04 juli 2011

Gesignaleerd 45 (nieuws, 2011)

vers van het mes!

PETROS MARKARIS - HET LATE JOURNAAL

Bij uitgeverij A.W. Bruna verschijnt maandag 11 juli de thriller 'Het late journaal' van Petros Markaris. Het gaat om het eerste deel van een serie met commissaris Kostas Charitos in de hoofdrol.

Wanneer politiecommissaris Kostas Charitos op een avond naar een televisiestudio wordt geroepen, waar de onderzoeksjournaliste Janna Karajorgi vlak voordat ze in het late journaal een sensationele onthulling zou doen is vermoord, aarzelt hij geen moment. Janna Karajorgi wilde live in de uitzending vertellen dat eerder die dag een jong Albanees echtpaar werd neergestoken in een armoedig huis in Athene en dat de politie nog naarstig op zoek is naar hun verdwenen kind. Dat van die steekmoord klopt – vrijwel meteen erna rekende de politie een andere Albanees in, die bekende het echtpaar vermoord te hebben – maar noch deze verdachte noch de politie wist van het bestaan van een kind. Hoe zit dat? En wie vermoordde Janna Karajorgi?

Petros Markaris groeide op in Turkije als de zoon van een Griekse moeder en een Armeense vader. Behalve politieromans schrijft hij ook opiniestukken en scenario's voor film en televisie. Hij woont in Athene.

Petros Markaris - Het late journaal. Uitgeverij A.W. Bruna, 312 pag., € 19,95. ISBN 978 90 229 9596 9

Maffia en loverboys (nieuws, 2011)

OMZETSTIJGING IN MAAND VAN HET SPANNENDE BOEK

De 23ste editie van Juni - Maand van het Spannende Boek heeft voor positieve omzetcijfers gezorgd in de boekhandel. Dat meldt de Stichting CPNB.

Uit onderzoek van GfK Retail & Technology blijkt dat de boekhandel 6,6% meer omzet aan Nederlandstalige boeken heeft gehaald dan vorig jaar. In verkochte aantallen is er sprake van een stijging van 6,2%, volgens de CPNB een lichtpunt als we naar de ontwikkeling van de omzet in 2011 kijken. Ook bij de openbare bibliotheek blijft het spannende boek de uitleenranglijsten aanvoeren.

Het marktaandeel van spannende boeken lag dit jaar rond de 10 procent van de totale in Nederland behaalde algemene boekenomzet (fictie, non-fictie en kinderboeken). Aan het begin van de actiemaand schoot dit percentage omhoog naar 17%. Het best verkochte spannende boek tijdens de maand was 'Blauwe Maandag' van Nicci French. De Bestseller 60 bevatte gedurende de maand 50% spannende boeken. Bij de openbare bibliotheek was dit beeld niet anders. Ook hier was het spannende boek de hoofdmoot van de uitleningen. Boekhandels die niet deelnemen aan de campagne blijken beduidend minder omzet te hebben behaald, meldt de CPNB.

Andere bestsellers waren 'Bella Italia' van Suzanne Vermeer, pseudoniem van de in juni overleden Paul Goeken, David Baldacci's 'De zesde man' en 'Dossier 64' van Jussi Adler-Olsen. Het tegenvallende geschenkboek 'Versluiering' van het Italiaanse duo Monaldi & Sorti werd in een oplage van 846.000 exemplaren over het land verspreid; daarnaast werd het e-book zo'n 10.000 keer gedownload. Hun boek 'Imprimatur' (2002) kwam opnieuw binnen in de top 60. 'Stille getuigen. Sporen van misdaad in 25 verhalen' heeft de gehele maand in de bovenste helft van de Bestseller 60 gestaan, met #20 als hoogste positie. Deze maand maakt de CPNB bekend welke auteur het geschenkboek voor de maand van het Spannend Boek 2012 zal schrijven.

De afgelopen drie jaar verschenen er jaarlijks zo'n 250 Nederlandstalige misdaadromans. In totaal zijn er ongeveer 450 Nederlandstalige misdaadauteurs, onder wie zo'n 100 Vlamingen. 65% van de auteurs is man en 35% vrouw. Zij schreven de laatste 10 jaar circa 2000 spannende boeken. Trends: meer en meer vrouwelijke rechercheurs, meer Amsterdamse misdaadromans, loverboys, grote criminaliteit (maffia) en meer psychologische thrillers.

(Bron: Genootschap van Nederlandstalige Misdaadauteurs)

Ach ja, vroeger (achtergrond, 2011)

EEN PISTOOL EN REUMATISCHE ARTRITIS

De protagonisten van de hedendaagse thrillerschrijvers hebben naast schurken en slechteriken van diverse pluimage nog met een andere vijand af te rekenen: ouderdom. Sommige schrijvers gooien er een verjongingskuur voor hun helden tegenaan. De Wall Street Journal ging op onderzoek uit.

