11 januari 2008

Luisterboeken (achtergrond, 2008)

LEZEN TIJDENS HET STRIJKEN

(Door Hanneke van den Berg)

Het eerste luisterboek van uitgever Maurits Rubinstein was 'Nee heb je' van zijn tante Renate Rubinstein. Tweeëntwintig jaar later is de uitgeverij erg blij met Dieuwertje Blok als nieuwe 'voorlezer'. ,,Er zijn veel plekken waar je niet goed kunt lezen, maar het wel graag zou willen: in de file, op de fiets, tijdens het strijken.''

In de beginjaren ging het nog niet zo snel met de luisterboeken. Het waren 'makkelijke dingetjes' voor blinden en slechtzienden. Daar hield het gezonde deel van de mensheid zich niet mee bezig. ,,Maar toen kwamen die cassettes met 'Nee heb je' op de markt. Boekhandel Athenaeum op het Spui in Amsterdam, toch een beetje de dorpspomp van de stad, bestelde er meteen vijftig. En zo ging dat gestaag voort, tot ongeveer vijf jaar geleden'', vertelt Dik Broekman van de uitgeverij.

Tot dat moment moest aan veel mensen nog worden uitgelegd wat een luisterboek precies was. Opeens kwamen er drie doorbraken achter elkaar. De eerste was 'Harry Potter', een kleine explosie in de verkoop. ,,Potter was niet alleen leuk voor kinderen, maar ook voor volwassenen. Dus luisterde iedereen in de auto op weg naar Zuid-Frankrijk naar dat boek op cd.''

De tweede doorbraak kwam toen De Bezige Bij begon met het uitgeven van luisterboeken. ,,Dat deze uitgever van literaire werken zich daarmee ging bezighouden, moest toch wel iets betekenen. Zo kwam er opeens veel meer belangstelling vanuit het boekenvak.'' En de derde doorbraak, wat minder elitair van aard, werd geforceerd door de Hema. ,,Op een dag begon dit warenhuis met het neerzetten van displays van onze luisterboeken, vooral voor kinderen'', zegt Broekman. ,,Toen werd ook 'de gewone man' opeens geconfronteerd met dit fenomeen.''

In de Verenigde Staten bestaat al acht tot tien procent van de boekenomzet uit audioboeken. Broekman: ,,Zo ver zijn we hier nog niet. Maar het gaat wel gestaag die kant op.'' Auteurs beginnen zelf ook steeds vaker te vragen of er ook een luisterboek van hun werk uitkomt. Velen zijn bereid om het zelf in te spreken. ,,Er zijn schrijvers die een prachtige voorleesstem hebben, maar soms is het beter het door anderen te laten doen. Willem Nijholt is een heel goede voorlezer, net als Jan Meng, die onder meer alle Harry Potter-luisterboeken heeft ingesproken.''

De nieuwe ontdekking van de uitgeverij is Dieuwertje Blok. Broekman prijst haar 'práchtige voorleesstem'. ,,Ik ben zeer vereerd'', vertelt Blok. ,,Ik vind het ook echt heel erg leuk om te doen. Ben dol op boeken, mijn huis staat er boordevol mee. Ik ben altijd al dol geweest op voorlezen, maar mijn kinderen zijn er nu te groot voor. Het voorlezen voor luisterboeken is een mooi alternatief.''

,,Het leuke van luisterboeken inspreken is ook dat het voorlezen soms leuker is dan het zelf lezen van een boek. Een roman als 'Shopaholic' van Sophie Kinsella zou ik nooit hebben gekocht, maar was wel erg leuk om in te spreken. De studiotechnicus en ik hebben soms vreselijk gelachen bij bepaalde passages. Ook 'Terug naar de kust' van Saskia Noort zou ik niet gauw hebben aangeschaft, maar het was een prettig boek om voor te lezen. Mooie, korte zinnen, snelle spanningsopbouw, veel dialogen. Een boek als 'Sonny Boy' was veel ingewikkelder. Een prachtig boek, maar deels documentaireachtig en dat maakt het moeilijk om voor te lezen. Maar de schrijfster, Annejet van der Zijl, zei dat ze het erg mooi vond. Daar was ik heel blij mee.''

Volgens Broekman is er bij de klassiekers nog heel wat in te halen. ,,Een soort canon van de Nederlandse literatuur op luisterboek. Dat zou mooi zijn. Daarnaast denken we ook aan hoorspelen. We werken veel samen met Beeld en Geluid in Hilversum, daar komt prachtig materiaal vandaan.''

Het toenemende succes van luisterboeken heeft volgens Broekman niets met ontlezing te maken. Volgens hem omarmen juist boekenliefhebbers het luisterboek steeds meer. ,,Scholieren die voor hun lijst veel moeten lezen, hoeven hun iPod nog maar aan te zetten en dan kunnen ze op de fiets, op weg naar school, zo die hele lijst afwerken. Met luisterboeken wel te verstaan.''

(Bron: Noordhollands Dagblad)

0 reacties: