De tandenfee en ander tuig (nieuws, 2015)

MIDZOMERSCREENINGS VAN SCANDINAVISCHE CRIME

Distributiemaatschappij Lumiere organiseert deze maand een aantal midzomerscreenings van nieuwe Scandinavische thriller- en dramaseries. De gratis toegankelijke vertoningen zijn op diverse locaties in Nederland en net over de grens.

De screenings zijn op 19 juni in Concerto in Amsterdam, 23 juni in poppodium Hedon in Zwolle, op 21 juni in boekhandel Van der Velde in Groningen, op 24 juni in boekhandel Van der Velde in Sneek, op 23 juni in boekhandel Plukker in Schagen en op 20 juni in Moose in the City in Antwerpen. Er zal een selectie worden getoond uit de series The Team, Bankerot, Arne Dahl 3, Blue Eyes en Acquitted. Op de website van Lumiere staat op welke locatie welke series op het scherm worden geprojecteerd.

De titel van The Team verwijst naar het Europese Joint Investigation Team, dat wordt gevormd nadat drie lichamen tegelijkertijd worden gevonden in Antwerpen, Berlijn en Kopenhagen. De moorden lijken het gevolg van eenzelfde dader. Het driekoppige JIT ontdekt echter al snel dat er meer achter deze moorden schuilt: ze zijn slechts het topje van de ijsberg. Een van de acteurs in The Team is Lars Mikkelsen, onder meer bekend van The Killing.

Bankerot is een Deense dramaserie 'met een komische twist' van de makers van The Killing en Borgen. De reeks gaat over de twee oude jeugdvrienden Thomas en Dion, die na jaren hun vriendschap en hun carrière weer nieuw leven proberen in te blazen. Na de dood van zijn vrouw brengt Thomas een groot deel van zijn tijd door in bed. Zijn achtjarige zoontje Niklas heeft al twee jaar geen woord gesproken en de schoolpsycholoog dreigt jeugdzorg in te schakelen. Dion komt net uit de gevangenis. Hij heeft nog schulden open staan bij The Tooth Fairy, een gevaarlijke crimineel, die hem buiten de muren al opwacht. Dion besluit zijn jeugdvriend Thomas op te zoeken met het idee hun oude droom eindelijk te verwezenlijken: samen een restaurant openen…

In Arne Dahl 3 rukt het A-Team, een eenheid van topinspecteurs, opnieuw uit om de internationale misdaad te bestrijden. Het team raakt onder andere verwikkeld in een groot Pools maffiaproces, probeert een mysterieus derde lid van een Russische bende op te sporen en wordt geconfronteerd met Belgische terroristen en raadselachtige halfnaakte, in elkaar geslagen vrouwen die uit het niets opduiken in de straten van Stockholm…

Blue Eyes is een tiendelige dramaserie over politiek, extremisme en geweld in Zweden. Terwijl het land zich voorbereidt op de verkiezingen, wordt de conservatieve politica Annika Nilsson vermoord. Tegelijkertijd verdwijnt ook de stafchef van het Ministerie van Justitie onder mysterieuze omstandigheden. Gunnar Ljunghed, Minister van Justitie, vraagt voormalig stafchef Elin Hammar haar oude functie terug op te pakken. Elin ziet dit als een kans om haar carrière te hervatten. Echter wordt ze zich al snel bewust van vreemde incidenten binnen het departement. Hoe dieper ze zich in de zaak stort, hoe meer ze verstrikt lijkt te raken in een samenzwering gecreëerd door een rechtse groepering die alles op alles zetten om de resultaten van de komende verkiezingen te bepalen.

Acquitted (zie foto) is een tiendelige Noorse dramaserie van de schrijver van Those who kill. Aksel Borgen wordt op 18-jarige leeftijd vrijgesproken van de moord op zijn vriendin Karine. Het misdrijf blijft onopgelost en om te ontsnappen aan de beschuldigende blikken vertrekt hij naar Azië. Twintig jaar later keert hij als succesvol zakenman terug naar Noorwegen om het noodlijdende energiebedrijf, dat het hart van zijn thuisstad vormt, te redden van faillissement. De wonden zijn echter nooit geheeld. Ondanks zijn vrijspraak is men nog altijd niet overtuigd van zijn onschuld.

Ons soort mensen (nieuws, 2015)

DE MENSELIJKE KANT VAN BLOODY SCOTLAND

Het thrillerfeest Bloody Scotland heeft niet alleen een verplichte, donkere kant, maar ook een sociaal gezicht. De organisatie van het festival schenkt tickets aan werklozen en mensen met een laag inkomen.

