Elvin Post (interview, 2015)

'IK SCHREEF MEER DAN OOIT, MAAR HET WAS HEEL SLECHT'

Vijf jaar lang hebben de fans van Elvin Post moeten wachten op een nieuwe thriller. Het duurde de Gouden Stropwinnaar van 2004 ook veel te lang voordat hij 'Dame blanche' aan de lezers kon uitserveren. ''Het wilde gewoon niet lukken. Ik heb even overwogen om vrachtwagenchauffeur te worden en lekker heen en weer naar Zuid-Frankrijk te rijden.''
(Door Peter Kuijt)


We stellen meteen maar de sportvraag: wat gaat er door je heen nu na al die jaren weer een nieuw boek van jouw hand in de winkel ligt?

Elvin Post: ''Ja, het heeft een tijdje geduurd. Ik was vooral blij toen ik het eindelijk inleverde en met de vele goede kritieken en reacties van vrienden na verschijnen. Wat er verder door me heen gaat, is dat ik er alles aan wil doen niet weer zo vast te lopen als ik deed tijdens het schrijven van dit boek. Ik had het nog nooit meegemaakt en het was geen leuke tijd.''


Hoe kwam jij op het onderwerp van psychopaat Jerry Lauper die de beroemde tv-kok Jane Raimey stalkt?
''Tamelijk snel na Roomservice stuitte ik op de verhalen van de stalkers van Carice van Houten en Kate Bush. De stalker van Van Houten propte allerlei dingen bij haar door de brievenbus, waaronder zeep en stroopwafels. Ook probeerde hij met haar in ondertrouw te gaan. Hij bezorgde zelfs een briefje bij haar met daarop de tekst: '3 uur trouwzaal, toetje snoetje'.''
''De stalker van Kate Bush reisde vanuit Amerika naar Engeland met een verlovingsring van vijfduizend dollar op zak omdat hij, zoals hij later tegenover de politie verklaarde, 'haar op televisie had gezien en een band voelde'. Die verhalen vond ik goed passen bij mijn soort boeken: misdaad met een zwartkomisch randje. Vandaar dat ik besloot ermee aan de slag te gaan.''


Lauper heeft zich in de gevangenis verdiept in het zelfhulpboek De kracht van opbouwende gedachten van de Amerikaanse predikant Norman Vincent Peale. Heb jij nog waardevolle lessen getrokken uit dit boek. Zo ja, welke?
''Ik denk dat er heel veel waardevolle lessen in dit boek staan. Ik vind 'Zoek de vriendschap van optimistische mensen' wel een goede. Er is veel ellende in de wereld en als je goed zoekt, kun je altijd wel iets vinden om over te klagen. Wat je ook kunt doen, is uitgaan van alle fijne mensen en dingen in je leven, iedere dag je zegeningen tellen en vandaar uit proberen iets moois toe te voegen aan de wereld.''


Er was zo'n twee jaar lang sprake van een schrijfblokkade. Je noemt het zelf geen writer's block, maar hoe zou je het dan omschrijven? Wat overkwam je?
''Ik ben niet zo van de labels, daarom noem ik het niet zo. Bij een writer’s block zie ik iemand voor me die achter zijn pc zit en niets meer op papier krijgt. Dat was bij mij niet zo. Ik schreef iedere dag en maakte meer uren dan ooit. Het was alleen allemaal heel slecht.''
''Ik vroeg me op een gegeven moment zelfs af of ik niet beter iets anders kon gaan doen en fantaseerde erover om vrachtwagenchauffeur te zijn en met fijne muziek uit de speakers heen en weer te rijden van en naar Zuid-Frankrijk.''
''Het is heel lastig te zeggen wat me overkwam. Als ik dat wist, dan had ik er wel voor gezorgd dat ik er eerder was uitgekomen. Ik kon wel goed omgaan met korte deadlines van bijvoorbeeld journalistiek werk. Alleen met mijn boek wilde het niet lukken.''


Hoe heb je uiteindelijk het plezier in het schrijven hervonden?
''In de periode dat ik vast zat, kreeg ik een uitnodiging van een school in Culemborg. De vraag was of ik wilde komen opdraven tijdens een avond met als thema writer’s block, samen met Renate Dorrestein, die een boek over het onderwerp had geschreven. Op die school konden ze onmogelijk weten dat ik in zo’n slechte periode zat. Ik zei dat ik de keuze voor Renate Dorrestein begreep en vroeg waarom ik als andere gast werd uitgenodigd. De man aan de andere kant van de lijn zei: ''Nou, dat leek ons gewoon een leuke combinatie.'' Sindsdien vraag ik me af of alles in het leven toeval is, want die avond heeft me uiteindelijk geholpen weer op gang te komen. Renate was er destijds net vanaf en heeft een paar wijze dingen tegen me gezegd, waaronder: ''Als het even niet lukt is het soms goed om gewoon een tijdje worst te gaan verkopen.'' Die avond betekende voor mij een soort ommekeer.''


