papieren boeken en 120.000 e-boeken. Het marktaandeel van het papieren boek bedroeg 24 procent, het e-boek 15 procent. In 2018 was dat respectievelijk 22 procent en 15 procent.

Michael Berg, Gouden Strop-winnaar en bestuurslid van de Misdaadauteurs Auteursbond, is voorzichtig optimistisch. 'Meer verkoop betekent hopelijk ook meer aandacht voor het genre. Het AD en de Volkskrant hebben al laten weten vaker over thrillers te schrijven en in samenwerking met de VPRO en Ambo Anthos produceren we spannende luisterverhalen voor de radio. Ook dat is een stap in de goede richting.’

Belangrijkste speerpunt voor de promotie van de Nederlandse thriller blijft De Gouden Strop. Maar die prijs staat onder druk. BookSpot trok zich in 2019 plotseling terug als sponsor. De Stichting LIRA is bereid om de prijs voor 2020 over te nemen, het prijzengeld wordt wel gehalveerd. Op 19 mei reikt de jury, onder leiding van AD-journalist Koen Voskuil, de prijzen uit: de Gouden Strop voor de beste Nederlandstalige misdaadroman en de Schaduwprijs voor het beste misdaaddebuut.

Top Tien
Van die 175 serieuze en actieve Nederlandse thrillerauteurs bereikten slechts tien van hen in 2019 met één of meerdere boeken de Thriller Top Tien die de CPNB wekelijks publiceert. En het zijn allemaal bekende namen. Absolute koploper was Suzanne Vermeer met 54 toptiennoteringen. Daarna volgen Esther Verhoef (30), Linda van Rijn (27), Peter Römer (14), Thomas Olde Heuvelt (9), Tomas Ross (8), Jet van Vuuren (2) en Charles den Tex, Linda Jansma en Kiki van Dijk, alle drie met één toptiennotering.

Vier Nederlandse thrillerauteurs voerden in 2019 de top tien lijst aan: Suzanne Vermeer (17 weken), Esther Verhoef (9 weken), Linda van Rijn (3 weken) en Peter Römer (2 weken).

11 februari 2020

Gesignaleerd 479 (nieuws, 2020)

Elizabeth Haynes - De dood van Harriet Monckton



Bij uitgeverij De Fontein is De dood van Harriet Monckton verschenen. Elizabeth Haynes verhaalt over een klein dorp dat in de greep is van een mysterieuze moordzaak. Deze historische thriller is gebaseerd op een waargebeurd verhaal.


Op 7 november 1843 wordt de 23-jarige lerares Harriet Monckton dood aangetroffen achter de kapel in Bromley die ze regelmatig bezocht. Het dorp is geschokt, helemaal wanneer het autopsierapport vermeldt dat ze zes maanden zwanger was.

Harriet bleek verwikkeld te zijn in relaties met ten minste drie mannen, maar ook haar goede vriendin Frances wordt gezien als verdachte in deze moordzaak.

Wie heeft Harriet Monckton vermoord, en met welk motief? En wie is de vader van haar ongeboren kind?

Elizabeth Haynes, die werkte als informatieanalist voor de politie in Kent, debuteerde in 2011 met de thriller Waarheen je ook vlucht. Haar boeken worden in dertig landen op de markt gebracht.