24 januari 2010

Wordt verwacht 168 (nieuws, 2010)

MOORDNUMMERS

De Boekerij brengt dit voorjaar een flink aantal thrillers op de markt. Daarbij geeft de uitgeverij ook ruimte aan drie debutanten. Eén uit Nederland, één uit Canada en één uit Engeland.

In mei 2010 ligt het thrillerdebuut van theaterregisseur Mariëtte Ciggaar in de winkel. Als er een prijs zou bestaan voor de mooiste thrillertitel zou Ciggaars 'Zilte deerne' ongetwijfeld genomineerd worden. Mooie cover ook met donkere wolkenluchten boven een bijna verlaten strand. Voor een verhaal dat zich afspeelt op Terschelling zouden er geen betere titel en omslag te bedenken zijn.

Als de vader van Peer Zwartepaert overlijdt, reist hij af naar diens huis op Terschelling. Bij het uitzoeken van zijn vaders bezittingen stuit Peer op een zevental teksten: liederen die allemaal op poëtische wijze de moord op een vrouw beschrijven. In een opwelling componeert Peer, die muzikant is, er een melodie bij en speelt het 's avonds in een drukke kroeg.

De volgende ochtend staat de politie op de stoep. Er is een moord gepleegd die tot in detail in het door hem gezongen nummer wordt beschreven... Het verband tussen de liederen en de moord lijkt overduidelijk als er de volgende dag nog een dode vrouw wordt gevonden die voldoet aan de beschrijvingen in het tweede lied. Hoe kwam Peers vader aan de teksten?

Naast toneelstukken regisseren heeft Mariëtte Ciggaar (1969) er ook een paar geschreven, vertaald en bewerkt. 'Zilte deerne' is overigens niet haar eerste boek. In 2004 verscheen de roman 'Het boek van Finette', die zij samen schreef met Sabine van den Eynden, die vorig jaar in het spannende genre debuteerde met de thriller 'Deadline'. 'Zilte deerne' zal worden gepresenteerd op het komende Oerolfestival.

DUITS WEESJONGETJE

'Pavel & Ik' is een thriller in de traditie van Graham Greene en John le Carré. Zegt De Boekerij over het in april 2010 te verwachten debuut van Dan Vyleta. En ook: ,,'Pavel & Ik' is bevolkt met pooiers, prostituees, spionnen en een bende jeugdige dieven.''

Berlijn, 1946. Tijdens de koudste winter sinds mensenheugenis, tussen de puinhopen van een verscheurde hoofdstad, is de Amerikaanse soldaat Pavel op zoek naar medicijnen. Zijn nieren werken slecht en zonder hulp is hij ten dode opgeschreven.

Op een dag volgt een Duits weesjongetje, Anders, hem naar zijn appartement, aanvankelijk om hem te bestelen, maar uiteindelijk redt hij zijn leven. Een onwaarschijnlijke vriendschap ontstaat, die op de proef wordt gesteld als er een dode Russische spion bij Pavel wordt gebracht. Vanaf dat moment is overleven meer dan voedsel, zorg en medicijnen.

Dan Vyleta is de zoon van Tsjechische vluchtelingen die aan het eind van de jaren zestig emigreerden naar Duitsland. Dan Vyleta verliet Duitsland om in Engeland te gaan studeren. Hij rondde zijn studie geschiedenis af aan de universiteit van Cambridge en gaf daarna vele jaren les. Als hij niet leest of schrijft, kijkt Dan Vyleta graag naar politieseries of luistert hij naar muziek uit zijn onwaarschijnlijk grote verzameling jazzalbums. Hij woont en werkt in Canada.

IN EEN TOILETGEBOUW

,,Ik kende mijn zus. En zij zou nooit zelfmoord plegen.'' Dat schrijft de Britse Rosamund Lupton in haar debuutthriller 'Zusje'. Het boek komt in maart 2010 uit.

