Frederik Baas - Herberekening (2018)

Uitgestippeld verhaal



(Door Peter Kuijt)

De 19-jarige Leon, die volgens zijn moeder te veel onrust in zijn lijf heeft, gaat op weg naar Albert Heijn om werk te krijgen als vakkenvuller. Op straat komt hij oud-klasgenootje Yousra. Zij vraagt hem even op haar huurauto te passen. Ze keert echter niet terug.

Dan hoort Leon vanuit de wagen de stem van de navigatie: Volg de weergegeven route. Leon is het wachten op Yousra beu, stapt in en laat zich leiden, een duister avontuur tegemoet.

Frederik Baas (pseudoniem van Jan van Mersbergen) schotelt in zijn tweede thriller Herberekening geen nagelbijtende spanning voor, maar des te meer mysterie en suggestie. Bovendien verwoordt Baas subliem de stem van een onzekere schoolverlater die bovenal zijn vader wil leren kennen.

Frederik Baas - Herberekening. Uitgeverij Ambo|Anthos, 220 pag.

Deze recensie verscheen eerder in het AD.

Grijpt de parel (column, 2018)

Gavin Lyall



(Door Peter de Zwaan)

Ik was bij het herlezen bij de L en daar stond-ie: Gavin Lyall, in vertaling uitgegeven door Bruna en Sijthoff. Hoe kon ik hem zijn vergeten in het lijstje ‘welke schrijvers vind jij de moeite waard?’.

Ik vrees dat het kwam door gemakzucht. Dan vraagt weer eens iemand voor een stukje of een website: welke schrijvers vindt u de beste en dan ga ik over op de automatische piloot: ‘Nou, eh, Robert B. Parker natuurlijk, Carl Hiaasen en Lee Child voor hij er een potje van begon te maken. In het kader van genderneutraliteit heb ik een tijd ook Janet Evanovich genoemd, maar die is opgehouden met denken en schrijft nu al jaren hetzelfde boek. Dat doet ze vaardig, maar een mens kan ook te aardig zijn voor schrijfsters.

Een halve eeuw geleden was het rijtje natuurlijk anders: Dashiell Hammett, Raymond Chandler, Elmore Leonard en Donald Hamilton kwamen er in voor. En Gavin Lyall. Laat Lyall nou net de schrijver zijn die zich nog steeds kan meten met de besten. Sterker: hij staat nog steeds aan de top. Hij publiceerde zijn eerste boek in 1961 en zijn laatste in 1999, vier jaar voor zijn dood, en het belangrijkste wat ik erover kan zeggen - en iets wat belangrijker is, bestaat niet - is dat zijn stijl alle stormen heeft doorstaan.

Tegenwoordig lees ik vaak dat een schrijver je het verhaal ‘in moet trekken’. Lyall sleurt je het verhaal in en probeer dan maar eens op tijd naar bed te gaan. Zijn hoofdpersonen zijn altijd eenlingen en hun achternaam begint meestal met een C: Clay, Case, Cane, Carr, Cary, Card. Ik denk dat hij pas aan Maxim begon toen hij geen geschikte namen van vier letters beginnend met een C (één keer K: Kemp) meer wist. Maxim is ook een eenling, maar hij ging, in tegenstelling tot de C’s, meer dan één boek mee.

Lyalls hoofdpersonen zijn piloot, lijfwacht, kunstsmokkelaar, of majoor-zonder-vooruitzichten te werk gesteld in Downingstreet 10.

Het uitgangspunt is eenvoudig: de hoofdpersoon (altijd dorst en geldgebrek) belandt in een situatie die uitzichtloos lijkt. Clay/Carr/Case/enz. stelt dat vast, maar is te stijfkoppig om er vandoor te gaan en probeert er het beste van te maken. Met humor, veel Engelse, onderkoelde humor, waardoor ik ook bij de zoveelste herlezing zit te grinniken. Thrillerschrijvers zonder een greintje humor kun je in elk land van de bomen plukken, maar schrijvers als Lyall verdienen een monument.

