19 april 2018

Leve de recensent (column, 2018)

Honderden per jaar


(Door Peter de Zwaan)

Even snel reageren. Ik zeg: honderden boeken. Hoeveel zie je er nu voor je: 300, 500, 1178? Veel boeken, daar kunnen we het wel over eens worden, in elk geval meer dan 200, want in dat geval zeg je niet ‘honderden’, maar ‘een paar honderd’.


Nu ga ik naar Taede A. Smedes. Hij is schrijver en recensent bij onder meer de Volkskrant. Dat meld ik op gezag van de Volkskrant en daar zullen ze wel weten wie er recenseert.

Taede schreef over ‘Het boekenvak’ en de eerste zin luidde: ‘Als recensent bespreek ik honderden boeken per jaar.’ Honderden hè, dus 300, 500 of 1178. Veel.

Voor alle zekerheid blijf ik aan de lage kant: 365. Eén boek per dag en geen dagje overslaan.

Ik heb ooit een column gewijd aan een vergadering van het GNM, Genootschap Nederlandstalige Misdaadauteurs, waar een lid zei dat hij meer dan 100 boeken per jaar recenseerde voor Vrij Nederland. Ik ben het exacte aantal vergeten, maar het waren er heel wat meer dan die 100 staat me vaag bij. De man kreeg applaus. Maar ik dacht: hij verdient hoongelach. Ik heb jaren gerecenseerd en ik weet hoeveel tijd het vraagt als je het goed wilt doen.

En goed doen, begint met het boek lezen.

Niet lachen nu, niet zeggen: logisch. Ik ken recensenten die met open blik en droge ogen beweren dat ze ‘het wel weten’ na een pagina of 20. Ik vind dat geen recensenten, maar boekdoordraaiers. Ze krijgen meestal slecht betaald voor hun stukjes dus waarom zouden ze meer tijd aan een boek besteden dan hoognodig is? Om de schrijver recht te doen, sukkel, en de potentiële lezers.

Een man of vrouw die honderden uren, soms duizenden, bezig is met het schrijven van een boek verdient dat een recensent léést. En daarna nadenkt en het boek in zijn hoofd vergelijkt met andere boeken die hij heeft gelezen. Die daarna zijn gedachten ordent en weergeeft in een helder stukje dat het boek en de schrijver recht doet.

Volgens Taede is Taede zo’n recensent, want: ‘… ik neem mijn vak als recensent zeer serieus.’

Misschien kan hij zijn werk serieus doen als hij een dun boekje te pakken heeft met een grote letter. Vooruit maar, ik geloof het omdat Taede op de begeleidende foto zo eerlijk kijkt. De dag erna heeft-ie weer een dun boekje vol grote letters. De hele week dunne boekjes.

Maar dan, o, jee, daar is-ie: het boek dat wel 300 pagina’s heeft met allemaal van die kelerelettertjes in 9 punten. Die lettertjes moet hij allemaal lezen. Dan erover nadenken en een stukje schrijven.

De dag erna van hetzelfde laken een pak, want hij heeft een pechweek en de dunne boekjes zijn op.

Honderden boeken per jaar.

Die Taede A. Smedes. Ik denk dat ik namens heel veel collega’s spreek als ik hem beleefd vraag of hij gvd met zijn ogen van onze boeken af wil blijven.

Deze column is ook te lezen op peterdezwaan.nl 

18 april 2018

What's in a name (nieuws, 2018)

Esther Verhoef heet in den vreemde Nova Lee Maier


Bestsellerauteur Esther Verhoef doet het goed in het buitenland, maar niet onder haar in Nederland bekende schrijversnaam. In den vreemde heet ze Nova Lee Maier.

Uitgeverij Prometheus meldt dat vorige week de vertaalrechten van twee van Esther Verhoefs bestsellers zijn aangekocht door AmazonCrossing. Zowel De Kraamhulp als Lieve Mama verschijnt volgend jaar in de Verenigde Staten.