Als Beatrice hoort dat haar zus Ruth wordt vermist, vliegt ze onmiddellijk naar haar geboortestad Londen, Ze is niet voorbereid op de afschuwelijke feiten waarmee ze wordt geconfronteerd als blijkt dat de politie Ruths lijk vond in een toiletgebouw in Hyde Park.

De politie, haar vrienden, haar verloofde en zelfs haar moeder zijn het er allemaal over eens dat zelfmoord de meest voor de hand liggende oorzaak is van Ruths dood. Ze leed tenslotte aan een ernstige depressie na de dood van haar pasgeboren baby. Beatrice is er echter van overtuigd dat er iets duisters schuilgaat achter het plotselinge overlijden van haar zus. Ze begint te graven en stuit daarbij op een angstaanjagend complot.

Rosamund Lupton studeerde in 1986 af aan de universiteit van Cambridge (net als Dan Vyleta dus). Ze besprak boeken voor The Literary Review. Vervolgens won ze een wedstrijd om het beste tv-script. Sindsdien werkte ze fulltime als scenarioschrijver voor de BBC.

Andere nieuwe titels:

Andy McDermott - 'Het geheim van Excalibur' (februari 2010). Avonturenroman. Archeologe Nina Wilde komt op het spoor van het mythische zwaard Excalibur.
Marianne en Theo Hoogstraaten - 'Machteloos' (februari 2010). In deze vierde thriller van het schrijversechtpaar wordt artsenbezoeker Tosca ontvoerd in haar eigen auto. Wat wil de kidnapper van haar? Binnenkort recensie op De Spanningsblog.
Gillian Flynn - 'Duisternis' (februari 2010). Libby Day was zeven toen haar moeder en twee zusjes vermoord werden. Zij wist te ontvluchten en getuigde tegen haar broer Ben, die werd veroordeeld. Een kwart eeuw later zoekt een genootschap die gelooft in Bens onschuld, haar op.
Michael Koryta - 'Het stille uur' (maart 2010). Whisper Ridge heet het huis dat ooit werd gebouw om veroordeelde moordenaars een nieuw leven te bieden. Twaalf jaar later is het huis nog altijd onbewoond, een monument vol geheimen.
Sean Doolittle - 'De perfecte buren' (maart 2010). Paul en Sara verhuizen naar een klein stadje in het middenwesten van Amerika. Paul sluit zich aan bij de buurtwacht. Maar dan begaat hij één foutje - en wordt met de nek aangekeken.
Sue Grafton - 'U staat voor Ultimatum' (maart 2010). Eenentwintig jaar geleden verdween er een kleuter. Michael Sutton denkt dat hij destijds getuige is geweest van haar 'begrafenis'. Hij roept de hulp in van privédetective Kinsey Millhone.
Guido Eekhaut - 'Loutering' (april 2010). Hoofdcommissaris Alexandra Dewaal en inspecteur Walter Eekhaut reizen na een tip naar de Ardennen. In een bos treffen ze zeven lange staken in een cirkel waarop zwartgeblakerde lijken zijn vastgeketend. Eekhaut won met 'Absint' de Knack Hercule Poirot Prijs 2009.
Michael Connelly - 'Tweede leven' (april 2010). Inspecteur Harry Bosch krijgt bericht dat zijn 13-jarige dochter Maddie, die met haar moeder in Hongkong woont, wordt vermist. De Chinese politie neemt haar verdwijning niet serieus, maar Bosch stapt nog dezelfde dag op het vliegtuig.
Chris Ryan - 'Bloedbroeders' (april 2010). Broers Sam en Jacob zijn niet alleen door bloed met elkaar verbonden, maar ook door hun leven bij de SAS. Als Jacob uit het regiment wordt gezet, verdwijnt hij van de aardbodem.
James Crosbie - 'Het goud van Ashanti' (mei 2010). Na een gevangenisstraf van vier jaar vertrekt Colin Grant naar zijn oom George in Afrika voor een lange, rustige vakantie. Maar dat verandert als George hem meeneemt naar de rijkste goudmijn in West-Afrika.
Mikkel Birkegaard - 'Letter voor letter' (mei 2010). Bestsellerschrijver Frank Fons brengt zijn dagen door in een afgelegen huisje, in afwachting van het verschijnen van zijn nieuwe boek. Maar dan blijkt dat iemand de moord uit zijn boek tot in detail heeft gekopieerd.
Harlan Coben - 'Verzoeking' (mei 2010). Jeugdhulpverlener Dan krijgt een telefoontje zoals vele andere: een 13-jarig meisje is misbruikt en krijgt een adres. Als hij poolshoogte gaat nemen, de tv-camera's ziet en de politie hem in de boeien slaat, beseft Dan dat zijn leven voorbij is.

