Roslund & Hellström - Het meisje onder de straat (2009)

Niemand steekt een poot uit

(Door Hans Knegtmans)

Het Zweedse schrijverspaar Anders Roslund en Börge Hellström is in sommige kringen al bijna heilig verklaard. Toch moeten we daar nog maar even mee wachten. Het meisje onder de straat is niet het pareltje geworden dat hun vele fans hadden verwacht.

Aan de maatschappelijke relevantie van het thema schort het niet. In Stockholm worden uit een aftandse bus 43 Roemeense kinderen op straat gezet. Tevens blijkt het gigantische tunnelnetwerk onder de stad bevolkt te worden door psychisch gestoorden, verslaafden en kinderen die door de zorgsector over het hoofd zijn gezien.

Niemand steekt een poot uit, totdat een eerzame burger wordt vermoord, mogelijk door iemand uit deze doodgezwegen onderwereld. Beide zaken belanden op het bordje van commissaris Ewert Grens en zijn collega's. De lezer zou verwachten dat het team de onderste steen boven haalt om deze maatschappelijke wantoestanden een halt toe te roepen. Niets van dat al.

De zaak van de Roemeense kinderen wordt door toedoen van een Duitse commissaris van politie in de doofpot gestopt. De kinderen gaan terug naar hun geboorteland, en de mannen die een vorstelijke onkostenvergoeding hebben geïncasseerd voor het vinden van opvangadressen, lachen in hun vuistje. Grens bestrijdt het probleem van de ondergrondse bevolking door de bewoners te verjagen en de toegangswegen naar de catacomben onklaar te maken. Dat daardoor een paar oudere bewoners doodvriezen, neemt hij voor lief.

Op zichzelf is het niet verwonderlijk dat het politieteam weinig proactief optreedt. Om dat te doen moet de korpsleiding - lees: de schrijvers - de politieke aspecten van de problemen goed hebben geanalyseerd. Dat blijkt te hoog gegrepen te zijn.

Verder dan terloopse gemeenplaatsen als 'bezuiniging' en 'verantwoordelijkheid uit handen geven' komen de auteurs niet.

Het boek wordt gepresenteerd als een thriller die 'onze zogenaamde welvaartsstaat aan de kaak stelt'. Was het maar waar.

Roslund & Hellström - Het meisje onder de straat. Vertaling: Tineke Jorissen-Wedzinga. Uitgeverij De Geus, 349 pag.

(Bron: Het Parool)

Daniel Depp - Loser's Town (2009)

Hollywoods duistere kant

(Door Arno Ruitenbeek)

Al sinds de Rat Pack (Frank Sinatra en zijn mooie vrienden) weten we zeker dat de maffia een dikke vinger in de pap heeft in Hollywood.

Daniel Depp doopt zijn pen in nieuw gebrouwd gif voor een hedendaagse versie waarin afpersing, drugsverslaving en geweld de boventoon voeren. Door de zwarte humor en de vermakelijke dialogen wordt Loser's Town net niet te zware kost.

Speciale aandacht gaat uit naar een, hopelijk, nieuwe serieheld. Dat is ex-stuntman David Spandau, wiens natuurlijke cool en intelligentie steeds weer doen denken aan een andere Depp, Johnny. Die heeft misschien genoeg van zijn rol als Jack Sparrow (Pirates of the Caribbean) en kan Spandau mooi gaan spelen. In een Hollywoodfilm over die andere, duister kant van Hollywood.

Daniel Depp - Loser's Town. Vertaling: Fanneke Cnossen. Uitgeverij Mynx, 300 pag.

Marion Pauw! (nieuws, 2009)

SCHRIJFSTER MAAKT FAVORIETENROL WAAR

De volgens critici grootste kanshebber op de Gouden Strop 2009 ging er dinsdagavond inderdaad met deze thrillerprijs vandoor. Marion Pauw won met haar derde thriller 'Daglicht' de belangrijkste prijs voor misdaadromans in het Nederlandse taalgebied. Uit handen van juryvoorzitter Agnes Jongerius ontving Pauw in een afgeladen zaal van de Melkweg in Amsterdam een cheque van tienduizend euro en een sculptuur van Judith Vásquez.

