15 juli 2017

Vinger aan de Strop (nieuws, 2017)

Het was óf bekendmaking bij RTL óf de prijs per post laten bezorgen


Een alternatief voor de uitreiking van de Gouden Strop bij RTL Late Night was er niet. Het was kiezen voor de bekendmaking in het programma van Humberto Tan of de prijs per post bij de winnaar thuis laten bezorgen. Dat schrijft voorzitter Peter Römer in een brief aan de leden van het Genootschap van Nederlandse Misdaadauteurs.

Na de uitreiking van de Gouden Strop op 8 juni, die in het RTL-programma nog geen tien minuten in beslag nam, is er onder de leden, en ook onder niet-leden, commotie ontstaan over de wijze waarop de uitreiking plaatsvond. Er werd gesproken van een tenenkrommende uitzending en de vraag werd gesteld of dit nu echt niet anders kon. Bestsellerschrijfster Saskia Noort kondigde van de weeromstuit aan een eigen thrillerprijs in het leven te roepen.

Peter Römer stelt dat 'de uitzending niet het pareltje is geworden dat ons allen voor ogen stond. In de voorbereiding is niet alles zo verlopen als wij hadden gehoopt.' Maar het bestuur van het GNM werd nu eenmaal voor een voldongen feit gesteld, aldus de voorzitter. 'Begin dit jaar werd het nieuwe bestuur geconfronteerd met het feit dat er bij de CPNB geen geld meer was voor een Avond van het Spannende Boek. Nadat de vorige twee edities al in afgeslankte vorm hadden plaatsgevonden (geen grote feesten meer met pers en publiek in de Melkweg of Felix Meritis) was het geld nu op.'

De organisatie en uitreiking van de Gouden Strop én de Schaduwprijs voor debutanten is sinds begin 2012 in handen van de CPNB.  'De Gouden Strop en de Schaduwprijs zijn al jaren kind aan huis bij de CPNB en we zijn dan ook enorm blij deze mooie prijzen in onze familie te mogen verwelkomen', zei CPNB-directeur Eppo van Nispen tot Sevenaer destijds in een verklaring. 'Dit is de volgende logische stap in een steeds inniger wordende samenwerking', meldde Willem Asman, toenmalig voorzitter van het GNM.

Niet lang daarna paste de CPNB het reglement zodanig aan dat uitgevers die boeken wilden aanmelden voor de thrillerprijzen per titel 160 euro moesten ophoesten. Bovendien werd de uitgever van het winnende boek verplicht 1.600 euro af te dragen voor promotie. De CPNB was vijf jaar geleden zo'n 30.000 euro kwijt aan de prijzen, de vergoedingen voor de juryleden, het secretariaat en overige kosten. Het is niet bekend wat de Strop en de Schaduwprijs dit jaar hebben gekost.

Het nieuwe reglement leidde al snel tot gênante situaties bij vooral de kleinere uitgevers, bleek bij navraag. Elke euro is er een, dus bekeken de uitgevers welke thrillers volgens hen de meeste kans op de shortlist maakten. Zij gingen als het ware op de stoel van de jury zitten. Zo vielen chicklitachtige thrillers af bij de ene uitgever, terwijl de andere uitgever niet eens durfde te melden welke boeken wel ingezonden waren uit angst 'afgevallen' auteurs tegen het hoofd te stoten. Grote uitgeefhuizen meldden daarentegen 'zonder enige terughoudendheid' thrillers te hebben aangemeld. Of dat in de editie van 2017 ook het geval was, is niet duidelijk. De CPNB weigerde de groslijst van alle ingezonden boeken vrij te geven.

Volgens Römer is het aan het eigen initiatief van het GNM te danken dat de uitreiking op televisie plaatsvond. 'Een initiatief dat overigens van harte door de CPNB werd ondersteund. (...) Het alternatief was geweest dat wij de prijzen per post bij de prijswinnaars thuis hadden moeten laten bezorgen.' Wat de financiële overwegingen van de boekpromotor waren om geen Avond van het Spannende Boek meer te organiseren, laat Römer graag aan de CPNB over. 'Daar gaan wij nu eenmaal niet over.'

De GNM-voorzitter stelt dat het de bedoeling van het bestuur is om 'op dit pad' voort te gaan. 'In gesprek gaan met de CPNB en RTL om lering te trekken uit de afgelopen uitzending en te kijken of we dit bij een eventuele volgende editie niet wat anders en aansprekender kunnen aanpakken.'