Het Bloody Scotland Festival, dat dit jaar van 11 tot en met 13 september in de plaats Stirling plaatsvindt, hoopt met dit initiatief ook een nieuwe groep bezoekers te trekken - zij die om financiële redenen geen boeken kopen of literaire evenementen bezoeken. Als er voor onderdelen van het thrillerfestival meer dan tien kaartjes onverkocht blijven, worden ze weggegeven.

De festivalorganisatie ziet bij succes graag navolging bij andere literaire bijeenkomsten. ''Het plan werd geboren na een gesprek met een schrijver op een boekpresentatie'', aldus festivalmanager Dom Hastings. ''We spraken over hoe goed boekfestivals werden bezocht. We constateerden dat je daar vaak hetzelfde soort publiek ziet. We vroegen ons af hoe we dat een beetje konden veranderen.'' De toegangsprijs is vaak een obstakel voor veel mensen, concludeerde de organisatie. 

Kaartjes voor onderdelen van het Bloody Scotland Festival variëren omgerekend van 9,60 tot 12,34 euro. Wie voor een gratis kaartje in aanmerking wil komen, moet wel kunnen aantonen dat hij uitkeringsgerechtigd is of een laag inkomen heeft. Het aantal entreebiljetten blijft beperkt tot één per persoon. Gegadigden dienen zich vooraf bij de organisatie op te geven, zodat kan worden nagegaan of deze proef werkt.

Schrijvers die dit jaar naar het festival komen zijn onder anderen Peter May, Val McDermid, Denise Mina, Linwood Barclay en Arne Dahl.

Stijlfiguur (nieuws, 2015)

NIEUW BOEK VAN PIETER ASPE IS EEN... ROMAN

Vlaanderens populairste misdaadauteur Pieter Aspe bracht vorige week een nieuw boek op de markt. Het is ditmaal geen nieuw misdaadverhaal waarin hoofdinspecteur Van In een moord oplost in Brugge, maar een 'gewone' roman.

De roman met de titel De Oxymoron Theorie is eigenlijk al een kwart eeuw oud. Het manuscript lag al die jaren stof te vergaren bij Pieter Aspe thuis en verdween naar de achtergrond. Als bij toeval kwam de roman ter sprake bij Manteau, de uitgever van Aspe. Die was erg nieuwsgierig en wilde het boek graag publiceren.

Aspe had vijfentwintig jaar geleden met een vriend gewed dat hij een boek kon schrijven. Zijn vriend kreeg geen boek af, Aspe wel. ''Ik heb dat boek uitgewerkt, maar nooit met de intentie om het uit te geven'', vertelde Aspe aan VTM Nieuws. ''Ik weet dat als je in Vlaanderen van schrijven je beroep wilt maken je dan meer populaire boeken, zoals thrillers, moet schrijven, dan zwaar op de hand liggende.''

Het is geen spannend verhaal, zegt Aspe met nadruk over De Oxymoron Theorie. ''Het is een verhaal over de zoektocht van iemand naar de Graal, het Onmogelijke.'' Volgens De Dikke Van Dale betekent oxymoron een stijlfiguur die een nauwe verbinding van twee tegenovergestelde begrippen bevat, zoals 'een jeugdige grijsaard'.

Zombieflik (nieuws, 2015)

EYEWORKS KOOPT STYX-TRILOGIE VAN BAVO DHOOGE

Het zijn heuglijke tijden voor de Vlaamse veelschrijver Bavo Dhooge. In november komt zijn zombiethriller Styx in de Verenigde Staten uit, het nieuwe deel Styxmata verscheen recent in Vlaanderen en Nederland én de filmrechten op zijn Styx-trilogie zijn gekocht.

Productiemaatschappij Eyeworks (Komt een vrouw bij de dokter, Nova Zembla, De zaak Alzheimer) heeft de rechten op de verfilming van de Styx-thrillers van Bavo Dhooge verworven. Wanneer de film in de bioscopen te zien zal zijn, is niet bekend.

Centraal in de trilogie staat Raphaël Styx, bij leven en welzijn een behoorlijk agressieve en corrupte hoofdinspecteur. Tijdens een confrontatie met een seriemoordenaar wordt Styx doodgeschoten. Maar dan gebeurt het onwezenlijke: Styx herrijst uit het rijk der doden. Herboren als zombieflik én als een ander mens.

In mei 2014 verscheen het eerste deel Styx en sinds kort ligt deel twee, Styxmata, in de winkel. Deze thriller begint in Ieper in 2014. De stad is volop in de ban van de honderdjarige herdenking van de Eerste Wereldoorlog. In het In Flanders Fields-museum raakt bij een aanslag een aantal bezoekers bevangen door mosterdgas dat is vrijgelaten. Op beelden van de veiligheidscamera is te zien hoe een jonge vrouw ontsnapt. Inspecteur Joachim Delacroix, die is overgeplaatst uit Oostende, opent een onderzoek naar de mysterieuze verdwijning.