Ik heb de tien boeken van hem die zijn vertaald. De laatste, De tweede man, is van 1986. De boeken die erna kwamen zijn niet in het Nederlands verschenen, de groep liefhebbers was te klein geworden, ik denk omdat we in een land leven waarin moord en doodslag serieus wordt genomen: de schrijver dient de lezers te overtuigen van de ernst van de situatie, wie een aanval heeft van humor belt maar met RTL, daar hebben ze komedies nodig.

Gavin Lyall staat vanaf nu weer op mijn favorietenlijstje. Bovenaan. En de reden dat ik u dit meedeel, is de komst van de jaarlijkse stroom zomerboekenmarkten. Je ziet ze zelden, een Lyall tussen het andere vergeelde goed, want wie er een heeft wil ’m liever niet kwijt. Maar soms ligt er een. Grijpt de parel: u gaat een mooie avond tegemoet.

Deze column is ook te lezen op www.peterdezwaan.nl

Op zoek naar slachtoffers (nieuws, 2018)

Broer Carl Hiaasen gedood bij 'newsroom shooting'



Bij een schietpartij op de redactie van The Capital Gazette in het Amerikaanse Annapolis, Maryland, zijn donderdag 28 juni vijf mensen om het leven gekomen. Eén van de slachtoffers is Rob Hiaasen, broer van de thrillerschrijver Carl Hiaasen.

Rob (l.) en Carl Hiaasen

Zeker drie mensen raakten bij de aanslag gewond, zo heeft de politie laten weten. Allen werkten op de redactie van de krant. Rob Hiaasen was redacteur en columnist.

De politie heeft de verdachte van de schietpartij gearresteerd. Het gaat om ene Jarrod W. Ramos. Volgens autoriteiten viel hij gewapend met een automatisch geweer de redactie van de krant binnen 'op zoek naar zijn slachtoffers'.

De nu 38-jarige schutter had in 2012 een rechtszaak tegen twee redacteuren van de krant aangespannen wegens laster. Er was een artikel over hem verschenen waarin hij werd beschuldigd van het online lastigvallen van mensen. Ramos claimde dat de berichtgeving zijn leven heeft verwoest. De rechtbank heeft de journalisten gelijk gegeven.
Thrillerschrijver Carl Hiaasen heeft bevestigd dat zijn broer bij de schietpartij is gedood. Op zijn Facebookpagina liet hij weten dat hij 'verslagen is en zijn moed heeft verloren' door het nieuws. Hij herinnert zich zijn broer als een van de meest aardige en grappige mensen die hij kent. 'We noemden hem Big Rob omdat hij zo lang was, maar het was zijn hartverwarmende persoonlijkheid en zijn humor die hem groter maakten dan ieder van ons.'

Rob Hiaasen werd 59 jaar. Hij was een aantal jaren als columnist werkzaam voor The Capital Gazette. Hij groeide op in Florida waar hij bij de Palm Beach Post in dienst was.

Carl Hiaasen heeft enkele tientallen boeken op zijn naam staan, waarvan er enkele (zoals Viskoorts, Hoogseizoen en Hardleers) in het Nederlands zijn vertaald. Zijn misdaadromans voor volwassenen worden gekenmerkt door een flinke dosis humor en absurditeiten.

Gewikt en gewogen (nieuws, 2018)

De thriller die moest komen



In het najaar verschijnt bij uitgeverij Lannoo een thriller over 'een aanslag op de best bewaakte politicus van Europa'. Bij die aankondiging gaan meteen de gedachten naar een spannend boek over de PVV-voorman die in de Tweede Kamer de invoering van een kopvoddentaks bepleitte. Maar volgens schrijver Michiel Janzen is hij niet de hoofdpersoon. 