Het genootschap zal ook de zoektocht naar een geschikte sponsor 'met nieuwe energie ter hand nemen' en verzoekt de leden zich hierover uit te spreken. 'In de reacties na de bewuste uitzending werden de leden (door leden) opgeroepen om te komen met suggesties. Een oproep die wij van harte ondersteunen. Kom met plannen en ideeën, val ons vooral lastig met nieuwe initiatieven. Denk met ons mee.' Thrillerauteur Jacob Vis had al op eigen initiatief een notitie met voorstellen en ideeën voor een nieuwe opzet van de Gouden Strop naar het bestuur gemaild. Die notitie ontbrak bij de brief van het GNM-bestuur aan de leden.

13 juli 2017

Wordt verwacht 410 (nieuws, 2017)

De harpoenier heeft het gedaan


'Betoverend en angstaanjagend goed', schreef de New York Times. 'Een uitzonderlijk boek. Afwisselend hilarisch, choquerend, opwindend en provocatief', oordeelde The Independent. En schrijfster Hilary Mantel kwam bijkans loftuitingen te kort: 'Briljant en verslavend. Een tour de force van vaart en spanning, en een fantastische weergave van een lang verloren tijd.'

De kranten en de schrijfster bejubelden Het Noordwater van de Britse schrijver Ian McGuire. De Nederlandse vertaling van The North Water verschijnt op 21 september bij uitgeverij Cargo.

Het Noordwater is een avonturenroman voor lezers met zeebenen. Het is 1859: Patrick Sumner moet na zijn oneervolle ontslag uit het leger ten einde raad een positie als scheepsarts accepteren aan boord van een walvisvaarder die op weg is naar de poolcirkel. Het is laat in het jaar, en terwijl donker en kou op zee genadeloos toenemen, wordt het zwaar verminkte lichaam van een scheepsjongen gevonden.

Sumner gaat op onderzoek uit, en komt op het spoor van Henry Drax: harpoenier, moordenaar, monster. Op zoek naar bewijs om Drax op te sluiten, gebeurt het ondenkbare: het schip loopt vast in het ijs en zinkt. Terwijl de doodsbange en wanhopige bemanning tijdens de barre, oneindige nacht probeert te overleven, weet Sumner dat er zich in hun midden een meedogenloze moordenaar schuilhoudt.

Ian McGuire werkt als universitair docent in Manchester en schreef eerder korte verhalen en een roman. Het Noordwater, dat genomineerd werd voor de Man Booker Prize 2016, wordt door de BBC bewerkt tot een zesdelige televisieserie.

Foto auteur: Paul Wolfgang Webster

12 juli 2017

Toon en stijl (nieuws, 2017)

Annejet van der Zijl verkent 'de spannende literatuur'


Schijfster Annejet van der Zijl is bekend van haar historische en literaire non-fictie. Haar boeken, waaronder Sonny Boy, De Amerikaanse prinses en Anna werden stuk voor stuk bestsellers. Nu stort Van der Zijl zich ook op fictie.

Annejet van der Zijl en haar partner Jo Simons zijn een meerjarige samenwerking aangegaan met uitgeverij Hollands Diep. Simons en Van der Zijl werken al geruime tijd aan de opzet van een reeks romans. Het eerste deel daarvan verschijnt in februari 2018. Het zal voor het eerst zijn dat Van der Zijl het genre van de literaire fictie beoefent.

Qua inhoud, toon en stijl zal de nieuwe reeks zich duidelijk onderscheiden van de rest van het oeuvre van Van der Zijl, belooft Hollands Diep. Zij schrijft de serie samen met journalist en publicist Jo Simons, die haar ook terzijde stond bij de totstandkoming van haar historische werk. 'Samen beogen zij een nieuwe, interessante stem aan het genre van de spannende literatuur toe te voegen', aldus de uitgeverij.

Als auteur van historische en literaire non fictie blijft Van der Zijl verbonden aan Uitgeverij Querido.

11 juli 2017

Eva Keuris - Over het spoor (2017)

Indrukwekkend debuut over moord op tienjarige Jordi


(Door Peter Kuijt)

Drie pubers – Ingmar, Remi en Julian - worden in de zomer van 2008 opgepakt en veroordeeld voor de moord op de tienjarige Jordi de Wit. Zijn levenloze lichaam werd aangetroffen in het riet van hun vijver in een natuurgebied tussen Hilversum en Bussum.

Na hun gevangenisstraf besluit ghostwriter Stella Lammers het relaas van rijkeluiszoon Ingmar op te tekenen. Deze ziet er een kans op rehabilitatie in.

Zonder overbodige tierelantijnen vertelt debutante Eva Keuris in Over het spoor het verhaal in de ik-vorm. Geen gesmijt met emoties, zoals in literaire thrillers te doen gebruikelijk is. Aan de soepel lopende dialogen kun je aflezen dat ze voldoende ervaring heeft opgedaan als schrijver voor soaps, dramaseries en speelfilms. Over het spoor leest bijkans als een journalistiek verslag, met een reeks onverwachte ommezwaaien in de finale. Dit smaakt naar meer.

Eva Keuris - Over het spoor. Uitgeverij Prometheus, 272 pag.

Deze recensie verscheen eerder - in een nóg kortere versie - in het AD

Roel Janssen - Alles verloren (2017)

Actuele thriller over migrantencrisis


(Door Peter Kuijt)

Tessa Insinger, heldin met zeebenen uit de met een Gouden Strop bekroonde De tiende vrouw, duikt weer op in de nieuwste thriller van Roel Janssen, Alles verloren (Cargo, € 19,99). Met fotograaf Mortimer zeilt ze langs Griekse en Turkse eilanden voor een reportage over vluchtelingen uit het Midden-Oosten die naar een veilig Europa willen.

Ze redden het Syrische meisje Soumaya uit zee, zij is de enige overlevende van een groep vluchtelingen die per rubberboot naar Griekenland wilde vluchten. De foto die Mortimer van haar maakt, wordt net zo iconisch als die van het wereldberoemde 'Afghaanse meisje met de groene ogen'. Tessa en Mortimer trekken zich het lot aan van het meisje en gaan op zoek naar haar ouders die in Turkije zijn achtergebleven. Ondertussen stuiten ze op een ‘Brussels’ complot die een uiterst cynische oplossing van het migrantenvraagstuk hebben bedacht.

Janssen schrijft wat stijfjes over seks en wil - journalisten eigen - soms heel veel uitleggen. Deze doordachte politieke thriller krijgt gaandeweg echter de wind volop in de rug en koerst af op een onverwachte finale.

Roel Janssen - Alles verloren, uitgeverij Cargo, 320 pag.

Deze recensie stond eerder - in een verkorte versie - in het AD.

10 juli 2017

Te prematuur (nieuws, 2017)

Schimmig gedoe rond Gouden Strop


De uitreiking van de Gouden Strop was een feest, liet de CPNB vorige week desgevraagd weten. Maar die conclusie wordt niet overal gedeeld. Schrijvers die de bekendmaking bij RTL Late Night een aanfluiting vonden, werken achter de schermen aan een nieuwe opzet van de Strop. En bestsellerauteur Saskia Noort wil zelfs een geheel nieuwe thrillerprijs in het leven roepen. Een tussenstand.  

(Door Peter Kuijt)

Woordvoerder Job Jan Altena van de Stichting CPNB is er, een maand na het bekronen van Felix Weber als winnaar van de Gouden Strop, glashelder over. 'Wij zijn nog steeds blij met de uitreiking bij RTL Late Night. De CPNB wil lezen bevorderen en boekverkoop vergroten. De uitreiking bij RTL Late Night, dat een groot en breed publiek bereikt, sluit daar perfect bij aan.'

Ruim 640.000 mensen bekeken volgens cijfers van de Stichting Kijk- en Luisteronderzoek op 8 juni de uitzending van RTL Late Night waarin de winnaar van Nederlands belangrijkste thrillerprijs werd gehuldigd. De plechtigheid was in krap tien minuten voorbij. De genomineerde boeken werden genoemd, de kijkers zagen vijf kandidaten voor de prijs op de eerste rij zitten, waarna juryvoorzitter Anniko van Santen de verlossende woorden sprak. Daarna volgde de overhandiging van de cheque aan Gauke Andriesse die nog mocht uitleggen waar zijn pseudoniem Felix Weber vandaan kwam. En daarmee was het gebeurd.

Een aanfluiting, vond een aantal schrijvers. De uitreiking ontbeerde elke vorm van allure, oordeelde schrijfster Loes den Hollander die de volgende dag meteen in de pen klom en bij het Genootschap van Nederlandstalige Misdaadauteurs haar gal spuwde. 'Er is positief gereageerd op mijn opmerkingen door voorzitter Peter Römer en de secretaris', aldus Den Hollander, die wist te melden dat ook collega-auteur Jacob Vis niet had stilgezeten. Hij stuurde het GNM een notitie met ideeën en voorstellen voor een nieuwe opzet van de prijs.