Lieve Mama, de thriller waarmee Verhoef de Gouden Strop won, zal bovendien vertaald worden naar het Duits, Frans en Spaans. Lauren Edwards en Liza Darnton, uitgevers van AmazonCrossing, lieten Prometheus weten weg te zijn van Verhoefs stijl en haar sfeertekeningen. Ze zullen Verhoef groots lanceren onder het pseudoniem Nova Lee Maier.

Onder deze naam verovert Verhoefs werk momenteel ook Zuid-Oost Azië: De Kraamhulp verscheen in Zuid-Korea en in Taiwan en wordt daar volgens de uitgever zeer enthousiast ontvangen. De Kraamhulp is ook verkocht aan Denemarken, Turkije en Hongarije. Namens Ambo|Anthos en Prometheus beklonk Shared Stories de deal met AmazonCrossing.

Esther Verhoef (geboortenaam Verhallen) is een van de succesvolste schrijvers van Nederland. Van haar psychologische thrillers en romans werden 1,9 miljoen exemplaren verkocht. Behalve de Gouden Strop won ze ook de NS Publieksprijs en de Diamanten Kogel.

Duiventil (nieuws, 2018)

Uitgever verlangde van Michael Berg 'geslachtsverandering' 


Uitgeverij The House of Books had graag gezien dat schrijver Michael Berg nog voor het verschijnen van zijn debuut Twee zomers als schrijversnaam Michaela Berg had gekozen. Immers, zo was de redenering, vrouwelijke thrillerfans lezen graag boeken geschreven door vrouwen. Dat schrijft de Gouden Strop-winnaar van 2013 op Facebook ter gelegenheid van zijn tienjarig schrijverschap.

Michael Berg wees het voorstel van de hand. 'Als ik een vrouw zou zijn kwam er geen foto op de achterflap, in ieder geval geen foto van mij, en zou ik ook nooit met de pers mogen praten', aldus de schrijver.

Voordat zijn debuut Twee zomers in 20008 verscheen, had Berg al een manuscript voltooid van een tweede thriller, dat als werktitel Vijftig had meegekregen. 'Ik vond het stukken beter dan Twee zomers.' Toen Berg vertelde waar het boek over ging, wilde de uitgever het niet eens lezen. 'Een man die vijftig wordt, klonk niet echt aantrekkelijk.'  Het boek Vijftig zou vier jaar later toch uitkomen, maar dan onder de titel Hôtel du Lac.

Van de medewerkers die betrokken waren bij de publicatie van Twee zomers, werkt er nog maar eentje bij de uitgeverij. 'Het boekenvak is een duiventil', schrijft Berg. 'Tien jaar na mijn debuut en acht boeken later zit ik, trouw als ik ben, nog steeds bij dezelfde uitgever.'

16 april 2018

Ontwrichtende herinneringen (nieuws, 2018)

Columnist schrijft een 'even spannende als onthutsende' roman


Hij is de zoon van een Blokker-filiaaleigenaar en werd bedreigd toen hij schreef dat Drenthe geen prestatiecultuur kent. En sinds een jaar of zes heeft hij een column in de Volkskrant. Nu kan Peter Middendorp ook een misdaadroman (beter gezegd: een roman over een misdaad) aan zijn curriculum vitae toevoegen. 

Donderdag 19 april verschijnt bij uitgeverij Prometheus het boek Jij bent van mij van Peter Middendorp. Als we op de tekst van de achterflap moeten afgaan, doet deze 248 pagina's tellende roman sterk denken aan de zaak-Marianne Vaatstra.

Middendorp vertelt het verhaal van Tille Storkema. Op een nacht vergrijpt deze jonge boer en vader van twee kleine kinderen zich bij een fietspad aan een zestienjarig meisje uit het dorp. De volgende ochtend wordt zij naakt en levenloos teruggevonden in een weiland.

Dertien jaar zal het duren voordat Tille eindelijk wordt gepakt en de waarheid met kracht zal doordringen tot de wereld, het dorp, zijn vrouw, zijn kinderen. Dertien lange jaren blijft Tille gewoon een boer, een echtgenoot en een vader. Tot aan het einde probeert hij een goede vader voor Suze te zijn, zijn kleine meid.