Pauw is de tweede vrouw die de Gouden Strop mee naar huis mocht nemen. In 2005 won de Vlaamse Johanna Spaey de prijs met haar debuut 'Dood van een soldaat'.

Volgens de jury is het boek van Pauw 'meer dan zomaar een spannend verhaal'. De verhalen van een advocate en een autistische man, die wegens moord in een kliniek zit, vervlechten volgens de jury langzaam maar zeker tot één geheel. ,,Terwijl flashbacks het verleden onthullen, worstelen de twee hoofdpersonen met de interpretatie van dat verleden.'' Het boek is een uitstekende thriller waarbij vooral de autistische Ray met veel inlevingsvermogen is geschetst, luidde het oordeel.

De jury zei ook te kiezen voor een auteur die 'met elk boek bewijst een stap verder te kunnen gaan, een auteur die de moed heeft om persoonlijke omstandigheden (Pauws zoon lijdt aan Asperger, een aan autisme verwante stoornis, red.) in een spannend boek te verwerken'.

Pauw (Tasmanië, 1973) schreef haar eerste thriller 'Villa Serena' in 2005 op het eiland Curaçao, waar ze op dat moment werkte als freelance journalist. In juni 2005 vertrok ze naar Aruba.

Door de Natalee Holloway-affaire kreeg ze het idee voor haar tweede thriller 'Drift', die in 2007 verscheen. Twee jaar later verhuisde ze naar Amsterdam, waar ze 'Daglicht' schreef. In juli verschijnt haar vierde boek, 'Zondaarskind'.

Dit jaar werd er een recordaantal van 81 titels door de uitgevers ingestuurd om mee te dingen naar de Gouden Strop. Vijf schrijvers waren genomineerd voor de prijs. Naast Pauw waren dat Gauke Andriesse met Stilzwijgen, Luc Deflo met 'Lust, Bavo Dhooge ('Stiletto Libretto') en Judith Visser ('Stuk').

Jongerius zei tijdens de uitreiking dat de jury aangenaam verrast was door de kwantiteit en kwaliteit van de inzendingen. ,,Zoveel goede thrillers van Nederlandse en Vlaamse bodem is een ongekende luxe.''

In de laatste vergadering van de Strop-jury beperkte de discussie zich tot twee kandidaten, aldus de voorzitter. ,,De keuze was tussen humor ('Stiletto Libretto' van Dhooge, red.) en karakterschets, tussen het boek waar je vrolijk van wordt en de langzaam opgebouwde spanning. Uiteindelijk is de jury voor het laatste gevallen.''

Pauw zei in een eerste reactie 'flabbergasted' en 'totaal sprakeloos' te zijn. Maar twee uurtjes later gaf ze gewoon een 'workshop thrillerschrijven' met collega-auteur Elle van Rijn.

Klik hier voor een interview met Marion Pauw uit 2008.

VINGERAFDRUK
Niet alleen Marion Pauw viel in de prijzen, maar ook haar Anthos-collega Simone van der Vlugt. Zij had volgens de lezers van de website Crimezone.nl met 'Blauw water' de beste Nederlandse thriller geschreven en ontving daarvoor 's middags de Zilveren Vingerafdruk 2009.

In de categorie beste buitenlandse thriller ging de Zilveren Vingerafdruk naar 'Versplinterd' van Karin Slaugther (Cargo). De Zilveren Vingerafdruk is een thrillerpublieksprijs van Nederland en Vlaanderen, georganiseerd door Crimezone.

Ook de andere genomineerden in de categorie Nederlands kwamen uit de stal van Anthos: 'Alles te verliezen' van Esther Verhoef en 'De verbouwing' van Saskia Noort.

In de categorie buitenlands waren verder genomineerd: 'Gerechtigheid' van Stieg Larsson (Signatuur), 'De getuige' van John Grisham, (A.W. Bruna), 'Kind 44' van Tom Rob Smith (Anthos) en 'Houvast' van Harlan Coben (De Boekerij).