J.A. Jance
Toen hij in 1985 voor het eerst opdook in een thriller van J.A. Jance, was inspecteur Beaumont een onstuimige man van 42 jaar oud, die jacht maakte op een seriemoordenaar. Twintig boeken later is de speurder van de moordbrigade in Seattle een nukkige en verweerde grootvader van twee kinderen. Hij zit nog steeds achter moordenaars aan, maar het wordt steeds lastiger. Beaumont is toe aan een nieuwe knie en hij slikt constant Aleve om de pijn te verlichten. Hij heeft moeite een ladder af te dalen nadat hij bewijs van een heg heeft veilig gesteld. Wanneer hij een vluchtende verdachte dreigt hem in de boeien te slaan, zegt de crimineel: 'Wie breng je daarvoor mee?' Beaumonts partner holt achter de verdachte aan, Beaumont achtervolgt in zijn Mercedes. ,,Het is een hel, ouder worden'', klaagt hij in 'Betrayal of Trust', de nieuwste Beaumont-thriller.

Tegenover de Wall Street Journal verklaart J.A. Jance dat als zij van tevoren had geweten dat Beaumont zeker 26 jaar zou voortleven, dan zou zij hem niet gedurende de reeks ouder hebben laten worden. Nu, met 5,5 miljoen verkochte exemplaren en een grote schare Beaumont-fans is het lastig om die keuzes van vroeger weer ongedaan te maken.

Beaumont is inmiddels de pensioengerechtigde leeftijd gepasseerd, maar hij is niet de enige oude speurder. Er zijn meer geriatische misdaadbestrijders die kampen met krakende gewrichten, doofheid en slecht zicht.

Harry Bosch, de beroemde inspecteur uit Los Angeles en een creatie van Michael Connelly, heeft de afgelopen negentien jaar een rol gespeeld in 16 thrillers. In de thriller 'The Drop', die komend najaar verschijnt, bereikt Bosch de leeftijd van zestig jaar. Matthew Scudder, een ex-politieman met alcoholproblemen, heeft al met moordenaars en dieven te maken, sinds schrijver Lawrence Block hem in 1976 aan het lezerspubliek voorstelde. ,,De arme ziel is nu 72'', zegt de 73-jarige Block.

James Lee Burke
De helden van veteraan James Lee Burke zijn nog ouder. In 'The Glass Rainbow', Burkes thriller uit 2010, is inspecteur Dave Robicheaux een 73-jarige Benidorm Bastard, die dagelijks nog 50 push-ups en honderd buikspieroefeningen in de achtertuin doet. Hij is nog een jonkie vergeleken met Burkes andere creatie, sheriff HackBerry Holland uit Texas, die voor het eerst van zich liet lezen in 1971. In 'Feast Day of Fools', dat in september verschijnt, wordt de sherif omschreven als een weduwnaar van 1,95 meter. Hij is rond de tachtig, draagt zijn kenmerkende Stetson en een .45 revolver, en maakt criminelen nog steeds het leven zuur.

Burke, die zo'n twintig miljoen boeken verkocht, stelt dat hij uit een soort artistiek principe zijn karakters ouder laat worden. ,,Het zou esthetisch oneerlijk zijn om dat niet te doen'', zegt de 74-jarige Burke. ,,Je zou het spel verknoeien.''

Sommige schrijvers laten de tijd wat langzamer verstrijken. Patricia Cornwell, die al meer dan twee decennia over patholoog-anatoom Kay Scarpetta schrijft, zegt dat zij besloot om haar heldin niet ouder te laten worden, toen zowel zij als Scarpetta vijf jaar geleden vijftig werd. ,,Mensen willen niet over haar lezen als zij tachtig is'', aldus Cornwell.

Lee Child
Thrillerschrijver Lee Child liet zijn laconieke held Jack Reacher in de eerste boeken plichtsgetrouw ouder worden. Toen besefte hij dat Reacher snel te oud zou worden om zich uit een kamer vol schurken te knokken. Child zette daarop de tijd stil. ,,Ik ga zelfs zijn leeftijd iets naar beneden brengen en probeer de lezer te overtuigen dat Reacher ergens halverwege de veertig is.''

Sue Grafton, auteur van de alfabetreeks, ontwikkelde haar eigen fictieve tijdschema, waardoor haar privédetective Kinsey Millhone er 2,5 boeken over doet om een jaar ouder te worden. Als gevolg daarvan is Millhone rond de veertig, als de serie, die in 1982 startte, eindigt. ,,Je zult niet meemaken dat Millhone de menopauze ingaat'', aldus Grafton (71), wier 22ste boek, 'V is for Vengeance', in november verschijnt.