Delacroix schakelt de hulp in van zijn ex-overste en ex-mens, Raphaël Styx. De zombiecop verblijft in Wenen. Via het zakhorloge van zijn schoonvader reist Styx geregeld terug in de tijd naar een Weens sanatorium van 1914; zo ontsnapt hij ook aan de gruwelijke zombie die hij is geworden. Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog leert hij in het kuuroord een jonge patiënte kennen. De zombie, wiens hart niet meer klopt, verliest zich in de liefde.

Volgens uitgeverij Houtekiet belooft de Styx-trilogie spanning en actie, interessante thema’s als de existentiële eenzaamheid van de mens, zwarte humor en een intrigerend hoofdpersonage dat op zoek gaat naar illustere soortgenoten. ''Een zombiethriller voor mensen met brains!''

Bavo Dhooge (1973) won de Schaduwprijs voor het beste Nederlandstalige thrillerdebuut, de Diamanten Kogel voor de beste Nederlandstalige thriller (waarvoor hij ook drie keer genomineerd was), de Hercule Poirotprijs 2013 en een nominatie voor de Gouden Strop. Ook kreeg hij als enige Nederlandstalige auteur drie jaar op rij vijf sterren in de VN-thrillergids. Zijn werk verscheen in het Amerikaanse Ellery Queen Mystery Magazine en werd vergeleken met Tarantino, de Sopranos, de Coen Brothers en Elmore Leonard.

Klooster (nieuws, 2015)

RECHTER TIE HERONTDEKT

Robert van Gulik vergaarde in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw roem, en niet zo'n klein beetje ook, met zijn detectiveromans waarin Rechter Tie, speurder in het oude China, de hoofdrol speelde. The House of Books brengt de avonturen van deze magistraat opnieuw op de markt.

Robert Hans van Gulik (1910-1967) verkreeg grote bekendheid als sinoloog, diplomaat én schrijver. Hij bracht een deel van zijn jeugd in Nederlands-Indië door, waar hij gefascineerd werd door de Chinese Schrifttekens op de uithangborden van de Chinese winkels. Zo ontstond zijn belangstelling voor de Chinese cultuur.

Van Gulik studeerde sinologie in Leiden en Utrecht, waar hij op 25-jarige leeftijd de graad van doctor in de Letteren en Wijsbegeerte cum laude behaalde. Hij trad in de diplomatieke dienst en bekleedde tijdens zijn loopbaan vele posten in het Verre Oosten. Zijn laatste levensjaren bracht hij door als ambassadeur voor Nederland in Tokio. Hij overleed op 57-jarige leeftijd in Den Haag.

De eerste Rechter Tie-detective verscheen in 1958. Van Gulik schreef voor zijn eigen plezier, maar ook uit protest tegen de stroom harde westerse boeken die in China en Japan op de markt kwamen. Van Gulik baseerde zijn 'Sherlock Holmes' op een historische magistraat genaamd Di Renjie die in de T’ang-dynastie van het oude China leefde (630–700 na Chr.). Als magistraat was hij niet alleen rechter, maar tegelijkertijd ook stadsbestuurder en hoofd van de politie. In deze positie loste hij als meester-detective, bijgestaan door vier trouwe assistenten, een aantal ingewikkelde moordzaken op scherpzinnige wijze op. De Rechter Tie-romans zijn in 38 landen verschenen in 29 verschillende talen en er zijn over de hele wereld miljoenen exemplaren van verkocht. Van Gulik schreef in 1964 het Boekenweekgeschenk Vier vingers, waar Rechter Tie ook de hoofdrol in speelde.

Op 22 juni verschijnt bij The House of Books Het spookklooster, dat voor het eerst in 1962 werd uitgebracht. In dit verhaal krijgen Rechter Tie en zijn gezelschap tijdens een stormachtige nacht in een onherbergzame streek onderdak in De Morgenwolken, een taoïstisch klooster. Tie kent het klooster omdat niet lang geleden drie meisjes er de dood vonden. Ook nu gebeuren er onheilspellende, onverklaarbare dingen en Tie en zijn rechterhand Tao Gan hebben het vermoeden dat de kloosterlingen iets achterhouden. Tie gaat op onderzoek uit maar stuit op tegenwerking van de prior en de abt. Hij heeft al zijn scherpzinnigheid nodig bij het ontrafelen van de waarheid.

Volle winkelkarretjes (column, 2015)

EEN MAGER JURYRAPPORT

(Door Peter Kuijt)

Eens per jaar wordt de thermometer diep in de bips van het vaderlandse thrillergenre gestoken. Dat is wanneer zo aan het eind van de maand mei het finale oordeel van de jury van de Gouden Strop wordt geopenbaard.