VIJF STERREN
En alsof er al niet genoeg prijzen waren vergeven maakte tijdens de Power of Plots de hoofdredacteur van Vrij Nederland, Frits van Exter, de winnaar van de verkiezing van de beste thriller aller tijden bekend. Met een grote meerderheid aan stemmen is het boek 'Dwaalsporen' uit 1995 van de Zweedse auteur Henning Mankell tot winnaar gekozen van de 'D&T Publieksfavoriet'. Meer dan 1400 thrillerfans brachten hun stem uit. Daarvan waren 741 stemmen voor 'Dwaalsporen'.

Vrij Nederland organiseerde de verkiezing van de D&T Publieksfavoriet ter ere van de verschijning van de dertigste Detective & Thrillergids. Uit een longlist van 105 boeken die Vrij Nederland vijf sterren toekende, koos het publiek een shortlist van vijf favorieten. Naast 'Dwaalsporen' waren dat 'Spoorloos' van Harlan Coben, 'Stand-in' van Bavo Dhooge, 'Winter in Madrid' van Christopher Sansom en 'De macht van meneer Miller' van Charles den Tex.

Marion Pauw? (nieuws, 2009)

'VEEL ROUTINEWERK OP SHORTLIST'

Als het aan Parool-criticus Hans Knegtmans ligt, wint Marion Pauw vanavond de Gouden Strop met haar thriller 'Daglicht'. ,,Niet alles in dit knap gecomponeerde boek is in orde'', schrijft de recensent. ,,Het verhaal heeft een gekunstelde ontknoping en de dialogen klinken soms onnatuurlijk. Ondanks die schoonheidsfoutjes laat 'Daglicht' de concurrentie ver achter zich.''

De shortlist van de Gouden Strop vertoont vooral veel routinewerk, meent Knegtmans. 'Lust' van Luc Deflo is een thriller 'van dertien in een dozijn'. De eveneens Vlaamse Bavo Dhooge toont zich in 'Stiletto libretto' een volgeling van Carl Hiaasen. Maar: ,,Dhooges compositorische vondsten zijn merendeels behoorlijk flauw. Zoals de man die door een zeldzame ziekte letterlijk liters zweet verliest. (...) Volgens het juryrapport doet het boek niet onder voor The Sopranos. We moeten vrezen dat de jury dat meent.''

Gauke Andriesse wisselt in Stilzwijgen twee verhaallijnen af die niets met elkaar te maken hebben. ,,Door de vele bijvoeglijke bepalingen doet de toon van het boek denken aan het polygoonjournaal van de jaren vijftig. Alleen de grapjes van Philip Bloemendal ontbreken.''

Schrijfster Judith Visser maakt het de lezer niet gemakkelijk om met Elizabeth, hoofdpersoon van de thriller 'Stuk', mee te leven, oordeelt de recensent van Het Parool. ,,Niet alleen verkeert Elizabeth met bijna de hele wereld op voet van oorlog, ook werkt ze zelf mee aan haar impopulariteit door zich vol te vreten en zich opzettelijk lelijk te kleden. Wanneer ze definitief haar greep op de werkelijkheid verliest, komt dat als een opluchting: met een gevaarlijke gek hoef je geen medelijden te hebben.''

(Bron: Het Parool)

Gianni Palagonia - Tentakels (2009)

Verontrustende boodschap komt niet aan

(Door Arno Ruitenbeek)

Een goede diender is nog geen goede schrijver. Onder het pseudoniem Gianni Palagonia heeft een Siciliaanse politieman zijn ervaringen met de maffia op het eiland te boek gesteld.

Dat is prima, dat houdt ons scherp, doet ons beseffen dat de huidige euforie over minder criminaliteit vals als een kraai is. (Minder aangiften? Ja, omdat de gemiddelde koddebeier geen tijd, zin of vakkennis heeft om die op te nemen.)

Van spanningsopbouw of cliffhangers heeft hij echter nooit gehoord. De chronologie en de logica ontbreken hier en daar, het duizelt van de namen (die meestal de Italiaanse vorm hebben gehouden, dus achternaam en dan pas voornaam), de emoties die opspelen bij weer een liquidatie of de ontdekking van verraad en corruptie zijn grotendeels onderbelicht.

