07 juni 2010

James Huston - Marine One (2010)


Een smerig spelletje


(Door Arno Ruitenbeek)

Marine One heeft alles wat een thriller moet hebben om te dienen voor een biossucces als de in menig opzicht vergelijkbare Air Force One (met Harrison Ford in de hoofdrol). Om te beginnen goed geschreven. IJzersterk karakter advocaat Mike Nolan staat volgens de beste Grisham-tradities zijn cliënt, het Franse helikopterbedrijf WorldCopter, bij in een proces dat hij niet kan winnen.

De Marine One is de heli van de VS-president die neerstort op weg naar een uiterst geheime afspraak op Camp David. De leider van de Verenigde Staten komt om het leven, net als de overige inzittenden. WorldCopter wacht een miljardenclaim van Nolans gehaaide tegenvoeter Hackett.

Dat is slechts de oppervlakte. Ondergronds speelt zich een smerig spelletje internationale politiek af. Een mensenleven is niets waard, alle middelen zijn geoorloofd.

Van de dialogen spat het vuur af, het tempo is duizelingwekkend. Ex-F14-piloot James Huston zal het moeilijk krijgen deze enorme prestatie te evenaren.

James Huston - Marine One. Vertaling: Theo Horsten. Uitgeverij The House of Books, 384 pag.

06 juni 2010

De fundering (nieuws, 2010)

STIEG LARSSON HAD 'NOG ZEKER 100' MILLENNIUM-BOEKEN KUNNEN SCHRIJVEN

,,Ik kan nog honderd boeken schrijven in deze reeks. Dat is geen probleem, zolang iemand ze wil uitgeven en er mensen zijn die ze willen lezen.'' Dat zei de Zweedse schrijver Stieg Larssson in een interview met Lasse Winkler, de hoofdredacteur van het vaktijdschrift Svensk Bokhandel. Het vraaggesprek vond plaats op 27 oktober 2004. Het zou Larssons laatste interview zijn. Nog geen twee weken later, op 9 november, stierf de schrijver en journalist op 50-jarige leeftijd aan een hartaanval. Hij heeft het succes van zijn Millenniumthrillers niet mogen meemaken.

Op verzoek van The Daily Telegraph schreef Winkler een artikel over zijn interview met Larsson. Hij werd tijdens een boekenbeurs in Göteborg op het bestaan van de auteur gewezen door de Zweedse uitgever John-Henri Holmberg. Hij vertelde dat hij net drie manuscripten had gelezen van zijn vriend Stieg Larsson. Volgens Holmberg zouden die van hem de beroemdste Zweedse schrijver ter wereld maken, een grotere naam dan die van Henning Mankell, die op dat moment al wereldwijd 20 miljoen boeken had verkocht. Larsson, die toen werkzaam was voor het tijdschrift Expo, had nog geen een woord fictie gepubliceerd.

Afgaande op Holmbergs kennis van zaken maakte Winkler een interviewafspraak met Larsson. Het gesprek vond plaats in het kantoor van het antiracismetijdschrift Expo. Winkler trof een uitgeputte Larsson aan. De krankzinnige werkweken, waarover na Larssons dood zo vaak werd geschreven, hadden duidelijk hun tol geëist, aldus Winkler. Maar ook de doodsbedreigingen uit rechts-extremistische hoek hadden hun sporen nagelaten. Larsson nam tegen die tijd elke dag een andere route naar kantoor, verliet de ene dag zijn huis via de voordeur en de andere dag via de kelder aan de achterkant van het gebouw. Zijn naam stond niet op de deur van de flat die hij deelde met zijn partner Eva Gabrielsson.

Het idee voor de Millenniumreeks sudderde bij Larsson al jaren, toen hij nog werkte voor het Zweedse persbureau TT. Samen met een collega werkte Larsson aan een artikel over klassieke detectiveverhalen die populair waren bij jonge lezers in de vijftiger, zestiger en zeventiger jaren. ,,We spraken over hoe je nu over die karakters uit de verhalen zou kunnen schrijven, nu ze de veertig waren gepasseerd en nog één mysterie hadden op te lossen'', aldus Larsson. ,,Die discussie plantte het zaadje, maar leverde toen nog niets op.''