Wat is de beste methode om een writer's block te lijf te gaan?

''In mijn geval hielp het om afstand te nemen. Niet meer iedere dag meteen achter mijn pc, maar eerst een uurtje wandelen, zonder daarbij aan mijn boek te denken. Toen ik dat deed, ging de krampachtigheid er langzaam maar zeker af en kwam ik weer op het goede spoor. Aan de andere kant: wandelen deed ik daarvoor ook weleens. Het is lastig om er een vinger op te leggen.''


Hoe schrijf je? Heb je een strak schema waar je niet van afwijkt of ga je juist intuïtief te werk?
''Ik schrijf voornamelijk op intuïtie. Ik wil dat de personages de plot en het verhaal bepalen, en niet andersom. Dat was een van de problemen waarmee ik kampte toen ik vast zat met dit boek. Ik kreeg geen gevoel in de personages. Een storyboard maken en dan een voor een de scènes invullen is niet mijn manier van werken. Daarbij moet ik zeggen dat ik op dit moment aan een boek werk dat qua stijl totaal afwijkt van wat ik tot nu toe heb gedaan. In dit geval ontkom ik er niet aan bepaalde dingen vooraf uit te denken. Maar nog steeds schrijf ik het liefst van A naar B zonder een al te strak schema.''


Schrijvers vinden vaak hun laatste boek het beste dat ze hebben geschreven. Gaat dat voor jou ook op? Is Dame blanche geworden wat je voor ogen had?

''Ja, Dame blanche is geworden wat ik voor ogen had, wat niet wegneemt dat er niets op aan te merken is. Of het mijn beste boek is of niet, dat laat ik graag aan anderen over. Gelukkig is het niet mijn taak mijn eigen boeken te recenseren.''


Een recensent schreef dat je een van de weinige thrillerauteurs bent die van het schrijven kan leven. Klopt dat?
''Als ik een boek per jaar zou schrijven wel, ik heb geen dure hobby’s en rij in een oude auto. Maar in de praktijk komt het erop neer dat ik er hier en daar nog wel iets bij doe. Ik vind dat ook leuk. Alleen maar aan een boek werken en helemaal mijn kamer niet uitkomen, vind ik niet prettig.''


Amerika is het decor van jouw thrillers. Wat houdt jou tegen om een thriller in Nederland te situeren?
''Het is een gevoelskwestie. Ik ben in de Verenigde Staten begonnen met schrijven en mijn voorbeelden zijn Amerikanen. Ik sluit niet uit dat ik ooit nog eens een boek in Nederland situeer, maar mijn volgende zal zich ook weer in de VS afspelen.''


Waar komt die liefde voor de Amerikaanse cultuur toch vandaan?
''Moeilijk te zeggen. Waarom houdt iemand van bepaalde muziek? Ik ben een groot bewonderaar van de boeken van wijlen Elmore Leonard en de films van de Coen Brothers en Quentin Tarantino. Door mijn boeken in de VS te situeren kan ik makkelijker een sfeertje oproepen waarbij ik me lekker voel en dat daarop aansluit.''


Even terugkomend op je opmerking dat je niet je eigen boeken hoeft te bespreken. Van een recensent, tevens dit jaar jurylid van de Gouden Strop, kreeg je niet onverdienstelijk drie sterren voor Dame blanche. De criticus vond wel dat het boek vederlicht vermaak is, waarin ook meligheid heeft toegeslagen. Meer Dick Maas dan Quentin Tarantino. Wat vind je van die observatie?
''Twee weken voordat deze recensie in NRC stond, zat ik met een filmproducente om de tafel. Toen we het hadden over mogelijke regisseurs voor Dame blanche heb ik Dick Maas voorgesteld. In zekere zin zitten we dus op één lijn, met dat verschil dat de NRC-recensent Dick Maas en zijn film Flodder in negatieve zin aanhaalt, en ik Flodder een erg goede en vermakelijke film vind.''


