Vertroetel uw magnolia (column, 2026)

Bibliotheeklust  



(Door Peter de Zwaan)

Meteen terugslaan is het beste. De dag nadat werd gemeld dat de leesvaardigheid van kinderen nog maar net boven het nulpunt zweeft, kwamen de bibliotheken. Volwassenen lezen méér, er zijn enkele tientallen bibliotheken bijgekomen, het gaat goed.

Echt waar?

Dat mensen van achttien jaar en ouder meer zijn gaan lezen zou kunnen: hun plezier is niet verpest door het ellendige basisschoolvak Begrijpend lezen. Zij hoefden geen multiplechoicevraag te beantwoorden na de zin ‘Jan sloeg Piet met een hooivork tegen de neus’ (‘leg uit waarom Jan: a. niet tegen de kin sloeg, b. niet een vuist gebruikte, c. Piet niet gewoon in zijn kont prikte’). Ze lazen de zin en dachten hooguit: Jan zal wel boos zijn geweest op Piet en verderop lees ik waarom, dus ik ga snel verder.

Terzijde: multiplechoicevraag is één woord, kijk maar in het Groene Boekje. Ik vind één woord logisch, stel je voor dat matig geletterden zo maar alle woorden meteen onder de knie kunnen krijgen.

Hoe het komt dat meer achttienplussers lid worden van een bibliotheek werd snel verklaard: een deel is gratis, een deel geeft een korting van heb ik jou daar. Betekent dit ‘dus’ dat die achttienplussers meer gaan lezen? Vast, maar ik vraag u: in wát.

Ik woon in Meppel. Daar is een mooie bibliotheek. Met een website. Daarop staan de Faciliteiten: (Individuele) werk-/studieplekken, (oefen)computers/-laptops, cursus-/oefenruimte, expositieruimte, horecagelegenheid (café, eetcafé, leescafé, restaurant), inleverbrievenbus, internettoegang, Wifi, kopieerfaciliteiten, leestafel, printfaciliteiten.

Laat u niet weerhouden door de hoeveelheid -, /, ( en )’s, maar lees de faciliteiten nóg een keer. Vooruit: derde keer, het moet goed in uw bloed komen.

Mist u misschien iets?

Ik wel, maar ik ben een zeurpiet. Ik mis het woord BOEKEN.

Die hebben ze wel in Meppel, hoor, zo erg is het ook weer niet, maar ik kan niet zeggen dat op de website het accent er op ligt. Vroeger (ik weet het, opa wordt oud) waren in de Meppeler bibliotheek boeken, van boven naar beneden, van links naar rechts, veel boeken, zoveel boeken dat de ruimte zelfs te groot is voor het Grand Café dat nu in het prachtige gebouw is gevestigd. Ik herinner me vaag dat er ook wel eens een Meppeler Courant lag, maar die was dan meestal oud. Je kwam binnen, je zocht een stel boeken, je probeerde de bibliothecaresse te negeren die altijd kwaad werd als je vroeg waarom er geen Bob Evers-boeken waren (‘Die gaan over drie jongens die soms een grote mond hebben tegen volwassenen, dat soort boeken wil ik hier niet.’) en je ging naar huis. Ook als je nodig moest, want er was, geloof ik, wel een wc, maar die was niet voor snotneuzen van lagere school of lyceum. Nu is er Aangepast sanitair, rolstoeldoorgankelijk, rolstoeltoegankelijk. Dat is mooi, maar het zegt nog steeds weinig over boeken.

Nogmaals: ik wil best geloven dat meer mensen lezen. Kookboeken, vertroeteluwmagnoliaboeken, welkesauspastbijshitmetperenboeken en alsupijnhebtslikdaneentabletvandokterOetlulboeken. Maar echte? Belletrie zonder plaatjes, met soms lange zinnen en een verhaal?

Ik geloof er niks van. 