Pas in 2001 kreeg Larsson de geniale ingeving die uiteindelijk tot de boekenreeks zou leiden. ,,Ik vroeg me af hoe Pippi Langkous, de paardtillende heldin uit de boeken van Astrid Lindgren, er vandaag de dag uit zou zien. Hoe zou Langkous zich gedragen als volwassene? Hoe zou je zo'n persoon noemen? Een sociopaat? Hyperactief? Fout. Ze kijkt gewoon anders tegen de maatschappij aan. Ik besloot van Langkous een 25-jarige 'banneling' te maken. Iemand zonder vrienden en gebrekkig in sociale omgangsvormen.'' Die gedachte mondde uit in de creatie van hacker Lisbeth Salander.

Maar Larsson vond dat Salander een tegenwicht moest hebben, wilde zijn serie een succes worden. Opnieuw vond hij inspiratie in het werk van Lindgren, ditmaal in het karakter van de jonge detective Kalle Blomkvist. ,,Mijn Mikael Blomkvist was 45 jaar oud en een journalist, die werkte voor het tijdschrift Millennium.''

Larsson was niet onbekend met het thrillergenre. Hij besprak jarenlang thrillers. Zijn favoriete auteurs waren Sara Paretsky, Val McDermid, Elisabeth George en Minette Walters. Larsson: ,,Vreemd genoeg allemaal vrouwen.'' De schrijver had wel wat aan te merken op het genre. ,,In thrillers gaat het gewoonlijk om een of twee mensen, maar er is niet veel te lezen over de maatschappij waarin ze verkeren. In het echte leven zijn mensen geïntegreerd in de samenleving. En dat gebeurt ook in mijn boeken. De karakters die er 'minder' toe doen, komen niet zo maar binnenvallen en hun woorden zeggen. Ze zijn interactief en hebben effect op de dingen die te gebeuren staan.''

Larsson stuurde zijn manuscripten naar Piratförlaget, een Zweedse uitgever die voornamelijk bestsellers op de markt brengt. Maar Piratförlaget nam niet eens de moeite om de enveloppe waarin de manuscripten zaten te openen. Een vriend van Larsson deed de manuscripten bij Norstedts, een andere uitgever, belanden. De rest is geschiedenis.

,,Iedereen die voor zijn brood schrijft, denkt dat zijn materiaal een commerciële waarde heeft'', zei Larsson tegen Winkler. ,,Ik ben ervan overtuigd dat mijn boeken ook die kwaliteit bezitten. Ik wist dat iemand ze zou willen uitgeven. De boeken zijn mijn pensioenfonds.'' Larsson wachtte met het opsturen van de manuscripten totdat hij zijn derde boek af had. ,,Met die drie is de fundering er. Ik kan zo veel boeken over deze personages schrijven als ik wil.''

Larsson was bezig met zijn vierde thriller, vertelde hij Winkler. ,,Ik schrijf snel en thrillers zijn makkelijk om te doen. Het is veel moeilijker om een artikel van duizend woorden te schrijven, waarin alles voor honderd procent moet kloppen.'' Larsson zei dat hij al 150 pagina's van zijn vierde boek had geschreven. De schrijver vertelde ook dat hij net de rechten van zijn boeken aan een Duitse uitgever had verkocht, zijn eerste buitenlandse succes. Hij had nog geen geld binnen, maar hij wist dat er een cheque onderweg was.

(Bron: The Daily Telegraph)

05 juni 2010

Pleister erop? (nieuws, 2010)

TOCH NOG PRIJS VOOR CARLA DE JONG

Schrijfster Carla de Jong hoorde afgelopen dinsdagavond, evenals haar collega's Lieneke Dijkzeul, René Appel en Hans Declercq, dat zij niet de Gouden Strop mee naar huis mocht nemen, maar dat die eer was weggelegd voor de Vlaamse debutant Bram Dehouck. Sterker nog, de bescheiden auteur werd ook nog bekroond met de Schaduwprijs. Een dag later schrijft De Jong op haar weblog: ,,Wat een apotheose. Ik gun het de sympathieke auteur van harte en tel mijn zegeningen met een mooi juryrapport.''