Maar er komt steeds meer druk op hem te staan. Het dorp smeedt zich wild aaneen tegen de vermeende daders uit het asielzoekerscentrum. Tille wordt geplaagd door ontwrichtende herinneringen. Onder zijn ogen bereikt zijn dochter Suze de leeftijd van zijn slachtoffer.

Jij bent van mij is een roman over een dader en een vader, aldus de uitgeverij, die niet vies is van enige klaroengeschal. 'Zelden werd een eerlijker beeld van een misdaad neergezet dan in deze uitzonderlijke roman, even spannend als onthutsend, even schuchter als schaamteloos, geschreven met het stilistisch vernuft van een meester.'

Peter Middendorp (1971) brak in 2014 door met Vertrouwd voordelig, een roman over zijn jeugd in een Blokker-winkel in Emmen. Van de roman werden meer dan 15.000 exemplaren verkocht. Het kwam op de longlist van de Libris Literatuurprijs en werd bekroond met de Groninger Boekenprijs.



14 april 2018

Russell Newell - Gestolen (2018)

Een vrome knaap


(Door Peter Kuijt)

Gus Delaney zit flink in de penarie als zijn 7-jarige zoon Jack op Eerste Kerstdag 1977 verdwijnt. De beleggingsexpert raakt zijn baan kwijt en mag van zijn feeks van een ex-vrouw dochter Lilly niet meer zien. En alsof alle rampspoed niet genoeg is, belandt de licht ontvlambare Delaney ook nog eens voor een tijdje achter de tralies.

Zoonlief Jack is ontvoerd door een religieuze sekte die het woord Gods er genadeloos bij hem in stampt. Tien jaar later is Jack zijn biologische vader compleet vergeten en steekt hij qua vroomheid boven het maaiveld uit. Hij is qua geloof nog vasthoudender dan een blijeboodschapverkondiger die zijn voet al tussen uw deur heeft. Vader Gus zet ondertussen zijn zoektocht naar Jack voort.

Schrijver Russell Newell schreef ooit speeches voor gouverneur Jeb Bush (de zoon van de 41ste president en de jongere broer van de 43ste president). Nu bouwt hij aan toespraken voor de hoogste baas van het Disney-imperium. Newell vertelt in Gestolen een tamelijk intrigerend verhaal met een bevredigend slot. Ietwat storend is de uit een Bouquetreeks-achtige simplistische stijl van de auteur, die een overmatig gebruik van uitroeptekens niet schuwt. En ook de overdaad aan Loof den Heer-teksten gaat uiteindelijk de keel uithangen.

Russell Newell - Gestolen. Vertaling: Guus van der Made. Uitgeverij A.W. Bruna, 464 pag.

Deze recensie stond eerder in verkorte vorm in het AD

Entertainment (nieuws, 2018)

Thriller verkoopt beter dan roman in Engeland


Voor het eerst sinds er onderzoek wordt gedaan naar verkoopcijfers is de thriller heer en meester in het Verenigd Koninkrijk. De roman heeft zijn eerste plaats moeten afstaan aan het spannende boek.

Misdaadliteratuur is nu officieel het bestverkopende genre in Brexitland. Op de London Book Fair heeft onderzoeksinstituut Nielsen Bookscan gemeld dat thrillers meer over de toonbank gingen dan boeken uit het genre 'algemene en literaire fictie'. Sinds 2015 zijn de verkopen van de misdaadroman met 15% gestegen tot 18,7 miljoen verkochte exemplaren. Van de 'gewone' fictieboeken werden in Groot-Brittannië vorig jaar 'slechts' 18,1 miljoen stuks afgezet.

Bestsellerauteur Sophie Hannah heeft wel een verklaring voor de populariteit van het spannende boek in haar land. 'Ik denk dat lezers bij thrillers het gevoel hebben dat in het boek het leesplezier en de entertainment belangrijker zijn dan elk ander thema dat de schrijver wil aansnijden', schrijft ze in The Guardian. 'Bovendien heeft de thriller in het algemeen een plot dat je bij de strot grijpt. Zeker, literaire romans hebben vaak ook fantastische plots en sommige thrillers zijn zo saai als wat. Maar door de bank genomen belooft de thriller altijd suspense en actie op een manier die je niet in literaire fictie aantreft.'