Deze column is ook te lezen op www.peterdezwaan.nl

Het hogere thrillerschrijven (nieuws, 2026)

Het ultieme geheim is een ultiem recordbreker  

Op 9 september 2025 verscheen Het ultieme geheim van Dan Brown. Sindsdien heeft het boek een indrukwekkend spoor van records en mijlpalen achtergelaten.

Van deze negende thriller van de Amerikaanse bestsellerschrijver zijn het afgelopen jaar honderdduizenden exemplaren. Het ultieme geheim verwierf de titel van bestverkochte boek van 2025 terwijl het pas vanaf september te koop was. Gedurende iedere week van het afgelopen jaar was er een plek in De Bestseller 60 voor het boek.

'Daar blijft het niet bij', meldt uitgeverij Luitingh-Sijthoff. 'Duizenden lezers lieten een beoordeling achter op Hebban.nl en Goodreads.com. Op de eerste website kwamen 2400+ beoordelingen en de tweede site noteerde 201.800+ ratings. Het ultieme geheim is daarmee uitgegroeid tot een van de grootste boekensuccessen van het afgelopen jaar!'

Voor wie het boek nog niet gelezen heeft: Professor Robert Langdon, de protagonist van Dan Brown, reist naar Praag voor een lezing van Katherine Solomon, met wie hij sinds kort een relatie heeft.

Wanneer Katherine plotseling verdwijnt en haar manuscript met baanbrekende ontdekkingen over het menselijk bewustzijn spoorloos raakt, belandt Langdon in een race tegen de klok. Wetenschap, geschiedenis, raadsels, gevaar en onverwachte plotwendingen komen samen in deze thriller, die door Trouw 'een ouderwetse pageturner' wordt genoemd. De recensent van de Volkskrant bestempelt het boek als 'dit is het hogere thrillerschrijven'.

Met wortel en tak (column, 2026)

 

Leeslust  



(Door Peter de Zwaan)

Kinderen lezen steeds minder. Nederland komt in Europa op de een na laatste plaats. Alleen Griekenland staat lager, maar dat is geen wonder. Kijk nou eens hoe ze de letters schrijven: geen touw aan vast te knopen.

Bijna onderaan dus en iedereen die een kind of kleinkind op een basisschool heeft, weet hoe het komt. En iedereen die lesgeeft, zal het langzamerhand ook wel weten. Dat er jaren geleden door leerkrachten werd gewaarschuwd, werd genegeerd. ‘Jaja, juf Annelien heeft weer wat, laat haar maar.’

Het komt, ik ben er samen met Annelien van overtuigd, door het vak Begrijpend lezen.

Toen ik hoorde dat mijn kleinzoon het kreeg, zei ik: ‘Niks van aantrekken. Je leest een boek en als je het verhaal niet begrijpt, dan ben je er misschien nog niet aan toe. Pak een ander boek, het gaat erom dat je leest.’

Sukkelige ik. Geen idee wat de Grote Didacten van dit Land bedoelden met Begrijpend lezen. Ze bedoelden: we gaan ervoor zorgen dat elke vorm van leeslust met wortel en tak wordt uitgeroeid en om dat te bereiken maken we van Begrijpend lezen een van de doorslaggevende vakken als het gaat om schoolkeuze.

Dat laatste kreeg ik pas door toen mijn kleinzoon het advies kreeg het eens te proberen op een niveau waarvan ik dacht: daar zullen pa en ma van opkijken.

Nu eerst voor de onwetenden een voorbeeld van Begrijpend lezen, dan weten zij ook waar we het over hebben.

‘Om te herstellen na een sportwedstrijd, is het belangrijk om wat water te drinken en even rustig te ontspannen.’

Wat doet de schrijver in deze zin?

1. Hij trekt een conclusie.
2. Hij geeft een verklaring.
3. Hij maakt een vergelijking.
4. Hij geeft een advies.

Kan het u een moer schelen wat de schrijver doet? Je sport, als je dorst hebt, drink je water, als je moe bent, ga je er even bij zitten. Met een boek graag.

Ik zeg u: kinderen kan het evenmin iets schelen, maar als ze het foute antwoord geven, kunnen ze regelrecht naar de LOM-school, nou ja, misschien niet helemaal, maar wat scheelt het nog.

Mijn kleinzoon scoorde slecht op het vak. Dat veranderde toen pa, ma en opa eindelijk te horen kregen dat Begrijpend lezen zowaar van belang was.

‘Toch even opletten, jongen, dat Begrijpend lezen blijken ze serieus te nemen, ongelooflijk maar waar en als je ooit echt bioloog wilt worden zul je minstens naar het vwo moeten.’

Hij zette twee tandjes bij en zit nu op het gymnasium, maar lezen doet hij nog steeds niet van ganser harte. Afgeleerd op school en voorzien van vriendjes die het ook hebben afgeleerd en de voorkeur geven aan Roblox.

Mijn advies: schaf dat verrekte Begrijpend lezen af, geef de leerlingen een boek en laat ze een uur met rust. Dikke kans dat we dan over een paar jaar niet ook nog onder Griekenland bungelen. 

Deze column is ook te lezen op www.peterdezwaan.nl

Wordt verwacht 672 (nieuws, 2026)

De moordenaar als een open boek



Bij uitgeverij HarperCollins Holland verschijnt op 6 oktober De bedrieger van LJ Ross. Als we de uitgever moeten geloven gaat het hier om 'een spannende psychologische thriller met een setting in Ierland'.

Wanneer bijna de hele eenheid voor daderprofilering wordt opgeheven vanwege een groot schandaal, blijft slechts één man overeind: forensisch psycholoog Alexander Gregory. Hij leest moordenaars alsof ze een open boek zijn, maar draagt zelf een groot geheim met zich mee.

In de afgelegen heuvels van County Mayo in Ierland jaagt een meedogenloze seriemoordenaar zijn slachtoffers op. Angst verstikt de gemeenschap en de tijd dringt.

Gregory heeft zichzelf voorgenomen het verleden achter zich te laten, maar wanneer de wanhopige plaatselijke politie zijn hulp vraagt, kan hij onmogelijk weigeren. Kan hij de moordenaar stoppen zonder zichzelf te verliezen?

Louise Ross (Northumberland, 1985), bekend onder haar pseudoniem LJ Ross, is een internationaal bestsellerauteur met al meer dan dertig thrillers op haar naam. Ze is de auteur van de thrillerseries van DCI Ryan, Summer Suspense en Doctor Gregory. Haar debuutroman, Holy Island, verscheen in januari 2015 en bereikte in mei de nummer één positie in de Britse Amazon-hitlijst. Wereldwijd verkocht ze 12 miljoen boeken. Voordat ze haar droom om schrijver te worden waarmaakte, werkte ze als advocaat. Ze woont met haar gezin in Northumberland in Engeland.

De Franse slag (nieuws, 2026)

John Grisham waagt zich aan spionageroman



Ooh la la. De op en top Amerikaanse thrillerauteur John Grisham slaat een voor hem nog onbekend pad in: hij publiceert binnenkort een spionageroman, waarbij hij hoopt in de voetsporen te kunnen treden van grote Britse auteurs van dit genre. 'Grisham blijft zichzelf opnieuw uitvinden', meldt uitgeverij A.W. Bruna die zich in soortgelijke bewoordingen uitliet over verkoopkanon Suzanne Vermeer (maar dit terzijde). De Franse illusie heet de nieuwste thriller van Grisham die eind september verschijnt.

Een huwelijksreis in Parijs loopt slecht af, maar hun ontvoering is nog maar het begin...

Wanneer Paul en Chelsea Tanner in Parijs arriveren voor hun huwelijksreis, verandert hun droom in een nachtmerrie als ze worden ontvoerd. Er wordt losgeld geëist en Chelsea’s ouders betalen grif de twee miljoen, waarna hun dochter wordt vrijgelaten.