23 januari 2010

Zelfreflectie (column, 2010)

SLECHTE DAG

(Door Peter de Zwaan)

De beste cabaretier van dit land is Jeroen van Merwijk. Daar gaan we niet over in discussie, dat stel ik vast. Wie twijfelt gaat maar een keer naar een voorstelling of luistert naar het prachtige lied dat speciaal voor schrijvers moet zijn gemaakt: 'Ik leef van taal'.
Maar ook de beste cabaretier kan een keer een slechte dag hebben.
Die dag kwam in Hengelo, meer dan een jaar geleden.
De tekst was uitstekend, de liedjes waren schitterend, maar toch. Op een of andere manier kwam het niet over. Er hing iets mats over de voorstelling.
Het zat me niet lekker en maanden later (in Enschede zijn we soms een beetje langzaam) kreeg ik een herkansing omdat Van Merwijk in de nieuwe schouwburg stond.
Laat u niet misleiden door het woord nieuw. De schouwburg is nieuw, maar ze hebben kans gezien er een uitermate beroerde kleine zaal in te bouwen. Halverwege de voorstelling donderden tientallen plastic bekers op de vloer omdat er zo nodig een bar in de zaal geplaatst moest worden.
Maar toch: prachtige voorstelling.
Ik dacht dat Van Merwijk onderdelen had gewijzigd, maar hij verzekerde me dat dit niet het geval was: van a tot z hetzelfde als in Hengelo.
Hij kon zich niet herinneren dat er in Hengelo iets niet helemaal goed was gegaan. Hij kon zich, was mijn indruk, heel Hengelo nauwelijks herinneren.
Dagen later zag ik het licht en wist ik hoe het zat.
Van Merwijk had in Hengelo helemaal geen slechte dag gehad, het was mijn slechte dag geweest. Dat kan ook: dat je als toeschouwer een off day hebt en daar de uitvoerenden de schuld van geeft.
Trek dat eens door naar boeken. Ik zal beginnen.
Ik was een liefhebber van de boeken van Robert B. Parker, maar tien jaar geleden had ik er genoeg van. Te veel van hetzelfde. Dacht ik toen. Vorig jaar ben ik ze gaan herlezen... en heb alles wat ik miste bijgekocht.
Wat een heldere, franjeloze stijl heeft die man ontwikkeld. Oké, hij zeurt te veel over honden en hij maakt te veel reclame voor psychiaters, maar na elk boek denk ik: die man beheerst het vak.
Had ik tien jaar geleden een serie slechte dagen?
Sinds mijn ervaring met de optredens van Jeroen van Merwijk hou ik er rekening mee.
Ik heb in het verleden honderden recensies gemaakt, over films en over boeken. Ik heb daar enkele dikke vrienden aan overgehouden: bij het idee dat ze misschien ooit mijn bloed kunnen drinken gaan ze al smakken. Nooit heb ik gedacht dat ik bij het lezen misschien soms last had van een slechte dag en ik durf te wedden dat er weinig recensenten zijn die dat wel hebben gedaan. Waardoor er stukjes in de krant zijn gekomen die een beetje mat waren. Met zinnen die net iets anders overkwamen dan de recensenten hadden bedoeld. Waardoor lezers de indruk kregen dat er meer mis was met het boek dan er mis was.
Dankzij Van Merwijk (en dit stukje; geen dank hoor, graag gedaan) zullen alle recensenten aan zelfreflectie gaan doen en zullen hun recensies helderder, dus beter, worden.
Mocht u gewoon lezer zijn, probeer dan nog eens een boek van een schrijver die u in het verleden hebt afgekeurd. Voor u het weet zit u te genieten.