Hannah citeert haar Amerikaanse, eveneens goed in de markt liggende collega David Baldacci. Die zei: 'In spannende en stressvolle tijden waarin het lijkt dat het kwade het goede zal overwinnen, is er altijd het thrillergenre dat de plooien weer gladstrijkt. De mens houdt niet van slechteriken die niet worden aangepakt, maar dat gebeurt in het echte leven aan de lopende band. In de thriller wordt het kwaad afgestraft en winnen de helden meestal nadat ze een moeilijk probleem hebben opgelost.'

Of voor het thrillergenre hetzelfde opgaat als in het Verenigd Koninkrijk, is niet echt duidelijk. De drie bestverkochte boeken in 2017 waren volgens cijfers van de Stichting CPNB wel in het spannende genre te vinden. Of  thrillers met aantal verkochte exemplaren in totaal de 'algemene' fictie overvleugelen, durven wij hier niet voor onze rekening te nemen.

Bron: The Guardian

12 april 2018

Gewoon té goed (column, 2018)

Een leechildje


(Door Peter de Zwaan)

Robert B. Parker overleed in 2010. Dat was jammer en het wordt elk jaar jammerder.

Hoe meer boeken er verschijnen met zijn naam op het omslag, hoe meer ik ervan overtuigd raak dat hij een nog veel betere schrijver was dan ik al dacht. Blijkbaar moeten sommige schrijvers dood gaan om optimaal gewaardeerd te worden en het woord ‘sommige’ staat alleen in deze zin als vorm van zelfbescherming.

Parker schreef de Spenser-romans en toonde zich er een waardige opvolger mee van Dashiell Hammett en Raymond Chandler. Hij maakte ook een serie met als hoofdpersoon Sunny Randall, de vrouwelijke Spenser, en een reeks rond politiechef Jesse Stone. Hij hield van westerns en getuigde daarvan in vier boeken rond het duo Virgil Cole en Everett Hitch.

Hij was productief en draaide voor drie boeken per jaar zijn hand niet om.

Al die boeken waren goed, vaak heel goed, al was het even doorbijten als het over zijn hond ging die soms méér medemens was dan een mens. Niemand kon zo economisch schrijven als Parker. In korte hoofdstukken bouwde hij zijn verhalen op en werkte hij naar een ontknoping die niet geforceerd was. Altijd overzichtelijk, maar nooit gemakzuchtig. Puur vakmanschap en klasse.

Toen ging hij dood en gingen andere schrijvers bewijzen hoe goed hij was. Niet door over Parker te schrijven, maar door boeken te produceren rond Spenser, Stone en Cole/Hitch. Niet over Sunny Randall, blijkbaar had niemand trek in een vrouwelijke privédetective.

De boeken verschenen met op het omslag in grote letters Robert B. Parker’s, waarna in kleinere letters de titel volgde en in nog kleinere de naam van de schrijver.

Ace Atkins bemoeide zich met Spenser, Michael Brandman met Jesse Stone en Robert Knott met het cowboyduo Cole en Hitch.

Hun eerste boek was de moeite waard. Je zag de invloed van Parker aan elk hoofdstuk af. Het was of hij delen van een manuscript al klaar had en zijn opvolgers alleen de verhalen hoefden te voltooien. Na de eerste boek werd het snel minder. Of de erfgenamen van Parker lieten het er een beetje bij zitten wat kwaliteitsbewaking betrof of de schrijvers dachten: mooi geweest, nu ga ik laten zien wat ik echt kan.

Niet in de schaduw van Parker staan.

Michael Brandman, producent van onder meer de Jesse Stone-tvfilms, haakte na drie boeken af en dat was terecht. Hij werd opgevolgd door Reed Farrel Coleman die al weer vier Stone-boeken op de markt heeft gebracht en in Debt to Pay en Blind Spot bewijst dat hij het ‘leechildje’ helemaal onder de knie heeft: 100 pagina’s te veel in een boek stoppen waardoor het verhaal verwatert.

Knott trekt zich niets meer van het verleden aan. Hij gebruikt de namen Virgil en Cole en doet verder wat hij wil: zinnen breien en slechte plots bedenken, bijvoorbeeld.