John Sandford
Bestsellerauteur John Sandford laat weten dat hij zich had voorgenomen om een einde te maken aan de 'Prey'-reeks door zijn speurder Lucas Davenport uit Minnesota om zeep te brengen. Zijn redacteur Neil Nyren waarschuwde hem dat zijn eerdere boeken helemaal niet meer zouden verkopen. Sandford is nu door zijn eigen serie, waarin al 21 boeken zijn verschenen, in de val gelopen. Hij wil liever sciencefiction of non-fictie schrijven, maar zijn lezers willen Davenport. ,,Er is zoveel geld mee gemoeid, dat het moeilijk is om ermee op te houden, hoewel dat wel de juiste beslissing zou zijn'', aldus Davenport.

Sandford heeft eveneens de tijd vertraagd. Davenport wordt per jaar maar twee of drie maanden ouder. Maar na 22 jaar nadert Davenport wel het moment dat hij Abraham ziet. In zijn nieuwe thriller 'Buried Prey' laat Sandford zijn protagonist terugblikken op zijn jaren als jonge agent. ,,Het stelde me in de gelegenheid om wat seks in het boek te stoppen'', aldus Sandford.

Toen de Britse schrijver Mark Billingham tien jaar geleden zijn serie over de Londense inspecteur Tom Thorne begon, liet hij het karakter een jaar ouder zijn dan hij zelf, 41 jaar. ,,Dat was mijn eerste fout'', zegt Billingham. ,,Als ik opnieuw zou mogen beginnen, zou ik Thorne tien jaar jonger laten zijn.'' Billingham heeft voor Thorne de tijd nu stopgezet. Maar de speurder ondervindt wel last van het ouder worden. In Bloodline moet Thorne het bekopen tijdens een achtervolgingsscène. Hij voelt zich bezweet en is buiten adem. En hij heeft het gevoel alsof er achter zijn knie iets is afgescheurd.

Ian Rankin 
Het naderende pensioen is een beladen issue geworden voor schrijvers, uitgevers en liefhebbers van langlopende detectiveseries. De Schotse bestsellerauteur Ian Rankin liep tegen een muur van protesten op, toen hij aankondigde dat zijn knorrige inspecteur John Rebus met pensioen zou gaan in 2007. Het boek 'Exit Music' werd Rebus' zwanenzang.

Maar fans smeekten om meer Rebus. Zelfs politici bemoeiden zich ermee. Het Schotse parlementslid Helen Eadie vroeg de justitieminister voor de grap om de pensioenleeftijd voor politiemensen te verhogen naar 65, zodat Rebus nog een paar jaar kon meegaan. Dat leidde weer tot protesten uit het korps. ,,Ik kreeg mails van agenten, die niet nog eens vijf jaar langer wilden werken'', aldus Rankin. Maar misschien komt Rebus ooit terug. ,,Er is een team dat oude zaken onderzoekt. Dat zou wellicht een ingang voor Rebus kunnen zijn.''

De Britse schrijfster Ruth Rendell haalde twee jaar geleden de voorpagina's in haar land, toen zij aankondigde dat ze na 45 jaar en 22 boeken genoeg had van hoofdinspecteur Reginald Wexford. Maar in augustus keert Wexford terug, in 'The Vault'. De gepensioneerde inspecteur, nu een toegewijde grootvader, loopt een politieman tegen het lijf, met wie hij dertig jaar eerder te maken heeft gehad. De jonge politiecommissaris vraagt Wexford om raad in een oud moordonderzoek. ,,Ik vond dat ik hem met pensioen moest laten gaan, maar wilde hem niet helemaal uit de serie schrijven'', zegt de 81-jarige Rendell. ,,Wexford is zich er zeer van bewust dat hij niet meer de man is die hij vroeger was.''

(Bron: Wall Street Journal)

02 juli 2011

Plaat van de Maand (15)

EENDAGSVLIEG

De Spanningsblog besteedt met recensies, interviews en nieuws voornamelijk aandacht aan de hedendaagse thriller en de auteurs daarvan: Paul Goeken, Rudy Soetewey, Peter de Zwaan, Bram Dehouck, Jeffery Deaver, noem maar op. De vroege Nederlandse misdaadroman is op deze site een ondergeschoven kindje. Maar verzamelaar Wim van Eyle biedt uitkomst. Uit zijn rijke collectie richt Van Eyle eens per maand de schijnwerper op het werk van een - soms vergeten - Nederlandse misdaadschrijver uit vroeger tijden. Vandaag de vijftiende aflevering uit de serie Plaat van de maand. Over Ine van Etten, eendagsvlieg in het spannende genre.

Ine van Etten is het pseudoniem van G.B.M. van Etten-Sjoukes. Zij werd geboren op 8 augustus 1903 in Amsterdam en overleed in 1990 in Naarden. Haar bijdrage tot de misdaadliteratuur bleef beperkt tot één boek, maar dan wel een prijswinnend boek in een door Bruna uitgeschreven wedstrijd.