Niet alleen wordt dan de naam van de winnaar bekend, ook deelt het college van kundige beoordelaars zijn conclusies over hoe het vandaag gesteld is met de Nederlandse misdaadliteratuur.

Jaar na jaar voorziet de Stropjury ons van commentaar op het genre. Zo waren er in 2014 veel thrillers ingezonden die zich afspeelden in het schemergebied tussen fictie en non-fictie. Sommige boeken ook hadden een klap van de Vijftig Tinten-hype meegekregen. Er was stoute seks alom. Een jaar eerder stelde de jury vast dat veel thrillers te lijden hadden van de ziekte 'prologitis' en dat de vrouwelijke karakters nog te vaak uit clichés bestonden. Rommelige plots, ongeloofwaardige personages en bakken vol clichés: dat kwam de jury van 2012 te vaak tegen.

Tot die van dit jaar maakte geen enkele jury van de Gouden Strop er zich met een jantje-van-leiden van af. Pagina's werden gewijd aan de verschillen in stijl tussen mannelijke en vrouwelijke auteurs, over de wisselende kwaliteiten van ingezonden titels, de groeiende aandacht voor samenzweringen en complotten, de constatering dat Nederlandstalige auteurs het steeds vaker over de grens zoeken, het overschot aan covers met roodharige kapsels, Saskia Noort-klonen en de aansporing aan redacteuren om met straffe hand in te grijpen in manuscripten.

Niets van dit alles in het juryrapport van dit jaar. Het clubje van vijf, onder voorzitterschap van voormalig VVD-politica Laetitia Griffith, lijkt zich nauwelijks te hebben ingespannen om er een doorwrocht dossier van te maken. Dit jaar werden 94 boeken geaccepteerd ter beoordeling van de jury. ''Opnieuw een fors aantal'', schrijft de jury, ''wat laat zien dat het genre bij lezend en schrijvend Nederland een grote populariteit geniet.'' Deze laatste zin is letterlijk gekopieerd uit het juryrapport van 2014, bovendien kun je vraagtekens zetten bij de stelling. Dat er meer dan 90 thrillers worden ingezonden, zegt niets over de liefde onder de lezers voor het genre.

''De 5 genomineerde thrillers tonen een opvallende gelijkenis, namelijk dat er een of meerdere (zelf)moorden plaatsvinden'', bericht de jury. Of dat nieuws is, valt te betwijfelen: het zijn per slot van rekening thrillers die het vaak moeten hebben van arme lieden die op onreglementaire wijze het tijdelijke met het eeuwige verwisselen. Het zou verrassender zijn geweest als in alle shortlistboeken met volle winkelkarretjes door de supermarkten van Delhaize wordt geracet.

De jury van dit jaar verschafte ons geen nieuwe inzichten. Ja, het was het vijftal opgevallen dat van de vijf genomineerden er drie uit Vlaanderen kwamen. Maar of dat puur toeval was of te danken/te wijten aan de toegenomen literaire kwaliteiten van onze zuiderburen, werd in het midden gelaten. Ook vonden de vijf het opmerkelijk dat er 'literaire auteurs' meededen. Kennelijk was de jury het ontschoten dat dat in het verleden ook was gebeurd, zelfs met 'literatoren' Maarten 't Hart en Tim Krabbé als winnaar.

Dat het juryrapport de indruk wekt dat er een beetje met de pet naar is gegooid, is spijtig. Een jury die zijn taak serieus neemt, heeft niet alleen de plicht het winnende boek te bekronen, maar ook te duiden of de Nederlandstalige thriller nog gezond van lijf en leden is. Zeker met twee juryleden die vorig jaar ook al in dit college zaten (voor het eerst in de Strop-geschiedenis en strijdig met het reglement), had de liefhebber van het genre een meer doordacht jaarverslag mogen verwachten.

Na de bekendmaking van de winnaar viel hier en daar wel wat gemor te horen. Een uitgever zei dat de Gouden Strop nu eenmaal niet de Libris Literatuurprijs is en dat ook de 'verkoopbaarheid' van een titel getoetst moest worden. De winnende Vlaming Jo Claes zou hier niet echt tot commercieel succes leiden, was de verwachting. Die conclusie zou wel eens juist kunnen zijn, want op de Avond van het Spannende Boek waren er in Nederland slechts tweehonderd exemplaren van De mythe van Methusalem verkrijgbaar.

Maar een commerciële toetsing behoort niet tot de taak van de jury van de Gouden Strop. Die beoordeelt uitsluitend welk boek het spannendst is. Als je wilt dat een jury ook de verkoopbaarheid van een boek tegen het licht houdt, moet je de spelregels veranderen. Tot die tijd geldt nog immer het adagium: De jury heeft - wat de keuze van de winnaar betreft - altijd gelijk.