De titel Tentakels is slechts te begrijpen in combinatie met de ondertitel Mijn strijd tegen de maffia en de bij de jongste generatie niet parate wetenschap dat de georganiseerde misdaad is voorgesteld als octopus.

True crime is natuurlijk geen thriller. Maar als je een groot publiek wilt bereiken met een verontrustende boodschap als deze, zul je wel moeten.

Gianni Palagonia - Tentakels. Uitgeverij Sijthoff, 351 pag.

Baantjer & De Waal - Een Rus in de Jordaan (2009)

Baantjer extra large

(Door Peter Kuijt)

Vanaf 1965 legde Appie Baantjer (1923) zeventig boeken lang binnen een 'tijdsbestek' van gemiddeld 138 pagina's ergens een lijk neer en liet hij rechercheur De Cock een moordzaak oplossen. In het najaar van 2008 verscheen het laatste avontuur De Cock en de Dood in Gebed.

De schrijver en oud-rechercheur van het Bureau Warmoesstraat in Amsterdam had er niet zo veel zin meer in. Zijn vingers waren te stram geworden voor het toetsenbord en de dood van zijn vrouw Marretje in april 2007 had hem de lust tot schrijven min of meer ontnomen. En na zeven miljoen verkochte boeken mag je ook wel eens je rust nemen.

Maar de sympathiekste schrijver van Nederland had buiten Simon de Waal gerekend. De Waal (1961), rechercheur in downtown Amsterdam, scenarioschrijver van onder andere de Baantjer-serie en auteur van de veelgeprezen thrillers Cop vs Killer en Pentito, wist zijn in Urk geboren vakgenoot over te halen om met z'n tweeën iets te doen. En die samenwerking tussen Baantjer & De Waal mondde uit in het recent verschenen boek Een Rus in de Jordaan.

Het is een onvervalste politieroman geworden. In de hoofdpersonen Peter van Opperdoes en zijn jonge kompaan Jacob herkennen we met gemak Baantjer en De Waal. Van Opperdoes heeft, na de dood van zijn vrouw, overplaatsing aangevraagd van het bureau Warmoesstraat naar het volgens hem rustigere bureau Raampoort. Daar maakt hij kennis met de jonge rechercheur Jacob, gek op patatjes oorlog en op zijn tijd ook een frikandel.

Om zijn collega's een plezier te doen neemt Van Opperdoes dienst op Eerste Kerstdag. Maar dat het dan ook in de Jordaan kan 'spoken', merkt de oude rechercheur als een prostituee op straat dood wordt gevonden. Even eerder had ze bij Van Opperdoes gemeld dat een klant een revolver bij zich had, die ze herkende als het gestolen klassieke wapen van haar vader. De twee rechercheurs storten zich op de zaak en binnen mum van tijd ligt er ergens een tweede lijk, stuiten ze op louche advocaten, Russische criminelen, lichtekooien en hoerenlopers met de naam Kanjer. Hulp ontvangen ze van 'hogerhand'.

Vooraf was het de vraag of het wat oubollige karakter van de Baantjer-reeks was te mixen met het stevige van De Waals thrillers. Na lezing kun je concluderen dat De Waal een flink eind richting zijn oude collega is opgeschoven. Baantjers stijl is vrijwel volledig intact gebleven en daar moet je van houden. Het doet allemaal wat gedateerd aan. De vermoorde prostituee had bij leven 'een fraai gevormde buste, wulps gevangen in een strak paars truitje' en de schurk heeft ogen als van een witte haai: doods, donker en kil. Er zijn verwijzingen naar de Bijbel en ook het napraten aan het eind doet De Cock-achtig aan.

Fans van de oude auteur zullen in de wolken zijn met Een Rus in de Jordaan. Ze krijgen meer pagina's Baantjer voor de prijs van een oude. En de 1 op de zijkant belooft een serie in meerdere delen. Liefhebbers van de thrillers mét ballen van De Waal komen echter van een Oud-Hollandsche koude kermis thuis.

Baantjer & De Waal - Een Rus in de Jordaan. Uitgeverij Lebowski, 176 pag., 9,95 euro.