De recensent zou liever zien dat je wat hoger mikt en met meer diepgang de ambitie van jouw grote voorbeeld Elmore Leonard volgt. Wat doet dergelijke kritiek met je?
''Ik heb niet de illusie ooit zo goed te zullen worden als Elmore Leonard. Zijn beste boeken zijn geniaal en zoveel talent als hij bezit ik niet. Dat neemt niet weg dat ik er altijd naar streef het beste uit mezelf te halen, met ieder boek weer. Dat heb ik ook gedaan bij Dame blanche. Recensent John Vervoort gaf me vier sterren in De Standaard en schreef dat ik goed heb geluisterd naar Elmore Leonard. Als ik dat lees, voel ik me uiteraard beter dan bij het lezen van de passage die jij hier citeert, maar smaken verschillen nu eenmaal en kritiek hoort erbij. Ik kan er goed tegen, zeker als het genuanceerd is, zoals in deze recensie uit NRC. Hans Knegtmans van Het Parool is doorgaans ook kritisch op mijn boeken, maar weet ook vaak feilloos de passages eruit te pikken waar ik het zwaar mee heb gehad. Daar kan ik alleen maar mijn pet voor afnemen.''


Je wordt door de meeste critici op handen gedragen. Je was de eerste debutant die een Gouden Strop in ontvangst mocht nemen. Waarom blijft jouw grote doorbraak uit?
''Ik weet niet wanneer je van een doorbraak kunt spreken, maar ik ben erg tevreden over hoe mijn boeken het doen. De boekhandelsverkoop is met iedere nieuwe titel gestegen. Van Roomservice, mijn voorlaatste boek, zijn 17.000 exemplaren verkocht. Toen ik in 2004 debuteerde, zag ik het schrijven van een boek puur als hobby, ook omdat ik wist dat de boeken van mijn voorbeeld Elmore Leonard het in Nederland nooit goed hebben gedaan. Als ik zie waar ik nu sta, ben ik dus vooral erg dankbaar.''


Leonard is je grote idool. Maar zijn er in Nederland ook thrillerauteurs die je goed vindt? Wat trekt je in hen aan?
''Er zijn heel veel goede thrillerauteurs in Nederland, maar omdat ik ruim vijftien jaar voor AD de buitenlandse thrillers heb besproken, heb ik relatief weinig thrillers van eigen bodem gelezen. Een van de eerste Nederlandse thrillers die ik las, is Merg en been van Gerben Hellinga. Daar heb ik van genoten. Niet zo lang geleden las ik Debet van Saskia Noort, die vond ik ook heel sterk, misschien wel beter dan haar debuut. Cleopatra van Felix Thijssen vind ik een mooi boek, Daglicht van Marion Pauw, De erfgenaam van Charles den Tex, Thriller van Suzanne Hazenberg; ik vind Esther Verhoef erg goed, René Appel… en zo kan ik nog wel even doorgaan. Wat me in hen aantrekt, verschilt per auteur. Bij Gerben Hellinga zijn het de stuntelige criminelen, bij Marion Pauw haar manier van vertellen en haar humor, bij Esther Verhoef haar stijl en durf om andere paden in te slaan. Ik was erg onder de indruk van haar roman Tegenlicht: hij is ontroerend en spannend tegelijk.''


Jouw vader Jacques Post heeft ook enkele thrillers op zijn naam staan. Wat zijn de overeenkomsten en verschillen als schrijver tussen vader en zoon?
''Mijn vader werkte met vaste hoofdpersonen, van wie de ene, Max, een (kleine) crimineel is. Ik schrijf ook graag over mensen die een beetje rommelen in de marge, maar mijn boefjes zijn dommer dan die van hem. Mijn vader is ook meer een plotschrijver, terwijl ik meer op intuïtie werk. Dat is denk ik het belangrijkste verschil. Toen ik vast zat met Dame blanche zei hij af en toe: “Maak dan gewoon even meters, werk je verhaal uit en ga later schaven”. Waarop ik moest uitleggen dat ik dat niet kon omdat ik geen idee had wat de personages wilden…''


Ik heb begrepen dat je nu één boek per jaar gaat publiceren. Wat wil je nu al over jouw volgende thriller delen?
''Nog niets, ik hou er niet van over een boek te praten voordat het af is. Wel kan ik melden dat het, zoals eerder gezegd, een boek zal zijn dat een andere stijl heeft dan de boeken die ik tot nu toe schreef en dat ik er inderdaad naar streef om binnen een jaar klaar te zijn.''


(Bron: Hebban|Crimezone; foto auteur: Didier Cohen)

Intrigerende rol (nieuws, 2015)

MR. BEAN WORDT PIJPROKER MAIGRET

Rowan Atkinson, bekend als de brekebeen Mr. Bean en de even stuntelige geheim agent Johnny English, treedt in de voetsporen van Jules Maigret. Voor ITV speelt hij in twee films de door Georges Simenon bedachte wereldberoemde pijprokende speurder.

Vorig jaar gingen al geruchten dat Rowan Atkinson als Maigret zou terugkeren naar het kleine scherm. De speurder werd overigens in de vroege jaren negentig al vertolkt door Michael Gambon.

De afgelopen decennia concentreerde Atkinson zich vooral op het maken van films, zoals de reeks rond Mr. Bean en Johnny English. De laatste keren dat hij op tv te zien was, was medio jaren negentig in de politiecomedy The Thin Blue Line.

Atkinson is al jaren een fan van Georges Simenons creatie Maigret. ''Ik heb vroeger de detectives van Simenon verslonden. Ik verheug me enorm om zo'n intrigerende rol te spelen.''

De films, Maigret sets a trap en Maigret's Dead Man, spelen zich af in het Parijs van de jaren vijftig van de vorige eeuw. De eerste van de twee uur durende films gaat komende september in productie. Van de boeken van de Waalse schrijver Simenon zijn wereldwijd zo'n 800 miljoen exemplaren verkocht.

(Bron: The Guardian)

Show and tell (nieuws, 2015)

BN'ERS IN DE MISDAAD

Het lijkt een trend te zijn onder BN'ers: een thriller schrijven. We zien spannende boeken verschijnen van niet de eerste de beste (oud-)advocaat, ex-ministers, actrices, een deejay en een tv-presentator. Maar het verschijnsel bestaat al langer. Landgenoten van naam en faam schreven al misdaadromans voordat het begrip BN'er was uitgevonden.

(Door Peter Kuijt)

Heinsbroek op de cover van Riskant Spel

BN'ers in de misdaad. Wellicht gaan uw gedachten nu meteen uit naar die gevallen tv-ster, die ooit het populaire quizprogramma Dinges presenteerde, maar nu achter de tralies in de gevangenis van Antwerpen zijn tijd zit te verbijten, verdacht van de smokkel van 400 kilo cocaïne. Maar die bedoelen we niet. Het gaat hier om de Nederlanders die je wel eens ziet aanschuiven bij bijvoorbeeld De Wereld Draait Door of Pauw met en zonder Witteman en het schrijven van een thriller als jongste wapenfeit op hun curriculum vitae hebben geplaatst.

Alleen al vanwege het feit ze BN'er zijn, krijgen deze auteurs onevenredig veel 'exposure' in de media. Zo kunnen we over een maand of twee zo goed als zeker een optreden verwachten van tv-presentator Beau van Erven Dorens aan de tafel van Matthijs van Nieuwkerk. Dan steekt deze 'tafelheer' een exemplaar in de lucht De methode, zijn eerste thriller, over een acteur die verstrikt raakt in het schemergebied tussen fictie en werkelijkheid. En praat de presentator van SBS-Shownieuws later die avond wel de beelden aan elkaar die zijn gemaakt tijdens de rodeloperparty ter lancering van zijn thriller. Het zou zo maar kunnen.

Wie de laatste maanden al meer dan genoeg airplay heeft gehad, is Herman Heinsbroek. Deze oud-LPF-minister van Economische Zaken die zich in het najaar van 2002 met zijn eigen Bentley voor de Treveszaal liet afzetten, openlijk bekvechtte met collega-bewindsman Eduard Bomhoff en na nog geen drie maanden zijn ontslagbrief schreef, publiceerde in januari van dit jaar de in eigen beheer uitgegeven 'politiek geëngageerde' thriller Riskant spel. Daarin ontvoert een doorgedraaide wereldverbeteraar een mediatycoon en diens dochter. Omdat de meeste thrillers naar zijn mening 'a-politiek' zijn, gunt de nummer 73 van de Quote 500 zich volop de ruimte om zijn politieke visie te ventileren in het boek. Het 'jongehondenkabinet dat het land alleen maar verder in de economische crisis heeft gestort', krijgt er derhalve flink van langs.

Zijn eersteling is niet onopgemerkt gebleven. De ex-bewindsman mocht op audiëntie bij De Wereld Draait Door, zat op de bank bij WNL op Zondag, kreeg interviews op de radio en in de landelijke dagbladen. De Volkskrant reserveerde zelfs pagina's voor hem in het Magazine, waarin hij het thrillermechanisme 'show, don't tell' met veel aplomb failliet verklaarde. Met eigen geld gooide hij er ook nog een tv-commercial tegenaan, hetgeen Saskia Noort verleidde tot een vileine tweet: ''Is het Heinsbroek eigenlijk al gelukt met z'n thriller? Zei hij niet in #vk dat je succes in boekenland kunt kopen?''