Die notitie van Vis is afgelopen vrijdag tijdens een vergadering van het bestuur van het GNM besproken. Wat er precies in staat, wil de met de Diamanten Kogel bekroonde auteur uit Kampen (nog) niet vrijgeven. Wel laat hij weten: 'Ik heb een gemotiveerde aanbeveling gedaan voor een compleet nieuwe en betaalbare opzet. Het doel is de Strop weer de plaats te geven die hij verdient: als
algemeen gerespecteerde genreprijs voor Nederlandstalige misdaadliteratuur aan beide zijden van de grens.'

Dan maar opheldering gezocht bij voorzitter Charles den Tex van de Stichting Gouden Strop en GNM-voorzitter Peter Römer. Maar ook zij hullen zich tot dusver in nevelen, zoals het goede thrillerschrijvers betaamt. Den Tex meldt: 'Natuurlijk zijn we nog steeds blij dat de uitreiking bij RTL Late Night was, het was een bijzonder goeie oplossing van een acuut probleem. Toch was de kritiek op zijn plaats. Of er meer allure komt, dat weet ik niet, dat hangt er vanaf wat je er onder verstaat (Amstel Hotel?). Sommige vormen van allure lijken wel leuk maar zou ik voor de Gouden Strop niet direct opzoeken. Dus daar moeten we het nog over hebben.' En voorzitter Römer stelt: 'Je zult begrijpen dat ik mij niet uit lafheid buiten de discussie heb gehouden, maar ik vind dat ik mij als voorzitter van het GNM terughoudend behoor op te stellen.' Römer beloofde wel met een reactie te komen als het bestuur de situatie had besproken.

Voorzichtig bezig

Heel geheimzinnig doet schrijver Tomas Ross, drievoudig winnaar van de Gouden Strop. Hij roept al sinds jaar en dag dat de prijs zijn langste tijd heeft gehad. In een bijdrage op De Spanningsblog schreef hij vorige maand: 'De enige manier die ik zie is dat ondanks de sombere tijden de grote uitgevers in het genre, net als toen we begonnen, de handen ineen slaan, samen met de CPNB, samen met de boekhandel om werkelijk promotie en aandacht aan onze auteurs en hun boeken te geven, al is het maar die paar weken.' Nu laat Ross weten: 'We zijn voorzichtig bezig. Wie 'we' zijn en hoe dan houd ik nog voor me, allemaal nog veel te prematuur.'

En hoe ver is Saskia Noort gevorderd met de oprichting van een nieuwe thrillerprijs? Zij mailt dat zij 'zo spoedig mogelijk' in overleg gaat met haar nieuwe uitgever Overamstel 'en alle schrijvers die zich solidair hebben verklaard'. Ze heeft heel veel positieve reacties gekregen van lezers, schrijver én uitgevers. 'Het is te bizar dat de smaak van het publiek, de VN-thrillergids en de jury van de Gouden Strop zo uiteenloopt.'

Noort laat verder weten van de jury van de nieuwe prijs deel te willen uitmaken aangezien haar volgende boek geen thriller maar een roman is. 'Sowieso gaat de jury bestaan uit mannen én vrouwen.' Overigens zaten er dit jaar in de jury van de Gouden Strop vier vrouwen en één man. De jury van edities 2016 en 2015 telde drie vrouwen en twee mannen, die van 2014 twee vrouwen en drie mannen.

UPDATE 11 JULI:  GNM-voorzitter Peter Römer meldt dat alle leden van het genootschap een brief krijgen waarin uitleg wordt gegeven over de totstandkoming van de uitreiking van de Gouden Strop. Het genootschap had geen invloed op het besluit van de Stichting CPNB om geen Avond van het Spannende Boek meer te organiseren. 'Het noopte ons te zoeken naar andere wegen om de prijs uit te reiken. RTL Late Night vonden wij een prachtig alternatief (al was er dan geen auteursfeestje aan
verbonden). Dat er wel iets op de uitzending valt af te dingen is evident, aan de andere kant is het lastig om het iedereen naar de zin te maken. Wij zagen, en zien, deze uitreiking als een eerste, nieuwe stap.'

Het bestuur ondersteunt de oproep  aan de leden van het GNM om met ideeën en initiatieven te komen aangaande de Gouden Strop. 'Wij gaan graag, zoals het hoort, op positieve wijze met de leden in discussie.'