De aanslag die moest gebeuren is de titel van de 'factionthriller'. Michiel Janzen verhaalt over twee mannen uit Den Haag. De ene is op zoek naar een nieuwe woning, de andere is een ingenieur met ambities. Beiden raken elk op hun manier betrokken bij een jihadistisch complot om het populairste extreemrechtse partijkopstuk van het land te vermoorden. Een radicale cel, een haatimam, een stewardess en gedoe om een horloge en een potje medicijnen vormen de opmaat tot de aanslag. Zal de best bewaakte politicus van Europa hetzelfde lot ondergaan als de in 2002 vermoorde Pim Fortuyn?

Een jaar geleden liet Tomas Ross in het weekblad Panorama optekenen dat een thriller over de moord op Geert Wilders het goed zou doen. De drievoudig Gouden Stropwinnaar en 'godfather' van het factiongenre schreef eerder de bekroonde thriller De zesde mei, over de moordaanslag op Fortuyn. 'Vóór de moord op Fortuyn had niemand zo'n boek geloofd', zei Ross. 'Een politicus die werd vermoord. Ik denk dat een boek over de dood van Geert Wilders nu ook goed zou scoren. Niet van pief-paf-poef, maar een mooi plot. Die man wordt zo goed beveiligd. Als je een mooi verhaal maakt van hoe je dat zou doen, zou dat zeker de aandacht trekken.'

Met die gedachte heeft schrijver en zelfverklaard complotdenker Michiel Janzen ook gespeeld, zegt hij. 'In 2012 verscheen mijn eerste boek Denken Als Een Generaal. Na dit managementboek had ik het schrijversvirus te pakken en wou ik fictie gaan schrijven. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan.' '

In 2013 had Janzen zijn eerste thriller geschreven, een verhaal dat nooit is uitgegeven. Daarna stortte hij zich op zijn plan om een moslim-terroristische aanslag op een Nederlands politicus te beschrijven. Een jaar later had hij De Derde Dinsdag afgerond. Janzen: 'De titel geeft het al aan, de aanslag vindt plaats op Prinsjesdag. Het slachtoffer was een extreemrechtse politica met de naam Wies Smulders. Inderdaad, dat lijkt erg op Wilders.'

De Derde Dinsdag gaf Janzen in eigen beheer uit. Een exemplaar belandde bij Willem Hogendoorn, beter bekend als Tomas Ross. 'Hij vond het een origineel idee en was bereid mij te helpen bij het herschrijven van mijn verhaal. Deze versie heette De Vergeten Driehoek. Prinsjesdag was daarin verdwenen in dit verhaal, maar de politicus heette wel Geert Wilders. Meerdere uitgeverijen toonden interesse, maar alleen Lannoo durfde het werkelijk aan.'

Maar de politieke hoofdpersoon in het nog te verschijnen boek heet dus niet Geert Wilders, de PVV-leider die al een kleine veertien jaar permanente beveiliging 'geniet'. Janzen: 'Lannoo heeft gewikt en gewogen maar ze vonden het risico te groot. Wilders zou een claim kunnen neerleggen. Dus is de naam van de politicus veranderd in Gust Dewilde en is hij een populistische Vlaamse Europarlementariër.' Het boek speelt zich grotendeels in Den Haag af, de ontknoping zo'n 130 kilometer verderop. De aanslag die moest gebeuren verschijnt op 18 september. Op Prinsjesdag. Janzen: 'Dat is geen toevallige keuze.'

Geen perverse moordpartijen meer (nieuws, 2018)

René Appel is klaar met het spannende boek



Tweevoudig Gouden Strop-winnaar René Appel is uitgekeken op het thrillergenre. Of hij ooit nog een misdaadroman schrijft, houdt hij in het midden. Zijn volgende boek is in ieder geval een 'gewone' roman.