Schrijfdocent en auteur Marelle Boersma, wier tiende thriller in de maak is, werd onlangs door Radio 1 uitgenodigd om Riskant spel eens kritisch tegen het licht te houden. Ze zegt daarover: ''Ik heb me daarbij alleen gericht op de schrijftechniek. Heinsbroek kan zeker schrijven, alleen had de redacteur steviger kunnen ingrijpen. Een schrijver moet open staan voor suggesties van een uitgever of redacteur. Misschien was zijn boek veel sterker geweest als het bij een reguliere uitgever was verschenen.''

Free publicity kreeg ook Bram Moszkowicz. De advocaat die vorig jaar van het tableau werd geschrapt, mocht onder anderen met Theo Maassen in 24 uur met... en Jeroen Pauw praten over zijn eerste fictieboek Maffiamaat, een verwijzing naar de benaming die zijn vijand Jort Kelder voor de oud-raadsman in petto had. Maffiamaat verhaalt over de belevenissen van advocaat Benjamin Mendel (let op de initialen) die na 25 jaar zijn baan verliest. Moszkowicz toonde zich in zijn nopjes met een lovende recensie van een van de meest vooraanstaande zuurpruimen onder de critici, Arie Storm. Bovendien vertoefde Maffiamaat een week of vier in de Bestseller 60, een pleister op de wonde voor de jurist die in forse financiële problemen verkeert.

PROFESSIE
Wie even goed doorzoekt, vult al snel een lijstje BN'ers die zich de laatste jaren hebben 'vergrepen' aan een thriller. Zo verscheen in het voorjaar van 2014 Kortsluiting, het debuut van diskjockey Jeroen van Inkel, over een deejay die maar wat graag als misdaadjournalist zou scoren. Actrice Inge Ipenburg leidde in 2011 de jury van de Gouden Strop en raakte daardoor zo enthousiast over het thrillergenre dat ze een spannend verhaal optekende in Het gerecht. Niet onverdienstelijk overigens, want ze bereikte er vorig jaar de derde plaats mee in de verkiezing om de Hebban Crimezone Award voor de beste Nederlandstalige thriller. Presentator Arjen Lubach, nu bejubeld om zijn programma Zondag met Lubach, werd met zijn eerste thriller IV. genomineerd voor de Gouden Strop 2013.

Andere BN'ers en ZGABN'ers (Zo Goed Als Bekende Nederlander) met een of meerdere spannende romans op hun naam zijn onder anderen de pijprokende tv-regisseur Bert van der Veer, acteur Peter Römer, advocaat Geert Jan Alexander Knoops, oud-Kamerlid Boris Dittrich, oud-minister Klaas de Vries, Nieuwsuur-verslaggeefster Dominique van der Heyde (met Annet de Jong vormt ze het schrijfduo Anna Levander), wijnslurper Ilja Gort en voormalig hoofdcommissaris Joop van Riessen.

Marelle Boersma heeft er geen bezwaar tegen dat ook BN'ers in haar vijver een hengeltje uitgooien. ''Het is een prachtig vak, thrillerauteur, dus ik zie niet in waarom de zogeheten Bekende Nederlanders geen thriller mogen publiceren. Sterker nog, als schrijfdocent leid ik anderen op tot auteur. Sommigen zien dat als 'concurrenten opleiden', zelf zie ik dat als de liefde voor het vak overbrengen.''

Collega-auteur René Appel ziet echter liever dat BN'ers niet de pen ter hand nemen. ''Ze zouden zich over het algemeen beter verre kunnen houden van het schrijven van een misdaadroman, vanuit de overweging dat dat ook een professie is en dat ze – een mogelijke uitzondering daargelaten – zelf niet over de benodigde professionele kwaliteiten beschikken.'' Het leidt in zijn ogen tot een zekere vervuiling van het thrillergenre. ''Het gaat ook uit van het misverstand dat iedereen die een verhaaltje kan bedenken ook wel een gedegen thriller kan schrijven. Het doet het image van de Nederlandse thriller bepaald geen goed, maar hetzelfde geldt misschien voor enkele van de tegenwoordig in grote aantallen verschijnende 'literaire thrillers', geschreven door NBN'ers (Niet Bekende Nederlanders).