(Deze column is ook te lezen op www.peterdezwaan.nl)

Peter de Zwaan (1944, Meppel) heeft tientallen publicaties op zijn naam staan, misdaadromans en jeugdboeken. Voor zeven van zijn thrillers werd hij genomineerd voor de Gouden Strop, de prijs voor het beste Nederlandstalige spannende boek. Met 'Het Alibibureau' won hij in 2000 de Gouden Strop. In het najaar van 2009 verscheen zijn nieuwe Jeff Meeks-thriller 'Een zaak van vrouwen'. Voor dit jaar staat een volgende thriller op stapel die de titel 'De mooiste meid van Oregon' heeft meegekregen. Kijk op de site van Peter de Zwaan voor meer informatie. (Foto Peter de Zwaan: Bob Bronshoff)

22 januari 2010

Heel genereus (nieuws, 2010)

JAMES PATTERSON MAAKT DE DIENST UIT

De Amerikaanse bestsellerauteur James Patterson produceert zo veel boeken dat hij het niet alleen af kan. Daarom heeft hij een hele trits co-auteurs om zich heen verzameld die in een rap tempo niewe titels voor hem afscheiden. Een van hen, Peter de Jonge, deed vandaag in NRC Handelsblad een boekje open over de samenwerking.

Een contract verbiedt de co-auteurs iets te zeggen over de coöperatie. Het is ook niet bekend hoeveel schrijvers er voor Patterson werken. Maar De Jonge, die nu op eigen houtje de thriller 'Shadows Still Remain' heeft geschreven, laat in de loop van het gesprek toch iets los over Pattersons werkwijze.

Voor elk nieuw boek verschaft Patterson een synopsis, soms van wel zestig pagina's lang. De synopsis staat bol van de aanwijzingen, details en waar de cliffhangers moeten komen. Patterson bedenkt de plot, dan wordt er geschreven en versie na versie gaat daarna door de handen van de bestsellerauteur. ,,Een samenwerking wil ik het niet noemen'', zegt De Jonge, ,,ik werkte gewoon voor hem.''

De beste co-auteurs worden op de kaft genomed, maar wel in een kleiner lettertype. Het boek moet tenslotte verkocht worden. De auteurs krijgen geen royalty's, wel een standaard bedrag voor geleverd werk. ,,James was heel genereus'', bekent De Jonge. ,,Hij betaalde goed: alleen daardoor heb ik nu dit boek ('Shadows Still Remain', red.) kunnen schrijven.''

Eind deze maand verschijnt van James Patterson de thriller 'Partnerruil'. Het is een coproductie met de Zweedse successchrijfster Liza Marklund. De twee nemen samen de promotie voor hun rekening.

(Bron: NRC Handelsblad)

21 januari 2010

Mark Mills - Verloren eiland (2009)


De waanzin van de oorlog op Malta


(Door Sonja de Jong)

Een thriller waarin het thrillerelement ondergeschikt is aan de rest van het verhaal. Zo valt Verloren eiland het beste te typeren. Want de man die in donkere nachten dansmeisjes opwacht en wurgt is slechts een kapstok waar Mark Mills zijn historische, zij het geromantiseerde verhaal over Malta in de Tweede Wereldoorlog aan ophangt. Gelukkig is ook dat verhaal boeiend genoeg.

Mills houdt van geschiedenis en met name van die van de Tweede Wereldoorlog. Deze periode speelde ook al een rol in zijn vorige boeken, Het boothuis en De Toscaanse tuin. Maar niet eerder stelde Mills de geschiedenis zo op de voorgrond, zozeer zelfs dat al het andere in het boek er ondergeschikt aan is.