Gisteren was er toch nog goed nieuws voor De Jong. Het vakblad Boekblad heeft haar uitgeroepen tot de best geklede vrouw van de Power of Plots. ,,Een pleister op de stropwond'', aldus De Jong, ,,en ik ben vrouw genoeg om me erdoor te laten troosten.''

De schrijfster had De Jurk speciaal voor de openingsavond van de Maand van het Spannende Boek aangeschaft 'bij een vertrouwd adres' aan de Middenweg in Amsterdam. Bij het passen riepen de aanwezige dames volgens haar blog 'stunning' en het moet gezegd: het was een opvallende jurk, die de Scandinavische Power of Plots nog een beetje kleur gaf. ,,Mmm, een beetje too much, mam'', reageerden De Jongs huisgenoten als ze de nieuwe aankoop showt. Waarop ze antwoordde met een voorspellende gave: ,,Als ik de Strop niet win, gooi ik in elk geval hoge ogen met mijn jurk.''

De Jong werkt inmiddels aan haar nieuwe thriller, die de titel 'Outcast' heeft gekregen. De verschijningsdatum is in oktober gepland.

04 juni 2010

Nicolet Steemers - Lichtval (2010)


Onder een hoek van dertig graden


(Door Theo Hakkert)

Na drie boeken al kun je stellen dat Nicolet Steemers een eigen toon heeft gevonden. In de karakterisering van de personages zit iets ondefinieerbaars dat ze herkenbaar maakt. Hun manier van spreken, hun denktrant.

Komen in haar romans dan dezelfde personages voor, herhaalt ze zichzelf? Absoluut niet, maar iets in hoe ze niet haaks, maar wel onder een hoek van dertig graden tegenover de wereld staan, in hoe ze 'klinken', maakt dat je als lezer weet: 'Ja, dit is van Nicolet Steemers.'

Lichtval is, om een in onbruik geraakte term te gebruiken, haar intertekstuele reactie op Badhuisweg, een autobiografische roman van Hans Croiset. Nicolet Steemers heeft daar een belangrijke bouwsteen voor haar derde boek gevonden – het zware stempel dat een vader op zijn zoon kan drukken – en daar heeft ze verder op doorgebouwd. De leefwereld is dezelfde gebleven als bij Croiset: een theaterfamilie.

De verhoudingen in de theaterfamilie Lorenz zijn zwaar verstoord. Twee jaar geleden is het lichaam van oudste dochter Ellis gevonden onder de vuurtoren van een Waddeneiland. Een ongelukkige val of werd ze geduwd? Haar zus Aline, de ik-figuur van het boek, heeft er alle mogelijke ideeën over. Hoe dan ook wil ze niet terug naar het eiland. Maar wanneer de familie haar vraagt omdat de as van Ellis uitgestrooid gaat worden, meent ze uiteindelijk niet weg te kunnen blijven.

De familie zit elkaar op de lip in de benauwdheid van een vakantiewoning op een sowieso al geïsoleerd eiland. De overtreffende trap van een hogedrukpan. Eenheid van tijd, plaats en ongemak. En dat met een theaterfamilie, lui die moeiteloos het ene masker door het andere vervangen en rol in, rol uit schieten. Erg, heel erg. 'De hel is de ander', schreef Sartre. Bij Nicolet Steemers is de hel familie. Motto van Lichtval, uit King Lear: 'The worst is not, So lang we can say, 'This is the worst'.'

Er zit wel meer King Lear in de roman. Op het basale niveau is het een verhaal van drie dochters die moeten zien om te gaan met de grollen en het DNA van een veeleisende vader. Maar ook aan de andere kant van het spectrum, de vragen naar loyaliteit, identiteit, vergeving en schuld en boete, schuwt de schrijfster de grote thema’s niet. Het culmineert in een prachtige finale, over de grens van leven en dood heen, zoals ook in King Lear gebeurt – het blijft theater tenslotte.