Dat beroemde thrillerschrijvende landgenoten meer media-aandacht krijgen dan hun onbekende collega's, is volgens Boersma 'inderdaad scheef'. ''Ik denk dat er genoeg thrillerauteurs zijn die een mooi verhaal achter hun boek te vertellen hebben. Wij zijn natuurlijk echte verhalenvertellers, ook al zijn er schrijvers die in een live interview minder goed uit de verf komen. Maar er is ook een keerzijde. Als publiek figuur steek je je hoofd al boven het maaiveld uit, dan kun je natuurlijk ook vreselijk op je bek gaan. Een boek schrijven en uitbrengen is heel kwetsbaar en als dat 'kindje' afgekraakt wordt, doet dat zeer.'' Boersma noemt zichzelf een BBN'er, een Bijna Bekende Nederlander. ''Ik ben er trots op dat ik die status heb bereikt met hard werken en het afleveren van een goed product.''

De aandacht voor BN'ers met een boek stemt wel eens zuur, geeft Appel toe. ''En dan gaat het niet alleen om thrillers; tel maar eens het aantal interviews met Leon Verdonschot, die mij ook vanaf elke reclamezuil in Amsterdam aanstaart. Er is – zoals ik wel eens eerder heb gezegd – niets tegen enige gezonde 'jalousie de métier', maar dit gaat wel wat verder. Een programma als De Wereld Draait Door schenkt volgens mij bijna nooit aandacht aan misdaadauteurs, maar dus wel aan de blaaskaak Herman Heinsbroek als die een thriller heeft geschreven.''

QUIZMASTER
Eigenlijk is het fenomeen thriller schrijvende BN'er van alle tijden. Nederlanders die in hun discipline naam en faam hadden opgebouwd, publiceerden al spannende boeken lang voordat het begrip BN'er door roddelbladen en showbizrubrieken was gelanceerd. Zo was daar Willy Corsari, geboren in 1897, die een studie aan de Toneelschool voltooide, met fenomenen als Jean Louis Pisuisse en Louis Davids optrad, maar sinds eind jaren twintig aan de lopende band misdaadromans op de markt bracht. En Theo Eerdmans, gevierd quizmaster in de beginjaren van de televisie, ging eveneens het spannende genre verkennen. Zo schreef hij de detectives Moord en mooie handel en Telefoon uit Maastricht.

Henk Elsink vergaarde als cabaretier grote bekendheid met conferences als De Bom en De Lift en hits als Harm met het Harpje en Johanna. Eind jaren tachtig was Elsink het theater beu, vertrok naar Mallorca en begon daar als Elsinck thrillers te schrijven. Zijn eerste boek over de vliegramp op Tenerife (1977) kreeg goede kritieken. Andere bekende landgenoten die thrillers produceerden zijn Will Simon (Opsporing Verzocht), oud-Kamerlid Theo Joekes en Aad van den Heuvel (Ook dat nog). Oud-minister en -burgemeester Ed van Thijn gunde zich in 1981 een eenmalig uitstapje naar het thrillergenre. Samen met journalist Peter Brusse schreef hij de zomerthriller De dorpelingen van Innocento. Het idee voor het boek ontstond toen de twee elkaar op een zomerdag tegenkwamen op een terrasje in een Noord-Italiaans bergdorpje. In die jaren recenseerde René Appel nog thrillers voor NRC Handelsblad. ''Bij lezing ontdekte ik al na enkele tientallen pagina's dat ze dat idee (zoals vele ideeën die na inname van alcoholische dranken worden ontwikkeld) beter niet ten uitvoer haddenkunnen brengen.''

Sommige thrillerauteurs hebben door hun werk en andere besognes dermate aan status gewonnen dat zij ook als BN'er worden gezien. Tomas Ross wordt regelmatig voor de camera's gehaald als hij weer eens een complottheorie moet duiden. Gouden Strop-winnaar Roel Janssen wordt vaak ingeschakeld bij het analyseren van de wereldeconomie en mocht laatst een gastrol vervullen in de door hem en Charles den Tex geschreven tv-serie De Fractie. Esther Verhoef, Simone van der Vlugt en Saskia Noort zie je te pas en te onpas opduiken in diverse talkshows. De laatste heeft zelfs bij RTL Late Night een regelmatig terugkerend eentweetje met oud-Playboy-hoofdredacteur Jan Heemskerk, waarin ze Humberto Tan mogen bijpraten over onderwerpen als condoomgebruik en vreemdgaan.

Uiteindelijk is de cirkel dan toch weer rond.