Het is een - in elk geval in Nederland - weinig belicht aspect van WO II dat Mills onder de loep neemt. Het kleine Malta, centraal midden in de Middellandse Zee gelegen en destijds nog een Britse kolonie, vormde in die jaren een geallieerde enclave in een door fascisten gecontroleerde omgeving. Het was in 1942 het meest gebombardeerde stukje land ter wereld. De bevolking vormde de willoze derde partij in een oorlog tussen Britten en Duitsers die over hun hoofden heen werd uitgevochten.

Mills, zelf geboren in 1963, heeft zich zeer uitputtend verdiept in wat er in die tijd op het eiland gebeurde en beschrijft het alsof hij er zelf bij was. Karakterbeschrijving is niet zijn sterkste punt. De Britse militairen die de hoofdrol spelen in dit boek, zijn stuk voor stuk onverschrokken bordkartonnen helden die alles over hebben voor het vaderland en die 's avonds bij een glas whisky ironisch commentaar leveren op de vijand. Maar de minutieuze beschrijvingen van de dagelijkse bombardementen geven een goed idee van wat Malta in die tijd te verduren had.

Tussen alle oorlogshandelingen door is er een geheimzinnige man die er zijn hobby van maakt 's nachts dansmeisjes te vermoorden. Op zich een intrigerend gegeven, maar die lijn heeft Mills helaas niet erg zorgvuldig uitgewerkt, hetgeen ook geldt voor de plot die veel vragen openlaat. Als thriller is dit boek daarom niet echt bevredigend, als verslag van de waanzin van de oorlog zeker wel.

Mark Mills - Verloren eiland. Vertaling: Bert Meelker. Uitgeverij Anthos, 304 pag.

(Bron: Noordhollands Dagblad)

Philip Kerr - Als de doden niet herrijzen (2010)


Olympische Spelen als decor voor thriller


(Door Sonja de Jong)

Liefhebbers van thrillers met wat meer diepgang beginnen de Engelse auteur Philip Kerr inmiddels te ontdekken. Nadat hij vorig jaar door diverse recensenten tot de beste auteur in het genre was uitgeroepen, dringt zijn naam bij steeds meer mensen door. En terecht, want Kerr weet in zijn boeken spanning, geschiedenis én humor te combineren tot een bijzonder smakelijke mix.

Kerr debuteerde eind jaren tachtig met zijn Berlijntrilogie, drie thrillers die alle drie de eigenzinnige Bernie Günther als hoofdpersoon hadden. In het Berlijn van kort voor (de eerste twee delen) en na de Tweede Wereldoorlog weigert Günther zich te conformeren aan de nazi's, al gaat hij uit lijfsbehoud heel ver die richting op. Dat levert hem nogal wat ellende op.

Vanaf 1992 zocht Kerr een nieuwe uitdaging en begon met het schrijven van wat techno-thrillers genoemd werden en van sciencefiction. Maar Günther liet zich niet zomaar afserveren. In 2006 keerde hij in De een van de ander terug, ditmaal in het Duitsland van 1949. Het in 2008 verschenen Stille vlam vormde daar een min of meer logisch vervolg op.

In Als de doden niet herrijzen ontmoet de lezer Günther in 1934, het jaar waarin Duitsland zich voorbereidde op de Olympische Spelen in Berlijn. Omstreden spelen, vreesde Amerika, gezien de vele geruchten over discriminatie van en zelfs moord op Joden die de ronde deden. Avery Brundage, die jaren later voorzitter van het IOC werd, kwam namens de Amerikanen een kijkje nemen, maar liet zich volop in de luren leggen door de nazi's. 'Geen enkel probleem, laat die spelen maar doorgaan', luidde zijn misplaatste conclusie. Maar niet elke Amerikaan geloofde daarin. Tot zover houdt Kerr zich in zijn boek nog zuiver aan de historische feiten.