We zitten dan aan het eind van een spannend boek dat is opgebouwd uit 37 hoofdstukken en even zovele beeldende scènes. Lichtval speelt niet alleen in de theaterwereld, Lichtval is theater, de dialogen swingen grommend van de pagina’s. Zo te verfilmen. Liever niet als het soort subtiele acteursfilm voor de bioscoop waar we in Nederland geen traditie in hebben. Maar als Telefilm bijvoorbeeld.

Wie Lichtval heeft gelezen, verbaast zich er niet over dat de Duitse televisie de rechten van Zachte heelmeesters heeft gekocht. Het zal daar niet bij blijven. Terwijl Nicolet Steemers zelf zegt totaal niet in beelden te denken en zo op woorden gefocust te zijn dat foto’s in een krant bijvoorbeeld haar niet eens opvallen. En dan toch je boek Lichtval noemen.

Nicolet Steemers - Lichtval. Uitgeverij L.J. Veen, 270 pag.

(Bron: De Twentsche Courant Tubantia)

03 juni 2010

Een vak apart (nieuws, 2010)

'ZACHTE HEELMEESTERS' OP DUITSE BUIS

'Zachte Heelmeesters', de tweede thriller van schrijfster Nicolet Steemers uit Groenlo, wordt verfilmd. De rechten van het boek zijn verkocht aan Network Movie, een Duitse filmproducent.

,,Het is onwerkelijk, een droom die uitkomt'', aldus Steemers op de website van de Twentsche Courant Tubantia. ,,Het boek 'Zachte Heelmeesters' is ook in Duitsland uitgebracht en het wordt goed verkocht, zo zijn ze uiteindelijk bij mij terecht gekomen.'' Zelf zal ze zich niet met de verfilming gaan bemoeien. ,,Dat is een vak apart, ik vertrouw op de producenten.''

Steemers debuteerde in 2006 met het boek 'Het Hart en de Moordkuil'. Begin dit jaar kwam haar derde boek 'Lichtval' uit.

De redactie van TwenteUITdekunst, de wekelijkse Uitbijlage van De Twentsche Courant Tubantia, organiseert volgende week in samenwerking met boekhandel Broekhuis in Enschede een literaire avond rondom Nicolet Steemers. Zij wordt donderdag 10 juni geïnterviewd door kunstredacteur Theo Hakkert in Media Art Café Berlijn aan het Stationsplein in Enschede over haar jongste thriller. Speciaal voor de gelegenheid schreef Nicolet Steemers een driedelig feuilleton over de moord op kunstredacteur Marianne Westzaan. Het derde en laatste deel is vandaag te lezen in in TwenteUITdeKunst. Alle drie de delen zijn ook na te lezen op deze site. Het is aan de lezers om aan de hand van de drie delen te raden wie Marianne Westzaan heeft vermoord en wat het motief is.

(Bron: De Twentsche Courant Tubantia)

Tot het WK (nieuws, 2010)



SIGNEREN, SIGNEREN, SIGNEREN

Het wordt een drukke maand voor Charles den Tex, auteur van het boekje 'Onmacht' dat deze Maand van het Spannende Boek cadeau wordt gedaan bij de aankoop van ten minste 12,50 euro aan Nederlandstalige boeken. Signeersessies (zoals hier gisteren bij de Thrillerruilactie op Den Haag CS), lezingen, interviews, voordrachten.

Normaal gesproken een uitputtingsslag voor een geschenkauteur. Maar Den Tex heeft het geluk (of de pech) dat het Wereldkampioenschap Voetbal in Zuid-Afrika begint. En dan krijg je geen boekhandel of bibliotheek meer vol. Tot medio juni zit Den Tex' balboekje barstensvol, daarna mag hij nog sporadisch komen opdraven. (© foto: GPD/David van Dam)