(Bron: Hebban|Crimezone)

Samuel Bjørk - Ik reis alleen (2015)

Nesbø hoeft niet bang te zijn

(Door Remko Meddeler)

Scandinavische thrillers doen het goed in Nederland. Omdat hun kille, ruige en weidse landschappen tot onze verbeelding spreken? Omdat we ons enigszins kunnen vinden in de introverte noorderling die (dus) soms tot extreme wandaden komt? Of gewoon omdat Scandinaviërs goede vertellers zijn? Hoe dan ook, als een Noorse nieuwkomer nadert, wordt er door de uitgever volop vergeleken. Zo is Samuel Bjørks 'Ik reis alleen' ‘voor de liefhebbers van Lars Kepler en Jussi Adler-Olsen’ en moet de prijswinnende Jo Nesbø zelfs ‘oppassen’ om niet van zijn bestsellerstroon te worden gestoten. Zo’n vaart zal het niet lopen, want hoewel Bjørk een knappe verhalenpuzzel op papier zette, keek hij net te veel naar z’n misdaadschrijvende collega’s om verrassend en origineel genoeg te zijn voor een bovengemiddelde score.

In Ik reis alleen wordt de rol van de ietwat gezette, humeurige hoofdspeurder-zonder-veel-autoriteitsgevoel dit keer gespeeld door Holger Munch. Zijn pittige partner is Mia Krüger, die kampt met zowel een flinke depressie als een duister verleden. Samen gaan ze op zoek naar een gestoorde misdadiger die het heeft voorzien op zesjarige meisjes door ze her en der in de omgeving van Oslo met poppenkleren aan in bomen op te hangen. De zaak komt benauwend dichtbij als de kleindochter van Munch verdwijnt. En natuurlijk komt ook dat duistere verleden van Krüger van pas voor een boeiende want persoonlijke draai in het verhaal.

Dingen die ‘van pas komen’, die moet je op z’n minst goed verstoppen in een thriller. Dat is Samuel Bjørk lang niet overal gelukt. Natuurlijk krijgt de agente die in het begin haar einde voelt naderen, nog een moeilijke zaak op te lossen. Uiteraard haalt de zojuist geïntroduceerde computernerd dat belangrijke, maar onfortuinlijk gewiste bestand terug. En dat zowel Munchs kleindochter als moeder in alle naargeestigheid betrokken wordt, zie je al vroeg aankomen. Het is knap van de soms wat uitleggerige Bjørk dat hij veel van de talloze verhaallijnen en -lijntjes uiteindelijk netjes aan elkaar weet te knopen, maar hier en daar had er best een kunnen sneuvelen. Dan had hij ruimte gehad voor meer van die mooie, overtuigende passages over de innerlijke strijd van Mia, de gekte in het hoofd van de moordenaar en de paniekerige verwondering van een zesjarige in een afgesloten ruimte. Nu is Ik reis alleen een boek geworden dat vermaakt, maar net te veel is zoals andere scandi-thrillers waren. Daar hoeft Nesbø dus niet bang voor te zijn.

Samuel Bjørk - Ik reis alleen. Vertaling: Renee Vink. Uitgeverij Luitingh-Sijthoff, 400 pag., € 16,99. ISBN: 978 90 2456 555 9.

Naar een nieuw hoogtepunt (nieuws, 20150

BRITTEN LENEN LIEVER 'INFERNO' DAN 'FIFTY SHADES'

De bioscopen die 'Fifty Shades' vertonen, mogen dan stijf uitverkocht zijn en de verkoop van E.L. James' roman stijgt opnieuw naar een hoogtepunt, de Britse lezer heeft genoeg van dit verhaal vol tape en tepelklemmen. Die leent liever 'Inferno' van Dan Brown uit de bibliotheek.

In de top honderd van meest uitgeleende boeken in 2014 door Britse bibliotheken komt 'Fifty Shades of Grey' niet meer voor. Voor het verhaal over een rijke man die een studente laat kennis maken met zijn sadomasochistische levensstijl, legden vorig jaar 'maar' 29.827 leden hun bibliotheekpasje op de balie. Een jaar eerder was de roman van E.L. James nog goed voor meer dan 75.000 uitleningen, goed voor een derde plek op de ranglijst. Een en ander blijkt uit cijfers van Public Lending Right (PLR), die het aantal uitleningen van bibliotheken in Groot-Brittannië registreert.

De boekenleners in het Verenigd Koninkrijk hadden meer interesse in romans vol moord, misdaad en samenzweringen. Bovenaan de top 100 staat 'Inferno' van Dan Brown. In de top tien staan verder thrillers van Lee Child, Harlan Coben, James Patterson en Mark Billingham. Slechts twee titels zijn geen thrillers, maar kinderboeken van de Amerikaanse schrijver Jeff Kinney.