Ine van Etten studeerde Nederlandse letteren aan de Universiteit van Amserdam waar zij haar doctorandusgraad behaalde. Zij is ook nog enkele jaren bevriend geweest met schrijver Menno ter Braak. Het Letterkundig Museum in Den Haag is in het bezit van een aantal brieven die zij Ter Braak schreef in de periode (1927-1930), toen zij met haar man in de Oost verbleef.

Van Etten schreef een aantal romannetjes 'voor de rijpere jeugd', zoals 'Goede morgen, melkboer!'. In 1954 deed zij mee aan een door uitgeverij Bruna uitgeschreven wedstrijd met het spannende boek als thema. Het werd 'De moord in het openluchtmuseum'. De flaptekst meldt: 'Dit is een uitstekend geschreven boek, dat zeker een vergelijking met soortgelijk werk uit het buitenland kan doorstaan. Het is van begin tot eind spannend en heeft een bijzonder originele enscenering. Het kon, in één woord gezegd, tot voorbeeld dienen voor de juiste detectiveroman'.

Met het door Dick Bruna (de meester van de Hollandse detectivecovers) getekende omslag, werd dit een fraai deeltje in de Bruna boek-van-de-maandserie. Helaas bleef het bij dit ene boek wat de spannende producties betreft.


(Bron: Wim van Eyle, Lectuur Repertorium, DBNL)

01 juli 2011

Uitmuntende bijdrage (nieuws, 2011)

OEUVREPRIJS VOOR 90-JARIGE P.D. JAMES

De 90-jarige Britse detectiveschrijfster Phyllis Dorothy James wordt vanwege haar 'uitmuntende bijdrage aan de misdaadliteratuur' onderscheiden met een oeuvreprijs. James krijgt op 21 juli op het Harrogate thrillerfestival de 'Theakstons Old Peculier Outstanding Contribution to crime fiction award'.

James begon met schrijven in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Haar debuut 'Cover Her Face' verscheen in 1962 en introduceerde meteen haar beroemdste schepping: de poëtische inspecteur Adam Dalgliesh. Daarna zouden nog meer dan twintig boeken volgen. Meest recent zijn de Dalgliesh-thriller 'The Private Patient' en James' visie op het misdaadgenre 'Talking About Detective Fiction'. Na Reginald Hill is P.D. James de tweede schrijver die deze oeuvreprijs ten deel valt.

,,Deze onderscheiding betekent heel veel voor mij'', aldus James in een reactie. De schrijfster had eerder als de Mystery Writers of America's Grandmaster Award ontvangen.

De shortlist van de Theakstons Old Peculier crime novel of the year prize werd tegelijkertijd met de toekenning van de oeuvreprijs aan James bekendgemaakt. Slechts één schrijfster werd genomineerd: SJ Bolton met 'Blood Harvest'. Zij moet het opnemen tegen Lee Child, Mark Billingham, Stuart MacBride, Andrew Taylor en debutant William Ryan. De prijs, omgerekend ruim 3100 euro, wordt ook op 21 juli uitgereikt.

(Bron: The Guardian)

Wordt verwacht 241 (nieuws, 2011)

MOORD IN DRIE VARIATIES

Bij uitgeverij Ailantus verschijnt in maart 2012 'Charles Jessold, moordcomponist' van de Britse 'gangsta-folk'-zanger en schrijver Wesley Stace. Het boek wordt door The New York Times bestempeld als 'een klassieke whodunit, doordrenkt van muziek'.

Engeland 1923. Na de generale repetitie van zijn opera wordt Charles Jessold dood aangetroffen met een revolver in zijn hand. Zijn echtgenote en een andere man liggen naast hem, vergiftigd. De politie concludeert snel: zelfmoord na moord op vrouw en minnaar. Een scenario dat griezelig veel lijkt op de plot van Jessolds vernieuwende opera.

Muziekcriticus Leslie Sheperd was nauw bevriend met de briljante jonge componiest, hielp zelfs met het schrijven van het libretto. Ogenschijnlijk helpt hij de politie. Naarmate de tijd verstrijkt blijkt dat hij en zijn vrouw een heel andere rol hebben gespeeld dan de wereld kan vermoeden.

Wesley Stace vertelt driemaal het moordverhaal van Charles Jessold. Elke hervertelling werpt nieuw licht op de zaak.

Wesley Stace (1965) is een singer-songwriter die onder de naam John Wesley Harding ruim vijftien albums heeft gemaakt. Eerder schreef Stace de romans 'Misfortune' en 'By George'. Op zijn website is muziek te beluisteren die speciaal voor Charles Jessold is gecomponeerd.