Atkins is het meest in Parker, misschien wel te veel. Je krijgt niet drie, maar dertien keer voorgeschoteld hoe je een maaltijd moet bereiden en met welke producten en een beetje minder Pearl de Wonderhond zou ook wel mogen.

Nu drie schrijvers met Parkers werk bezig zijn, gaat het drie keer zo hard en de Robert B. Parker’s verschijnen bijna aan de lopende band.

Het zal de erven geen windeieren leggen en ik gun ze dat graag. Baat de ideeën van Robert B. maar lekker uit. Maar vertel Coleman en Knott af en toe dat ze minstens vijf strepen minder goed zijn en zeg tegen Atkins dat hij helaas ook iets tekort komt.

Coleman, Knott en Atkins schrijven hun Robert B. Parker’s omwille van de centen, denk ik, maar ik hoop in stilte dat ze ook iets willen bewijzen: kijk maar, hoe we ook proberen Parker te evenaren, het lukt niet, de man was gewoon té goed.

Deze column is ook te lezen op www.peterdezwaan.nl

Het ware gezicht (nieuws, 2018)

AVROTROS verfilmt thrillertrilogie Morten


De opnames voor een nieuwe AVROTROS-dramaserie, genaamd MORTEN, zijn in volle gang. De politieke thriller over verraad, macht en verleiding vertelt het verhaal van Morten Mathijsen, een politicus met ambitie, vele talenten en een verleden dat zijn reputatie kan schaden.


Peter Paul Muller speelt Morten in deze serie, die gebaseerd is op de gelijknamige boeken van Anna Levander, pseudoniem van parlementair journalist Dominique van der Heyde en schrijfster Annet de Jong.

Jean van de Velde en Barbara Jurgens hebben de verhalen bewerkt tot een achtdelige serie die van de Velde ook regisseert. MORTEN is begin 2019 te zien bij AVROTROS op NPO 2.

Morten is een man die voor zijn vak geboren lijkt, op weg naar een stralende toekomst als minister-president. Zijn partij, De Nieuwe Liberalen, doet het verrassend goed in de peilingen en de media en zijn collega’s volgen hem op de voet met een frons en een glimlach. Dan dreigt een duistere zaak uit het verleden zijn reputatie te schaden.

Morten wordt achtervolgd door iemand die meer van hem weet en hem bedreigt. Met een briljante spindoctor aan zijn zijde doet Morten er alles aan om het onheil af te wenden. Zijn gezinsleven en het landsbelang staan op het spel. Morten moet zijn ware gezicht laten zien.

Eerder was er ook sprake van dat van de Morten-trilogie een theatervoorstelling zou worden gemaakt. Van Lambaart Entertainment verwierf begin 2015 de rechten voor het maken van een toneelstuk. Het was de bedoeling om Morten in het najaar van 2016 naar de theaters te brengen. Het is er echter niet meer van gekomen. Topman Erwin van Lambaart stapte in 2016 over naar Holland Casino.


Jane Harper - Wildernis (2018)

Speuren met een voorsprong


(Door Hans Knegtmans)

In de eerste roman van de Australische auteur Jane Harper, De droogte, vielen de mussen van het dak. Haar tweede boek, Wildernis, speelt zich overwegend af in een modderig regenwoud, waar een zonnetje meer dan welkom zou zijn voor de vijf medewerksters van een exclusief accountantskantoor. Ze ondernemen een vierdaagse voettocht, waarbij het de bedoeling is dat ze onderweg aan teambuilding doen. Met de finish in zicht verdwijnt een van de deelnemers echter als een dief in de nacht.


Wat de andere teamleden niet weten, is dat deze Alice Russell sinds enkele maanden optrad als klokkenluider, die federaal agent Aaron Falk (ook aanwezig in het vorige boek van Harper) en zijn collega Carmen Cooper informeerde over witwaspraktijken van haar werkgever. Mocht de bedrijfsleiding Russells dubbelrol ontdekken, dan betekent dat het einde van het onderzoek. Dat zou voor Falk een persoonlijk drama zijn, want hij gruwt van dit soort witteboordencriminaliteit.