Dertien van James Pattersons boeken staan in de top 100 van meest uitgeleende boeken. De nieuwe cijfers maken van de Amerikaanse bestsellerfabrikant James Patterson voor de achtste keer op rij 'de meest uitgeleende auteur' in Groot-Brittannië. Thrillerauteurs M.C. Beaton en Lee Child staan respectievelijk op plaats 5 en 9, romanschrijfster Nora Roberts op 8. De overige plaatsen in deze top tien worden ingenomen door kinderboekenschrijvers.

PLR maakt deze maand in totaal zes miljoen Britse pond (ruim 8 miljoen euro) aan uitleengelden over naar 22.053 auteurs. Per uitlening krijgen zij omgerekend acht eurocent.

De top tien van meest uitgeleende titels in Britse bibliotheken:

1. Dan Brown - Inferno
2. Lee Child - Ga nooit terug
3. Lee Child - Achtervolging
4. Jeff Kinney - Het leven van een loser
5. James Patterson & Michael White - Private Down Under
6. Jeff Kinney - Het leven van een loser, vette pech
7. Harlan Coben - Zes jaar
8. James Patterson - Second Honeymoon
9. James Patterson & David Ellis - Minnares
10. Mark Billingham - Stervensuur

Waarachtige romancier (nieuws, 2015)

NEERDALEN IN DE WAANZIN

Uitgeverij De Bezige Bij heeft een 'tweede worp' gedaan met de beste misdaadromans en meest aangrijpende psychologische romans van grootmeester Georges Simenon. Vorig jaar verschenen al vier heruitgaven van Simenons boeken, vorige week kwamen opnieuw vier romans van zijn hand uit.

De Waalse schrijver Georges Simenon (1903–1989) werd bij het grote publiek vooral bekend als de schrijver van 75 detectiveromans en 28 korte verhalen over commissaris Jules Maigret. Maar Simenon excelleerde ook in zijn talloze romans. Van zijn boeken zijn wereldwijd meer dan 800 miljoen exemplaren verkocht. Niet alleen zijn lezers liepen met hem weg, Simenon werd ook bewonderd door zijn collega's. Zo schreef André Gide, die een diepgravende studie van Simenons werk maakte: ''Simenon is een geniaal romanschrijver en de meest waarachtige romancier uit de hedendaagse literatuur.''

De herlancering van Simenons werk maakt deel uit van een internationale herlancering in 23 landen. In september 2014 was het een kwart eeuw geleden dat Georges Simenon overleed.

De tweede worp (donderdag 12 februari verschenen) bestaat uit de 'romans durs' 'Brief aan mijn rechter' en 'De burgemeester van Veurne' en twee misdaadromans over commissaris Maigret: 'De gele hond' en 'Het lijk bij de sluis'.

In 'Brief aan mijn rechter' toont Simenon een man die met logische stappen neerdaalt in de waanzin. Charles Alavoine is veroordeeld voor de moord op zijn minnares Martine, maar niet met voorbedachten rade. In een lang schrijven probeert hij zijn rechter ervan te overtuigen dat hij wel degelijk motieven had voor zijn misdaad, sterker nog: dat hij de moord louter uit liefde heeft gepleegd.

In 'De burgemeester van Veurne' schetst Simenon een portret van burgemeester en sigarenfabrikant Joris 'de Baas' Terlinck, een man die zodanig gevreesd wordt dat hij niemand nog zijn naaste kan noemen. Simenon brengt met sardonisch genoegen de hyprociete dorpsbourgeoisie in beeld die verwikkeld is in machtsspelletjes.

In de Maigret-roman 'De gele hond' moet commissaris Maigret in een kleine havenstad in korte tijd een reeks moorden op een groep vrienden oplossen, teneinde nieuwe doden te voorkomen.

In 'Het lijk bij de sluis' wordt het lichaam van een chic geklede vrouw gevonden bij een sluis. Zij is gewurgd. Commissaris Maigret begeeft zich van boot naar boot om zijn onderzoek te voeren en stuit daarbij op heel wat verdacht gedrag. Maar ook de overledene blijkt grote geheimen te hebben gekoesterd.

In mei 2015 verschijnen 'De dood van Belle', 'De pluchen beer', 'De zaak-Saint-Fiacre' (Maigret) en 'Maigret en zijn dode'. Eerder zijn 'De blauwe kamer', 'De Premier', 'Een misdaad in Holland' (Maigret) en 'De danseres van le Gai-Moulin' (Maigret) opnieuw uitgebracht.