Op dat slangennest van intriges en eigenbelang laat hij vervolgens zijn fantasie los. De journaliste Noreen Charalambides, zelf van joodse afkomst, reist naar Berlijn om met eigen ogen te zien hoe de zaken ervoor staan. Ze neemt haar intrek in het Adlon Hotel en ontmoet daar Bernie Günther. Deze oud-politieman is vanwege zijn kritische opstelling tegenover de nazi's ontslagen en gaat nu zeer tegen zijn zin als hoteldetective door het leven. Als Noreen hem zegt dat zij gekomen is om te schrijven over de vele voorbeelden van raciale discriminatie, 'de borden in de parken en op winkels, de pogroms', is Günthers lakonieke antwoord: ,,Is dat echt erger dan wat bij u gebeurt: de borden, de lynchpartijen?''

Desondanks raakt hij toch betrokken bij de missie van de journaliste, vooral als hij hevig verliefd op haar wordt. Daarom besluit hij de moord op een onbekende joodse man te onderzoeken, hoewel een dode jood in het vooroorlogse nazi-Duitsland alleen maar als een meevaller beschouwd wordt en geen onderzoek waard is.

De man is uit de rivier de Spree opgevist, maar blijkt zout water in zijn longen te hebben. En dan is er nog een vreemd sterfgeval in het hotel, en een onuitstaanbare Amerikaan die zich met vieze zaakjes bezighoudt. Kerr voegt al die losse elementen samen tot een razend spannend verhaal waarin de onderlinge verbanden slechts beetje bij beetje duidelijk beginnen te worden.

De kracht van Kerr is - naast het feit dat de historische feiten in zijn boeken tot in detail kloppen en dat hij zijn verhaal in het juiste tempo en met de nodige verrassingen afwikkelt - het eigenzinnige karakter van Bernie Günther. Met onderkoeld cynisme levert deze vlijmscherp commentaar op de wereld om hen heen, in dit geval vooral op nazi's. Als Noreen hem op zeker moment vraagt: ,,Is 't nodig om overal een grap van te maken?'', luidt zijn antwoord: ,,Alleen van de dingen die niet grappig zijn. En dat geldt tegenwoordig helaas voor bijna alles.''

Kerr doorspekt zijn verhaal met fraaie metaforen en woordgrappen. En dat is waar de Nederlandse vertaling zo nu en dan tekortschiet. Vertaler Van der Ploeg gaat herhaaldelijk de mist in. Het is het enige minpuntje aan een verder vlekkeloze thriller.

Philip Kerr - Als de doden niet herrijzen. Vertaling: Herman van der Ploeg. Uitgeverij De Boekerij, 400 pag.

(Bron: Noordhollands Dagblad)

20 januari 2010

Plotse plotwendingen (nieuws, 2010)

SCHRIJVER ZOEKT IDEE

De Vlaamse misdaadauteur Bart Debbaut heeft wel een plot voor zijn nieuwe thriller, maar verse ideeën zijn van harte welkom. Daarom doet hij op zijn website een oproep aan eenieder hem met verrassende verhaallijnen, hardboiled hersenspinsels en plotse plotwendingen te bestoken.

Op zijn site geeft Debbaut al de proloog weer van zijn derde, nog titelloze thriller rond het speurdersduo Leussens & Van Cattendyck gezet. Het gaat om iemand die zich op een bruiloftsfeest bevindt, waar iets opmerkelijks gebeurt. En dat opmerkelijke, dat mogen de bezoekers van Debbauts site invullen.

Debbaut belooft de beste ideeën in de thriller te zullen verwerken. De bedenker van het mooiste voorstel speelt tevens een hoofdrol in het boek. Op 15 februari om 23.59 uur sluit de wedstrijd.

Bart Debbaut (1971) bedenkt iedere keer iets nieuws om zijn boeken onder de aandacht te brengen. Voor de presentatie van zijn tweede thriller 'Tralies', wist hij vorig jaar de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken en thans premier van België, Yves Leterme, te strikken.

De auteur is werkzaam in het bankwezen. Daarnaast schrijft hij al een decennium verhalen voor diverse tijdschriften, waaronder Humo en Bizz Magazine. In 2003 publiceerde hij samen met Louis Verbruggen en Jan Ceuleers het managementboek 'Hoe word ik een winnaar en hoe blijf ik het'. Zijn debuut 'Scherven' verscheen in 2008.