Zodra zij van Russels verdwijning horen, reizen Falk en Cooper naar de fictieve Giralang Ranges, ten oosten van Melbourne, waar ze de vier overgebleven werknemers ontmoeten. Het onderzoek wordt geleid door brigadier King van de federale politie, terwijl Falk en Cooper de verhoren voor hun rekening nemen.

Harper hanteert een slimme verteltechniek, waarbij we in flashbacks de lotgevallen van de - dan nog voltallige - wandelgroep volgen, afgewisseld door fragmenten in het heden waarin Falk en Cooper de hoofdrollen hebben. Door deze aanpak hebben we de helft van de tijd een kennisvoorsprong op de speurders. Het voelt alsof wij naar een sneak preview kijken van een film waar de rest van Nederland nog enkele weken op moet wachten.

Vergeleken met haar stilistisch wonderschone debuut De droogte is de stijl van Wildernis onverwacht gewoontjes. De schrijfster maakt rijkelijk gebruik van cliffhangers - alsof de lezer anders zou insukkelen. Verder strooit Harper met achtergrondditjes en -datjes die weinig of niets met de thematiek uitstaande hebben. Een miskraam, abortus, pesten op school, eetproblemen, kinderporno op het net - het wordt er allemaal met de haren bijgesleept. Je vraagt je af wat de auteur bezielde.

Jane Harper - Wildernis, uitgeverij A.W. Bruna, 368 pag.

Deze recensie, met toestemming van de auteur overgenomen, is eerder verschenen in Het Parool.

11 april 2018

Wordt verwacht 436 (nieuws, 2018)

Helft van Tupla Mourits gaat solo


Eerst heetten ze Tupla Mourits, daarna werd Tupla M. Onder deze naam schreven Wendela de Vos en Atie Vogelenzang zeven thrillers. Nu gaat de laatste solo. Ze 'debuteert' in augustus 2018 met haar thriller Uit het niets.



Tupla M. liet voor het eerst van zich lezen in 2005. Hun debuut Vrouwelijk naakt verscheen toen bij de Arbeiderspers. Met dat boek wonnen de schrijfsters de Schaduwprijs 2006.

Hierna volgden nog drie titels bij dezelfde uitgeverij: Een Kwestie van Tijd (2007), Speeddate (2008) en Meer Dood dan Levend (2010). Tevens verleenden de twee hun medewerking aan drie verhalenbundels: Stampvol Spannende Verhalen, Verrassing! en Stille Getuigen.

In 2012 stapte het duo over naar de Crime Compagnie waar in mei van dat jaar hun vijfde thriller Schuld uitkwam, in oktober 2013 gevolgd door Val. Het nieuwste boek van het duo, Klem, verscheen in 2016. Voor het achtste boek hadden ze al een werktitel: Solo. Allebei konden ze toen niet voorzien dat Uit het niets het resultaat zou worden van een solo van Atie Vogelenzang (1955). Of Klem echt de laatste thriller van de twee is, is niet bekend. Op hun site stelt Tupla M. dat Wendela de Vos bezig is aan een nieuwe dichtbundel.  Daarnaast presenteert ze iedere eerste zaterdagmiddag van de maand een  Poëziecafé in de OBA Diemen.

In Uit het niets staat Barbara centraal. Zij is getrouwd met haar grote liefde, de gedecoreerde held, Rafael. Ze ondervindt dat getrouwd zijn met een held niet eenvoudig is, maar scheiden van zo’n dapper iemand bijna onmogelijk. 

Als Barbara op een avond thuiskomt van haar werk, wordt ze aangevallen door een gemaskerde man. Barbara verweert zich zodanig dat de aanvaller het niet overleeft. Wie was de man? Haar ex Rafael? En was Barbara wel het doelwit?

Citaat uit het boek: Voor Rafael, mijn aanstaande ex-man, bleef ik aardig. Ook toen het tussen ons niet meer boterde en ik wist dat een scheiding onontkoombaar was. De gedachte aan hoe hij was geweest vóór Parijs, verdween nooit helemaal uit mijn herinneringen.