De nauwkeurige lezer had al kunnen vermoeden dat taalwetenschapper en schrijver René Appel (72) de thriller steeds meer links laat liggen. In het AD Magazine van begin deze maand liet hij weten dat hij zo'n veertig boeken per jaar leest. 'Romans, niet veel thrillers meer.'

De schrijver die in 1991 en 2001 de Gouden Strop won voor respectievelijk De derde persoon en Zinloos geweld en in 2005 het geschenkboekje Als broer en zus voor de Maand van het Spannende Boek schreef, benadrukt dat hij het niveau van de thriller, of die nou uit Nederland of van over de grens komt, niet minder vindt worden. 'Het is eerder zo dat ik een beetje uitgekeken ben op het genre', laat hij aan De Spanningsblog weten. 'Af en toe verrast een boek me nog, zoals bijvoorbeeld enkele jaren terug Het meisje in de trein van Paula Hawkins.'

'Vooral ben ik uitgekeken op al die perverse moordpartijen, die seriemoordenaars, de cliché-politiemensen (aan de drank en/of gescheiden; ruzie met hun meerderen; al of niet corrupt, enz.). En
inderdaad, de 'trucjes' (om spanning te creëren, om de lezer op het verkeerde been te zetten) herken ik meestal al snel.'

Zijn favoriete misdaadroman aller tijden is nog steeds Stille waters van Patricia Highsmith. Deze in 1995 overleden Amerikaanse schrijfster is wat Appel betreft 'de godmother van de psychologische roman'. In het AD zegt Appel: 'Zij voelde de geest van andere mensen heel goed in. Haar personages zijn geen criminelen, maar mensen waarbij een steekje los is. Dat wordt dan steeds iets groter, dat steekje, waarna de dingen onontkoombaar uit de hand lopen.'

Dat hij de thriller beu is, betekent niet dat Appel nooit meer zijn vingers over het toetsenbord laat gaan. Bij uitgeverij Ambo|Anthos verschijnt in oktober van dit jaar zijn nieuwe boek Dansen in het donker. Het is een roman. Appel: 'Ik weet niet of ik in de toekomst nog wel een thriller zal schrijven. Alle opties openhouden, dat bevalt me wel.'

Scheermessen (nieuws, 2018)

Duistere kant van Sydney heeft een prijs



Het is niet te verwachten dat de lokale VVV ermee in zijn nopjes is. Maar het initiatief komt er hoe dan ook: een jaarlijkse prijs voor de beste tv-serie, thriller of film over misdaad in Sydney.

De grootste stad van Australië heeft een bijzondere relatie met misdaad. Aan het einde van de achttiende eeuw was dit de plek voor het oprichten van een strafkamp voor criminelen. En die zijn er eigenlijk nooit meer weggegaan. In de jaren 20 van de vorige eeuw hielden de Razor Gangs er huis. Omdat vuurwapens verboden waren, gebruikten de bendes scheermessen als wapen. Een halve eeuw later vierde de corruptie er hoogtij en tegenwoordig wordt de strijd aangebonden met drugsbendes. Kort gezegd, Sydney heeft een 'vitale criminele subcultuur'.

De BAD Crime Writing Festival onderzoekt deze duistere kant van Sydney. Jaarlijks wordt het misdaadverhaal een weekend lang gevierd met discussies, speeches en workshops. The Danger Prize wordt dit jaar voor de eerste keer uitgereikt en wel op 31 augustus. Volgens de sponsorende krant The Daily Telegraph verdient een stad als Sydney deze prijs. 'Je begrijpt de stad niet als je geen moeite doet om de rol van de misdaad hier te begrijpen.'

De prijs wordt toegekend aan publicaties of films die dit jaar voor het eerst uitkomen. Als mogelijke winnaars noemt de Daily Telegraph de serie Blue Murder: killer cop en het true crime-boek A Serial Killer van Hazel Baron en Janet Fife-Yeomans. Er wordt ook een oeuvreprijs uitgereikt.

Bron: The Daily Telegraph