Maar wanneer Pauls ouders hetzelfde doen, blijft het stil.

Geen Paul.

Geen bericht van de ontvoerders.

Als de Tanners contact opnemen met de FBI, blijkt dat dit al vaker is gebeurd: twee keer eerder werd een Amerikaans stel in Frankrijk ontvoerd, waarna de vrouw werd vrijgelaten, terwijl haar man spoorloos blijft. Om de daders op het spoor te komen wordt een jonge advocaat gerekruteerd om als lokaas te dienen…

‘Als ik geen legal thrillers lees, geniet ik van spionageverhalen', laat John Grisham weten. Als schrijver ben ik geïnspireerd door Ken Follett, John le Carré, Robert Ludlum en Len Deighton. Veel van de elementen die legal thrillers zo meeslepend maken – grote belangen, verborgen motieven, complexe plots en schimmige personages – vormen ook de drijvende kracht achter de beste spionageromans. De Franse illusie is mijn eerste poging om in de voetsporen te treden van enkele van de grote internationale thrillerauteurs.’

Zie hieronder een interview met John Grisham op CBS News over De Franse illusie.

Probleemwolf (nieuws, 2026)

Suzanne Vermeer viert jubileum op de Veluwe



Uitgeverij A.W. Bruna meldt dat Suzanne Vermeer, de godmother of the vakantiethriller, zichzelf blijft vernieuwen. Waaruit dat blijkt, laat de uitgever in het midden. Wij gissen dat het 'vernieuwende' 'm zit in het feit dat de auteur voor het eerst een kerstthriller schrijft. Het boek met de verre van originele titel Het kerstdiner verschijnt op 8 december. 

Het schappelijk geprijsde boekje is voor Vermeer, de erfenis van de in 2011 overleden auteur Paul Goeken, de afsluiting van een jubileumjaar. Want twintig jaar geleden verscheen de eerste vakantiethriller van Vermeer onder de titel All-inclusive. 

Suzanne Vermeer, of wie er zich dan ook achter dit pseudoniem verschuilt, is Nederlands bestverkopende thrillerauteur. Onder zijn/haar naam zijn inmiddels vijf miljoen boeken verkocht. En de Vermeer-trein dendert nog wel even door. Voor 2027 staan drie uitgaven op de planning: Siësta (13 april), Flamingo Beach en Hoogseizoen (beide verwacht op 9 juni).

Over Het kerstdiner dan maar: Op de Veluwe viert Melissa kerst met haar nieuwe schoonfamilie, maar ze voelt zich allesbehalve welkom. Wat wordt er zo hardnekkig voor haar verzwegen?

Melissa’s nieuwe vriend Job vraagt haar de kerst met zijn familie door te brengen in hun vakantiehuis op de Veluwe. Als ze ontdekt dat Jobs vorige relatie abrupt is verbroken, en op onderzoek uitgaat, slaat de sfeer om. Waarom wil niemand over zijn ex Denise praten?

Wanneer op het vakantiepark een probleemwolf wordt gesignaleerd, mag niemand meer naar buiten. Binnen lopen de spanningen hoog op en Melissa beseft dat ze niet alleen bang hoeft te zijn voor wat er buiten rondwaart. Want tijdens het kerstdiner loopt alles uit de hand…

• Suzanne Vermeer is een van de bestverkopende Nederlandse thrillerauteurs van dit moment. Alle titels hebben de bestsellerlijst gehaald en vier titels werden genomineerd voor de NS Publieksprijs.

• Lees hier een interview met Suzanne Vermeer uit 2008, toen nog niet algemeen bekend was wie zich van dit pseudoniem bediende. 

• In september 2010 suggereerde De Spanningsblog voor het eerst dat Paul Goeken de auteur was van de Suzanne Vermeer-thrillers. 

• Een kleine week na zijn overlijden op 21 juni 2011 erkende uitgeverij A.W. Bruna dat Paul Goeken de geestelijk vader van Suzanne Vermeer was.